Việt-Học Mạn Đàm :  Diễn Đàn Viện Việt Học
Unrelated topics! This is where "everything goes", a catch-all, clearing house questions & discussions. 
Goto Thread: PreviousNext
Goto: Forum ListMessage ListNew TopicSearch
Ba cây chụm lại
Posted by: Trò Tê (---.proxy.aol.com)
Date: December 02, 2001 12:59AM
Người Việt ai cũng hiểu nghĩa bóng câu:" Một cây làm chẳng nên non ; Ba cây chụm lại nên hòn núi cao ." Lúc người viết bài này,Tê tôi, học đến câu này trong giờ Việt-Văn, phần văn-chương bình- dân, lớp đệ Thất, với Thầy Nguyễn-Cửu,Ở trường Nguyễn-Trãi , Sài-Gòn; đã có ý- định hỏi Thầy về nghĩa đen của câu nàỵ Nhưng vì nhút -nhát nên thôi không hỏi . Câu hỏi: " Cây thì làm sao làm nên non (núi trẻ) được?" nằm ở một góc nào đó trong đầu của Tê này hơn ba mươi năm. Đến khi tình-cờ vào một thư-viện công-cộng của quận Multnomah thấy có bộ Tự- Điển Việt-Nam của hai Ông Lê-Văn- Đức và Lê-Ngọc-Trụ. Sách thư-viện do tiền thuế mua, nhưng có lẽ chẳng có Mỹ Đen, Mỹ Đỏ hay Mỹ Vàng nào sờ đến. Tê này mở ra xem không có ý- định lật đúng trang nào hay tra nghĩa chữ nào cả. Bây giờ thì không nhớ ở trang nào .Nhưng lúc ấy đọc được đoạn nói về một câu tục-ngữ của Trung-Hoa là câu: " Cao thụ vô âm, Độc thụ bất thành sâm" nghĩa là cây cao qúa thì không có bóng mát, cây mọc một mình thì chẳng thành rừng. Một người Việt bình-thường, học-vấn cỡ lớp đệ Thất thì biết nghĩa của tiếng Hán-Việt lâm là rừng, nhưng có lẽ ít người biết sâm là rừng(rậm).Khi Tê này tra tự- điển Hán-Việt thì thấy chữ sâm là hình vẽ ba cái cây . Chữ lâm chỉ có hai cây . Chữ sầm mới có nghĩa là non, chữ sầm không thấy có ba cây . Xem trong một tự- điển Hán-Anh thấy hai chữ sâm và sầm là đồng-thanh. Chợt Tê này mới cảm thấy như vỡ lẽ ra rằng, đời xa xưa khi Thầy Tầu đọc " tam mộc thành sâm" để dậy chữ sâm thì Trò Việt viết thành sầm (non) vì nghe giống nhau .Nay biết Thầy Nguyễn-Cửu ở đâu để mà hỏỉ ? Vậy xin vào chỗ forum "everything goes" này để xin thỉnh-giáo qúi-vị giáo-sư tinh-thông Hán-học về nghĩa đen câu tục-ngữ trên cuả Việt-Nam.Và xin ý-kiến của quí-vị độc-giả của diễn- đàn này, nhất là của giáo-sư Phạm-Văn-Hải và giáo-sư Vũ-Thế-Ngọc về ý-kiến sau đây : Nếu nghĩa đem của câu " Ba cây" nghe không được lắm; thì " Một cây mọc chẳng nên rừng; Ba cây cùng mọc thành rừng rú sâu " nghe có được hơn không? tuy rừng mà vần với rừng thì dở qúa . Nay kính . Trò Tê . Tái-bút : Xin qúi Thầy chấm điểm bài em tập làm văn trên của em nhưng đừng cho hai trứng ngỗng.

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: Lê Bắc (---.sfo1.dsl.speakeasy.net)
Date: December 02, 2001 07:37AM
Thấy chữ Sơn (núi) cũng có hình 3 cái cây .... đũa chụm lại đó smiling smiley

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: Trò Tê (---.proxy.aol.com)
Date: December 02, 2001 09:40AM
Đa-tạ Thầy Lê-Bắc đã chỉ-giáo, Thầy viết Sơn (núi); xinThầy dậy thêm về chữ Sầm có phải là non (núi trẻ, nhọn và cao) Không ạ ? Và tiếng Việt từ ngàn đời xưa có dùng tiếng "Cây" với đũa không ạ? Có nghe "bó đũa", "đôi đũa" và "que đũa". "Cây đũa" thì có nghe người Việt miền Nam nói . Thưa "hòn núi cao" nghe có vẻ là Sầm hơn là Sơn (núi nói chung) Phải không ạ ? Nay kính

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: Thầy Tầu (---.proxy.aol.com)
Date: December 02, 2001 10:29AM
Trò Tê này dốt thiệt tình; Ba que mà và vẽ ra hình chữ Sơn. Nị hảo à? Thầy Tầu Ngầu-Nhục- Phẳn .

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: Phạm Bùi Lê (---.proxy.aol.com)
Date: December 04, 2001 05:52AM
Xin góp ý về "Ba cây dụm lại nên hòn núi cao" và chữ "sơn = núi". Chữ "sơn" là bộ thủ số 46 trong hệ thống 214 bộ trong Khang Hy Tự Điển, có 3 nét. Bạn Lê Bắc dẫn giải rất chính xác.
PhamBuiLe

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: Trò Tê (---.proxy.aol.com)
Date: December 04, 2001 05:53PM
Xin cảm ơn Cụ Phạm Bùi Lê đã cho ý-kiến,giúp cháu học được thêm nhiều, xin Cụ dậy thêm cho về nhận-xét sau đây của cháu .Câu ca- dao trên nằm trong kho tàng văn-chương truyền- khẩu qúi giá của dân Việt.Thoạt mới nghe thì thâý câu này rặt Việt, không có các từ-ngữ Hán-Việt.Nhưng nếu truyền cho những người không có Hán-học không biết tự- dạng chữ Sơn như cháu đây, hay những đứa bé khi nghe ông bà hay cha mẹ nói câu này ,thì chúng hiểu nghĩa tiếng "cây" như cây mít cây xoài thì với nhận-thức thông thường chúng tự-nhiên phải có thắc-mắc "cây thì làm sao chụm lại thành núi được?".Nghĩa đen có vẻ tối như vậy thì làm sao truyền được cái nghĩa bóng là sự đoàn-kết hợp-tác. Hai tiếng "ba cây" rất khó cho người bình- dân hiểu là ba nét xổ.Hay câu ca- dao này chỉ dành cho giới Nho-sĩ ? Kính chào Cụ

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: Phạm Bùi Lê (---.proxy.aol.com)
Date: December 05, 2001 07:51AM
Trò Tê thân mến,
Trước hết xin không dám nhận đã dạy Trò Tê hay ai khác. Theo dõi "Ba cây dụm lại nên hòn núi cao" tôi học được khá nhiều nơi Trò Tê và Lê Bắc, cao hứng nêu ra cái hiểu biết lỗi thời của mình làm Trò Tê không vui. Thành thật xin lỗi . Trong kho tàng Văn Chương truyền khẩu của ta có khá nhiều câu ý nghĩa khá thâm, mỗi người có thể hiểu và diễn một cách, như câu nói về Cây Quế Giữa Rừng trong diễn đàng này trước đâỵ Ba cây, ba chiếc đủa, ba nét của một chữ Hán, hoặc ba người, ba nhóm, v.v. , theo chỗ tôi biết, chỉ có ý tượng trưng, khó mà cụ thể hoá đúng mức theo hiểu biết khoa học của Trò Tê . Biết đâu người làm ra câu ca dao này có học năm ba chữ Hán, đã ghép ý chữ sơn = núi, đễ chỉ ý hợp quần nên sức mạnh khó lay chuyển.
PhamBuiLe

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: Trò Tê (---.proxy.aol.com)
Date: December 05, 2001 02:20PM
Kính Cụ PhạmBùi Lê! Ấy chết, thưa Cụ cháu là người phải xin lỗi mới phải ạ.Cháu rất vui lòng được các Cụ cho ý-kiến về những thắc-mắc của cháu,chẳng qua vì cháu muốn học-hỏi .Vốn liếng tiếng Việt của cháu không đủ một nắm,chẳng biết viết bậy bạ chỗ nào để đến nỗi Cụ cho là không vui lòng mà phải lên tiếng xin lỗi như thế, cháu chẳng dám "không vui lòng" như thế đâu Cụ ạ, xin Cụ bỏ qua cho .Đây chỉ là một nỗi khỗ tâm nhỏ của cháu, chỉ viết vài câu cũng không ra hồn để mích lòng nhiều người . Cháu còn một nỗi khổ-tâm to hơn là vốn tiếng Việt của bản-thân cháu nó biến ra " tiếng Việt ba rọi" mất rồi thỉnh-thoảng phải chêm tiếng Anh vào vì đã bị quên mất đi nhiều . Va` tiếng Việt bây giờ trong nước đang dùng và ngay cả nhiều người ngoài nước cũng dùng sao nghe chướng tai qúa Các Cụ ơi, đọc thì ngứa mắt, nó không phải là tiếng Việt thân yêu mà cháu lơn lên từng nghe từng học. Phải chăng nhà cầm-quyền đã cố tình đặt ra một cách ăn nói riêng, một thứ tiếng "quan-thoại" Việt-Nam, tiếng của các "quan" cai-trị . Ngày xưa mình có "nhân-viên" chính-quyền,bây giờ họ là "quan-chức" cả. Qúi-vị ở Viện Việt-Học đang bỏ công sức ra làm công việc cao-qúy, bảo-tồn văn-hóa,văn-học trong đó một phần là tiếng Việt của thời tiền-Việt-Cộng. Đồng-bào sẽmang ơn qúi-vị nhiều .Nay kính

Re: Ba cây chụm lại (tie^'ng Vie^.t)
Posted by: le viet dieu (---.campbelluhsd.k12.ca.us)
Date: December 17, 2001 11:48AM
Ki'nh cha`o qui' vi. tru+o+?ng bo^'i,

Bu+'t ma^y ddo^.ng ru+`ng, no'i ra lo+`i cha^n tha^.t so+. ma^'t lo`ng. Nhung kho^ng no'i ra thi` lo`ng a^'m u+'c. Kho^ng hie^?u sao Tro` Te^ co' nhu+~ng suy nghi~ gio^'ng to^i la('m. Hay la` do^`ng bi.nh tu+o+ng la^n? [No'i xin lo^~i ne^'u Tro` Te^ kho^ng ddo^`ng bi.nh vo+'i to^i ] Tro` Te^ vie^'t "....tiếng Việt bây giờ trong nước đang dùng và ngay cả nhiều người ngoài nước cũng dùng sao nghe chướng tai qúa Các Cụ ơi, đọc thì ngứa mắt, nó không phải là tiếng Việt thân yêu mà cháu lơn lên từng nghe từng học. Phải chăng nhà cầm-quyền đã cố tình đặt ra một cách ăn nói riêng, một thứ tiếng "quan-thoại" Việt-Nam, tiếng của các "quan" cai-trị ..."

To^i ra^'t ddo^`ng y' vo+'i Tro` Te^ vi` ngu+o+`i Vie^.t trong nu+o+'c dda~ bi. Viet Co.ng dda^`u ddo^.c va` ta^?y na~o he^'t ro^`i khi ho. bi. bo.n ca^`m quye^`n nho^`i so. cho mo^.t loa.i ngo^n ngu+~ kho^ng gio^'ng ngo^n ngu+~ to^i dda~ ddu+o+.c bie^'t. Chuyen na^`y kho^ng pha?i con ni't sanh sau 1975 bi. dda^`u do^.c ma` ngu+o+i lo+'n cu~ng bi.. Vi' du.: Nhu+~ng ngu+o+`i bi. ddi tu` sau na(m 75 khi dduoc qua My~ theo chuong tri`nh H.O va^~n du`ng nhu+~ng chu+~ nhu+: DDi ca?i ta.o [thay vi` ddi tu`] sau gia?i pho'ng...dda?m ba?o [thay vi` ba?o dda?m] trie^~n khai [thay vi` khai trie^~n] ..v..v va` v.v. Co`n no'i ve^` ca'c gio+'i ba'o chi' va` va(n chu+o+ng thi` du`ng: Cu.m tu+` thay cho nho'm chu+~, ...hoac ha`ng loa.t chu+~ nhu+: tra(n tro+~, bu+'c xu'c, bang [ thay vi` tie^?u bang] tha`nh pho^' HCM [thay vi` Sa`i Go`n] ...co`n nhie^`u va` nhie^`u to^i kho^ng nho+' he^'t.
Nhu+~ng hie^.n tu+o+.ng tre^n dda^y co' pha?i la` bi. dda^`u ddo^.c hay do tho'i quen, hoac do ta^.p nhie^~m ma` kho^ng y' thu+'c dduoc???

Nha^n co' ma^'y chu+~ cu?a tro` Te^ no'i ra ma` to^i bie^?u lo^. su+. bu+.c tu+'c cua? ca' nha^n le^n dda^y mong ra(`ng qui' vi. ne^n y' thu+'c viec mi`nh la`m, lo+`i mi`nh no'i. Tie^'ng Vie^.t ne^'u kho^ng trong sa'ng dduoc thi` tho^i cho+' ha` co+' gi` ddi theo lu~ ru+`ng ru' la`m cho no' to^'i the^m....nhu+~ng chu+~ nghe sao cho'ng ma(.t "Xu+o+?ng dde?, ma'y Bay le^n tha(?ng, te^n Lu+a?, kha^?n tru+o+ng, ba'o ca'o, qua?n ly', ddo^.t xua^'t...v.v...v.v. Do' la` chu+a ke^? bo.n ca^`m quye^`n ba^y gio+` ddang vie^'t la.i lich su+?, ddang co^' bo'p me'o vo tro`n su+. tha^.t. To^i hy vo.ng ra(`ng nhu+~ng ngu+o+`i co' ta^m huye^'t ne^n quan ta^m ho+n.

Van ho'a kho^ng the^? ta'ch ro+`i chi'nh tri. Qui' vi. ddu+`ng cho to^i no'i chuye^.n thu` ha^.n no+i dda^y. DDa^'t nu+o+'c cua to^?: tie^n to^i ne^'u kho^ng mo+? mang duoc thi` tho^i ha` co+' gi` ddem trie^`u co^'ng. Chu+~ nghi~a Viet Nam neu kho^ng la`m dde.p ho+n thi` tho^i ha` co+` gi` la`m cho to^'i nghi~a va` ro^~ng tue^'ch. Nhi`n qua ca'c nuo+'c be^n ca.nh 1/4 the ky qua tie^'n qua' tro+`i la` tie^'n co`n dda^'t nu+o+'c VN .....26 na(m qua ddi tro+? ve^` tho+`i ddie^?m va(n minh cua tha^.p nie^n 70 tai Sa`i Go`n.

Ki'nh

LVDieu

PS: Ly Vuong o+i, ne^'u Ly Vuong tha^'y ra(`ng ca'i thu+ na^`y no' kho^ng ddu'ng phuong cha^m cua VHH thi` Ly cu+' xo'a no' ddi giu`m cho anh Ly Vuong nhe'.

Re: Ba cây chụm lại (tie^'ng Vie^.t)
Posted by: Trò Tê (---.proxy.aol.com)
Date: December 17, 2001 11:21PM
Xin chào Trò Điểu, Có phải bạn tên thiệt là Lê-Việt- Điểu không ? Bạn chơi chữ Tây hay "gúa" xá. Phải " Le Viet Dieu " là Le Dieu Vietnamienne (the Vietnamese God) Ông Trời người Việt không ? đùa bạn chút xíu, đừng giận ngheng?
Trò làm ơn điều-chỉnh lại cái bàn gõ chữ của Trò giùm; sao tất cả các bài đăng ở đây đều hiện rõ đầy đủ dấu, chỉ riêng các "cột" của Trò là không. Làm tui phải vừa đọc vừa "bói" mệt gúa xá.
Thưa Bạn, bạn nói đúng đó, tui là đồng-bịnh của bạn đây, căn bịnh trầm-kha của tụi mình là bịnh làm người cổ-lỗ-sĩ, không chịu tiến-hóa với người ta; nhưng bạn đừng lo nó không phải là bịnh nan-y và không làm mình chết được.Nếu mình ráng gĩư được nếp cũ của mình và truyền lại cho em, cháu trong nhà,thì những nét đẹp xưa sẽ có ngày khôi-phục lại .
Nè ! Tui mách cho điều này nghe,đừng kêu ai là Các Cụ ngheng,(nói giỡn thì được) mấy vị có tuổi bây gìơ dấu tuổi-tác vì sợ bị chê già, không ai thích được kêu là trưởng-lão tiền-bối gì đâu, điều này do Trò Bùi "méc" nên tui mới biết đó.Trò chơi chữ Hán còn "ác" hơn chơi chữ Tây nữa nghe . Trưởng-lão mà trò ráp với tiền-bối để kêu người ta là trưởng-bối (cái lưng to) "đô con" vai u thịt bắp, thì tui phải cười lăn ra đất và phục Ông qúa cỡ.Hì hì hì. Tình thân . Trò Tê .

Re: Ba cây chụm lại (tie^'ng Vie^.t)
Posted by: le viet dieu (---.mclass.broadwing.net)
Date: December 18, 2001 12:19AM
Chào Trò Tê,

Cái nầy kêu bằng oan Thị Kính....Trò làm cho em Tê liệt tứ chi luôn rồị Chữ Tây em hông biết mà chữ Tàu, chữ Hán (không có G) chữ Nôm...na em cũng mù tịt luôn....Trò đem ra phân tích tên em làm mấy vị doc qua sanh ra hiểu lầm thì chết em mất Trò Tê ơi

Cái lòng của em thế nào em nói ra làm vậy cho nên có lúc có nơi không đúng, mong các quí vị Trưởng bối (đừng có nghe Trò Tê mà ghét em toi nghiep)

Trò Tê thân mến,
Chắc là trò lớn tuổi hơn em roi đó, vì tiếng Tây tiếng Tàu gì gì Trò cũng làu thông (Em đóan như vậy) cho nên neu em co gì sai xin đuoc hoc ở Trò. Em đo6`ng ý với Trò Tê là chúng ta nên giữ lấy nề nếp cũ. Va nhân đây em xin doc lại mấy câu thơ cũ (không nhớ tựa và tác giả-ai biet xin chỉ giùm em)

Thế sự du du nại lão hà
Vô cùng thiên địa nhập hàm ca
Thới lai đồ điếu thành công dị
Xứ khứ anh hùng ẩm hận đa .

Kính
LVDieu

PS: Em không biết điều chỉnh làm sao cho đúng. Có nhờ Vuong Ly chỉ cho mấy lần mà vẫn chưa thông suốt, cho nên ráng mà chơi trò ú tim Âu cũng là cách giải trí kiểu Mỹ là ráp chũ.

Re: Ba cây chụm lại (tie^'ng Vie^.t)
Posted by: Nguyễn (---.cache.telstra.net)
Date: August 14, 2002 05:28PM
Thế sự du du nại lão hà,
Vô cùng thiên địa nhập hàm ca
Thời lai đồ điếu thành công dị
Sự khứ anh hùng ẩm hận đa
Trí chủ hữu hoài phù địa trục
Tẫy quân vô lộ vãn thiên hà
Quốc thù vị báo đầu niên bạc
Kỹ độ long tuyền đới nguyệt đao

Bài thơ này của Lão Tướng Đặng Dung, ông sống vào đời Hậu Trần. Tôi không nhớ
được te^n ba`i tho+.

Nếu Việt Điểu muốn xin tìm trong Việt Nam Sử Lược của cụ Trần Lệ Thần.

Đây là một trong những bài cổ thơ Việt Nam mà tôi thích nhất. Sử gia Lê Văn Hưu đã phán rằng "không phải là anh hùng, không làm được bài thơ này".

Nhà thơ quá cố Tạ Ký, một bài trong tập Sầu Ở Lại của ông đã có những câu:

.
.
.
"Kỹ độ long tuyền" ngâm lạc giọng
Mà quê hương vẫn khói mờ bay,
Ai mài kiếm rĩ, ai nâng chén,
Cửa sổ chiều chiều mây trắng bay"

Không giữa "Kỹ độ long tuyền đới nguyệt đao" và "Cổ lai chinh chiến kỹ nhân hồi"
hình ảnh nào bi hùng hơn hình ảnh nào?

Tôi vẫn thích "Kỹ độ long tuyền đới nguyệt đao" hơn.

Việt Điểu này, ông có "sào nam chi" không? :--)

Nguyễn

Re: mot cay lam chang nen non ba cay chum lai nen hon nui cao
Posted by: bui van lau (---.hcm.fpt.vn)
Date: March 01, 2009 10:02PM
can giup do ve bai tap lam van nay

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: thoham (203.230.55.---)
Date: March 03, 2009 07:19AM
Lê Văn Hưu sống vào đời Trần, còn Đặng Dung sống thời Hậu Trần thì làm sao ông Hưu biết được bài thơ Cảm Hoài của ông Dung chứ?

Có bản chép là :"Quốc thù vị báo đầu tiên bạch/ Kỷ độ long tuyền đái nguyệt ma", em không biết thế nào. Rốt cuộc thì là "đao" hay là "ma"?

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: kt (58.187.176.---)
Date: March 03, 2009 08:24AM
Ma mới hiệp vận và có nghĩa, chứ đao làm sao hiệp vận với hà, mà lại vô nghĩa.

Re:CO CHI THI NEN
Posted by: Nguyễn Ngọc Ánh Tiên (123.22.105.---)
Date: May 05, 2009 06:45AM
- "Chí" là gì? Là hoài bão, lí tưởng tốt đẹp, ý chí, nghị lực, sự kiên trì. Chí là điều cần thiết để con người vượt qua trở ngại.
- "Nên" là thế nào? Là sự thành công, thành đạt trong mọi việc.
- "Có chí thì nên" nghĩa là thế nào? Câu tục ngữ nhằm khẳng định vai trò, ý nghĩa to lớn của ý chí trong cuộc sống. Khi ta làm bất cứ một việc gì, nếu chúng ta có ý chí, nghị lực và sự kiên trì thì nhất định chúng ta sẽ vượt qua được mọi khó khăn, trở ngại để đi đến thành công.

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: kt (---.fpt.vn)
Date: May 06, 2009 02:41AM
Có chí thì nên = hữu chí cánh thành?

Re: Ba cây chụm lại
Posted by: tho ham (203.237.62.---)
Date: May 07, 2009 08:07PM
Em có nhìn một chữ "sơn" kiểu cổ thì không phải chỉ có 1 gạch ngang và "3 cây đũa" chồng lên đâu. Cái cây đũa giữa ở dưới bị chẻ ra làm 2 đường, trông hệt như một ngọn núi luôn, không phải cây cối gì hết á.



Your Name: 
Your Email: 
Subject: 
Việt mode:     Off   Telex   VNI   VIQR   Combination
Powered by phpWebSite ©.       Theme design © Sharondippity