Việt-Học Mạn Đàm :  Diễn Đàn Viện Việt Học
Unrelated topics! This is where "everything goes", a catch-all, clearing house questions & discussions. 
Goto Thread: PreviousNext
Goto: Forum ListMessage ListNew TopicSearch
Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: HT (---.ipt.aol.com)
Date: March 23, 2002 01:31AM
Kính gửi Vie^.n Việt Học

Muốn làm một câu đối công chỉnh thi` phải theo các nie^m luật của phép đối . Ngoài các luật bằng trắc, ý, vân vân thì ... Hán phải đối với Hán, Nôm phải đối với Nôm. Cháu có một thắc mắc muốn hỏi: trong các từ vựng thời nay thì làm sao phân biệt từ nào thuộc về Hán, từ nào thì thuộc về Nôm. Xin các cụ, các cô chú giúp cháu hiểu rõ về vấn đề này .

Câu hỏi thứ hai : ngày xưa thì thường vế trên của câu đối treo bên phía tay phải, vậy còn thời nay câu đối phải treo như thế nào mới gọi là đúng?

HT

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Lê Văn Đặng (---.proxy.aol.com)
Date: March 24, 2002 11:25AM
Bạn HT thân mến,
1) Câu hỏi về cách phân biệt từ Hán với Nôm trong từ vựng ngày nay không có câu trả lời đơn giản. Một số lớn chữ Nôm mượn nguyên dạng chữ Hán, đọc theo âm Hán Việt, đọc nghĩa của chữ Hán, hoặc chỉ mượn tự dạng chữ Hán, dùng các thành tố của chữ đó hiểu theo cấu trúc tạo nên chữ Nôm. Giáo sư Phạm Văn Hải, trưởng ban Ngữ học tại Viện Việt Học có soạn một loạt bài về Tiếng Hán Việt. Nếu bạn muốn đọc các bài này xin hỏi Văn phòng Viện Việt Học. Tóm lại điều kiện ắt có, nhưng chưa đủ, để phân biệt từ Hán với từ Nôm là "Phải có một số vốn kha khá về chữ Hán chữ Nôm / QN".
2) Một câu đối có hai vế. Vế trên, vế trước hay vế có chữ "trắc" ở cuối phải được đọc trước hoặc treo bên phải . Vế dưới, vế sau hay vế có chữ "bằng" ở cuối, được đọc sau hoặc treo bên trái .
LVĐ

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Trò Nhỏ (---.external.lmco.com)
Date: May 11, 2002 11:43AM
Kính thày Lê ,

Xin thày cho thí dụ để dễ hiểu thêm .

Kính ,

Trò Nhỏ

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Lê Văn Đặng (---.proxy.aol.com)
Date: May 12, 2002 11:29AM
Tôi không vào diễn đàn này nên hồi đáp Trò Nhỏ hơi muộn. Xin cáo lỗi.

Một câu đối có hai vế. Vế trên, vế trước hay vế có chữ "trắc" ở cuối phải được đọc trước hoặc treo bên phải . Vế dưới, vế sau hay vế có chữ "bằng" ở cuối, được đọc sau hoặc treo bên trái .

Tôi có đưa vào diễn đàn “Câu đối Tết” của Trần Tế Xương vào dịp đầu năm. Trò Nhỏ có thể lấy đó làm một thí dụ. Sau đây có vài thí dụ khác:

1-Sự đời thà khuất đôi tròng mắt [chữ cuối vần trắc, treo bên phải]
2-Lòng đạo xin tròn một tấm gương [chữ cuối vầ bằng, treo bên trái]
(Ðồ Chiểu)

1-Kià ai chín suối xương không nát [chữ cuối vần trắc, treo bên phải]
2-Có lẽ nghìn năm tiếng vẫn còn [chữ cuối vầ bằng, treo bên trái]
(Nguyễn Khuyến viếng Tú Xương)

LVÐ

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Trò Nhỏ (---.external.lmco.com)
Date: May 13, 2002 01:58PM
Cảm ơn thày Lê đã dẫn giải rất cụ thể .
Cách đây khá lâu tình cờ đọc trên mấy tờ báo Việt ,có no'i ve^` ca^u ddo^'i
Ha'n-No^m cu?a vua Tu+. DDu+'c (kho^ng cha('c a(n ) la` :

" Kho^ng vo^ trong no^.i nho+' hoa`i "

Ca^u ddo^'i na`y tha^.t la` hay vi` :

Kho^ng ddo^'i vo^
Trong ddo^'i no^.i
Nho+' ddo^'i hoa`i

Xem ra ti`m mo^.t ca^u kha'c tu+o+ng ddu+o+ng tha^.t la` kho' .

TN

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Lê Quang (---.dialup.networktel.net)
Date: May 14, 2002 07:29AM
Xin trích đoạn dưới đây từ "Sư Thiện Chiếu" của Thích Tuệ Sĩ. (http://www.thuvienhoasen.org/suthienchieu.htm)

"Năm đó, gần ngày Tết, tôi ghé lại thăm một người bạn, bấy giờ đang ở vùng Đồng Ông Cộ, tỉnh Gia Định. Cũng là một bọn lỡ vận và thất chí như nhau. Tuy vậy, không ai dám cất tiếng bảo "Trời hại ta rồi". Bạn già như chúng tôi có lẽ ai cũng muốn nhớ ít mà nên nói nhiều. Cho nên, tâm sự tràng giang đại hải cứ theo gió mà bay mất.

Đó là nói riêng cái tâm sự giang hồ và những cuồng vọng của tuổi thanh xuân. Nhưng tâm sự văn chương có lẽ không phải là chuyện đáng quên hay đáng nhớ. Sau dịp đó, tôi làm tặng ông bạn già hai câu đối chữ Nho, để treo coi mấy ngày Tết. Nhờ vậy mà tình già không nhạt nhẽo lắm. Nay xin lục lại mấy câu đó cung hiền chư phương độc giả thưởng thức chơi :

Chích lý thiên trùng ẩn ước triêu huy, tà cốc khẩu

Song kiều tuyệt lãnh mông lông thệ thủy trục vân không

Ông bạn già tôi rất lấy làm thưởng thức, sai xắp nhỏ chạy ra Lăng Ông Bà Chiểu kiếm coi thầy đồ nào đó viết chữ trông được, thuê viết lên giấy hồng điều, để treo mấy cái cột trống giữa nhà, thêm một chút phong vận cho những cuộc đối ẩm khuya và chiều.

Xắp nhỏ trở về, mang về không những chỉ hai câu đó, mà còn thêm hai câu nữa. Chúng tôi không hiểu ất giáp gì hết. Hỏi ra, mới hay là ông thầy đồ kia có nhã ý tặng thêm hai câu. Coi lại, té ra là hai câu dịch nôm như thế này :

Một chiếc dép đi nghìn trùng, thấp thoáng nắng mai nghiêng cửa động;

Đôi cánh non trên vạn nẻo, mịt mù nước cuộn đuổi trời mây.

Chúng tôi cao hứng vô cùng. Một mặt sai xắp nhỏ chạy ra mời ông thầy đồ về nhà chơi. Một mặt sai sắm sửa thêm một ít thức nhắm và mua thêm rượu ngon."

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Lê Văn Đặng (---.proxy.aol.com)
Date: May 14, 2002 10:35AM
Trò Nhỏ,
Câu đối mà TN nhắc đến là của cụ Tam Nguyên, đối cô hàng sách:
CHS: Bán mãi cửa quan sợ cụ
NK: Không vô trong nội nhớ hoài .
Thân mến,
LVĐ

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: vtnhan (---.235.192.73.adsl.viettel.vn)
Date: April 11, 2011 11:47PM
tôi muốn có câu đối hán nôm để treo ở cổng đình làng, làng tôi có tên là Trung Thuận ; muốn có câu đối có Trung - Thuận
xin mọi người cho tôi một câu đối

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: kt (1.55.121.---)
Date: April 13, 2011 08:25AM
Bạn thử xem câu này có được không
忠 為 道 理 出 入 惟 思
順 是 純 風 上 下 乃 則

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Lam Chi Kien (---)
Date: October 24, 2011 06:07AM
Anh mình có phòng mạch có tên bảng hiệu là Công Tín, tôi muốn có một câu đối để treo cho đẹp và có ý nghĩa. mong các bác giúp đỡ, xin Cám Ơn!

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: AnhMỹ Trần (---.dsl.wlfrct.sbcglobal.net)
Date: October 24, 2011 03:11PM
Ý bác kt rất hay:
忠 為 道 義 出 入 維 Trung Vi Đạo Nghĩa Xuất Nhập Duy
順 是 純 風 上 下 通 Thuận Thị Thuần Phong Thượng Hạ Thông
Đi ra đi vào đều lấy Đạo Nghĩa làm Trung.
Trên dưới một lòng Thuần Phong là Thuận.
*
Chữ Duy đọc âm Bắc Kinh thì xuôi,
nhưng tiếng Việt đọc âm Tưỏng thì xuôi hơn,
nhưng nghĩa kém hay đi.

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Lê Việt Dũng (113.22.117.---)
Date: December 08, 2011 07:59AM
Tôi muốn có đôi câu đối để tặng sếp của tôi treo ở nhà thờ chi ( họ Trần). Sếp gợi ý là:
Tổ tiên bền chí xây nghiệp lớn
Con cháu kế thừa dựng tương lai
Kính nhờ các bác chỉ giùm đối như thế được chưa, nếu chưa được nhưof các bác sửa lại và dịch sang chữ Hán cả phiên âm và cả ký tự. Sắp đến nagyf nộp bài, mong accs bác quan tâm chỉ giúp. Xin căm ơn !

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: fanzung (171.237.40.---)
Date: December 09, 2011 02:39AM
Quote:
Lê Việt Dũng
Tôi muốn có đôi câu đối để tặng
sếp của tôi treo ở nhà thờ chi ( họ
Trần). Sếp gợi ý là:
Tổ tiên bền chí xây nghiệp lớn
Con cháu kế thừa dựng tương lai
Kính nhờ các bác chỉ giùm đối như
thế được chưa, nếu chưa được nhưof
các bác sửa lại và dịch sang chữ Hán
cả phiên âm và cả ký tự. Sắp đến
nagyf nộp bài, mong accs bác quan tâm chỉ
giúp. Xin căm ơn !

Có két bia cho "trơn bút" là xong ngay smiling smiley

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: kt (---.fpt.vn)
Date: December 18, 2011 10:07AM
Một lon có trơn được bút không. Hi! Hi

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: fanzung (---.235.128.86.adsl.viettel.vn)
Date: December 18, 2011 06:40PM
Quote:
kt
Một lon có trơn được bút không. Hi! Hi

Tại hạ có thử chơi một lon, cũng có trơn tí chút nhưng hạ bút chưa xong chữ tổ đã khô nét mực, hết hứng rồi, xin kiếu, he he.

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: pham manh (---)
Date: January 04, 2012 06:40PM
trêu bạn

khí tụ đan điền, dĩ hậu môn chi xuất
chữ dồn một bụng, cứ lỗ miệng mà ra

(vô duyên)

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Doãn Quốc Khoa (113.22.122.---)
Date: March 15, 2012 06:24AM
Tôi có việc xin nhờ Thầy chỉ giáo: họ tôi có nhà thờ một cụ tổ có công với nước (tham gia khởi nghĩa Lam sơn - khai quốc công thần triều Lê thái tổ), có người trong họ đăng ký tiến cúng đôi câu đối để treo trong hậu cung (mới xây dựng lại xong)
ĐỨC ĐẠI AN DÂN THIÊN CỔ TẠI
CÔNG CAO HỘ QUỐC VẠN NIÊN TRƯỜNG
Xin hỏi đôi câu đối trên
- Có đúng niêm luật và ý nghĩa có phù hợp với công tích của cụ Tổ không (được sắc phong và địa phương thờ cúng)
- Tôi tra trên mạng thì nội dung này trùng câu đối ở nhà thờ Nam Đồng (thờ Lý Thường Kiệt). Việc trùng nội dung có kiêng kỵ gì không
Rất mong được thầy trả lời
Xin cảm ơn.
Doãn Quốc Khoa ĐT 0914388957

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: Ngụy-yến (---.san.res.rr.com)
Date: March 16, 2012 11:30AM
Vì câu này 7 chữ nên rất có thể rút từ một bài thơ chữ Hán thất-ngôn nào chăng?

Re: Câu Đối: Hán - Nôm thắc mắc!!!
Posted by: thoham (---.doupower.com)
Date: April 13, 2012 01:53AM
"Tổ tiên bền chí xây nghiệp lớn
Con cháu kế thừa dựng tương lai"

Câu này đương nhiên là đối không chỉnh. "Bền chí" làm sao mà đối với "kế thừa" được smiling smiley

Mà "nghiệp lớn" và "tương lai" cũng chưa chỉnh.

"bền bỉ xây nghiệp lớn" và "vững vàng dựng tương lai" thì có lẽ hợp hơn ạ!

Xin giải nghĩa câu đối sau.
Posted by: Trần quang Liêm (1.53.71.---)
Date: September 21, 2014 08:06PM
Thưa thầy.
Tôi có người bạn về quê Bồng Sơn có mua một vật lưu niệm trên có chữ Hán và người bán dịch lai như sau:
Xạ nguyên hoàng kiến vạn phương lai
sanh ý liên chiêu thiên lý sách.
Như vậy có đúng không Thầy.
Câu nầy có nghĩa là gì? Xin Thầy giải nghĩa dùm em.liem



Your Name: 
Your Email: 
Subject: 
Việt mode:     Off   Telex   VNI   VIQR   Combination
Powered by phpWebSite ©.       Theme design © Sharondippity