Các bạn,

Cách đây ít lâu, có bạn nhắc đến chữ Xuân-Huyên, một bạn giải-đáp rất đúng rồi còn liên-hệ được chữ Huyên với hoa Hiên, thật tuyệt. Sau có bạn hỏi về âm khác của chữ Xuân là Thung hay Thông, và đăt v/đ âm đó có từ bao giờ ? Nay nhân mở Kiều vì câu Trúc se ngón thỏ ... của bạn Trò T, tôi tìm thấy chữ nhà Thông, câu 1353 :
Dấm chua lại tội bằng ba lửa nồng .
Ở trên còn có nhà Thông,
Lòng trên trông xuống biết lòng có thương ...

Chữ Thông trong câu trên, vì nằm đúng chỗ phải có vần, nên không thể đọc là Xuân được . Trong bản Nôm, dĩ-nhiên viết chữ Xuân thường-lệ . Có sàch phiên-âm là Thung, cũng được . Có điều, ta không biết thời Nguyễn Du, chữ đó đọc là Thung hay Thông, nhưng chắc-chắn không đọc là Xuân .

Tôi còn tìm được một chứng-tích nữa về chữ Thông . Trong cuốn "Trước cảnh hoang-tàn Đế Thiên Đế Thích" , Lê-Văn-Trương đã viết như sau : "... nhưng chẳng may thông huyên sớm vội lánh cõi trần ..." ( trang 18 ). sách xuất bản năm 1934, như vậy , 70 năm trươc đây, ta vẫn nói Nhà Thông, Thông-Huyên . Từ Nguyễn Du đến Lê-Văn-Trương đều không nói Xuân-Huyên . Vậy âm Xuân có từ bao giờ ?

Tôi cho rằng âm Xuân không đúng, nhưng cây Thung-Thông là cùng họ với cây Xuân-Xoan. Vì vậy tôi cho rằng cây Thông-Thung là một loại Xoan Tàu, chứ không phải cây Thông dầu ViệtNam, còn có trong dịp Christmas ở Âu-Mỹ. Tôi chỉ muốn các bạn phân biệt cây Thông-Thung (lá bẹt, rụng mùa đông) với cây Thông (lá kim, quanh năm xanh tươi không rụng mùa đông) chúng ta vẫn biết.
Đây là một ví dụ âm Hán Việt khác âm Hán hiện đại. Có thể ngày xưa âm Hán là Thung-Thông chăng?

Lúc nhỏ tôi nghe cha tôi và những người lớn nói là "xướng ca vô lại". Tôi không nghe lầm nhưng không biết là người nói có đúng không. Sau nầy vào Nam thì nghe dùng từ "loại" không phải "lại". Tôi nghĩ nhiều khi người bình dân miền Nam dùng từ theo thói quen mà ít truy từ nguyên của chúng. Giống như tôi nghe cha tôi dạy: "Sự bất quá tam..." Sau nầy vào Nam nghe nhiều người miền Nam nói: "Nhứt quá tam". Nếu dựa theo đây mà tìm nguyên ủy của câu nầy thì chắc là phải điên cái đầu quá!
Xin chào.

Thung huyên* là âm thường nghe thấy. Sau nầy có chỗ dùng Xuân huyên. Còn Thông huyên thì tôi quả chưa từng nghe thấy. Xin chào.

* Thung huyên là để chỉ cha mẹ ở nhà.

Quote:

AnhMỹ Trần
Tôi cho rằng âm Xuân không đúng, nhưng
cây Thung-Thông là cùng họ với cây
Xuân-Xoan. Vì vậy tôi cho rằng cây
Thông-Thung là một loại Xoan Tàu, chứ
không phải cây Thông dầu ViệtNam, còn
có trong dịp Christmas ở Âu-Mỹ. Tôi chỉ
muốn các bạn phân biệt cây Thông-Thung
(lá bẹt, rụng mùa đông) với cây Thông
(lá kim, quanh năm xanh tươi không rụng
mùa đông) chúng ta vẫn biết.
Đây là một ví dụ âm Hán Việt khác
âm Hán hiện đại. Có thể ngày xưa âm
Hán là Thung-Thông chăng?

Bác AMT đoán có lẽ đúng đó.
Tại hạ vừa tra âm Hán Thượng cổ của chữ "xuân" 椿
theo phục nguyên của Karlgren là thi ̯wən
theo phục nguyên của Vương Lực là thiuən
theo phục nguyên của Baxter là thrjun

Rõ ràng về phụ âm đầu thì gần với âm "thung" Hán Việt hơn là âm Pinyin "chun1" của Hán ngữ hiện đại.

Theo Tự điển Thiều Chửu:
"椿 Xuân : cây xuân, ông Trang Tử nói đời xưa có cây xuân lớn, lấy tám nghìn năm làm một mùa xuân, lấy tám nghìn năm làm một mùa thu, vì thế người ta hay dùng chữ xuân để chúc thọ. Nay ta gọi cha là xuân đình 椿庭 cũng theo nghĩa ấy. Tục đọc là chữ thung."

Tra trên trang này [tool.httpcn.com]
Thì thấy âm Mân Nam là "thun1" cũng gần giống tiếng Việt.