Tiếng Việt :  Diễn Đàn Viện Việt Học
Diễn đàn thảo luận về mọi đề tài liên quan đến tiếng Việt, nguồn gốc tiếng Việt, v.v ... 
Goto Thread: PreviousNext
Goto: Forum ListMessage ListNew TopicSearch
Goto Page: Previous12
Current Page: 2 of 2
Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 13, 2007 06:06PM
Các bác kính, đóng góp vài ý mọn (hi vọng cách nhìn mở rộng sẽ cho thấy rõ hơn các liên hệ chi tiết về đăm chiêu)
1. Khả năng quan sát hoạt động, hình dạng của đôi mắt để truy tìm trạng thái tinh thần (suy nghĩ) phản ánh rõ nét qua ngôn ngữ từ xưa : tròng đen (iris) mở rộng để tiếp thu nhiều ánh sáng khi chú ý (thanh nhãn, điển tích về Nguyễn Tịch đời Tấn) ... Đôi mắt láo liên cho thấy con người không được ngay thẳng ... Và khi mắt nhìn về bên trái khi nói chuyện cho thấy đối tượng đang tạo dựng các hình ảnh hay âm thanh không thực (hay là nói láo - A) ... Con mắt quả là cửa sổ của tâm hồn ...v.v..

2. Trạng thái trầm tư, tư lự ... có nhiều cách diễn đạt : Đam Hán Việt/HV viết bằng bộ mục + chữ đam hài thanh/HT , giọng Bắc Kinh/BK bây giờ là dan1/chen3/tan2/dan4 so với daam1 (Quảng Đông), dam1 và dang1 (Hẹ) - có thể liên hệ đến đắn(g) đo. .. Đam là nhìn xuống, chú ý (nhìn) ... mà các dạng biến âm khác là đăm - đăm, chằm chăm (chăm chỉ), (nhìn) chằm chặp/chầm chập ...(cool smiley xem thêm liên hệ đ-tr-ch trong phần Hán Việt, chủ đề kẻ dỏng-thánh Dóng/Phù Đổng.

3. Trong vốn từ Trung Hoa có một chữ rất hiếm là qiu2 (giọng BK) - đọc gần như CHIU/CHIÊU viết bằng bộ tâm (hay bộ sước) + chữ tù (tù trưởng, dựa trên bộ dậu) có các nghĩa là tập trung tư tưởng, tư lự (có lẽ còn liên hệ đến tụ /ju4 ). Như vậy đăm chiêu có thể là từ ghép của hai từ rất gần nghĩa.
Vài hàng thân gởi các bạn

(A) đây là kết quả của một số nghiên cứu trong Tâm Lý Học và một ngành khá mới gọi là Neuro-Linguistics Programming (NLP)
(cool smiley chăm, chắm còn có nghĩa là ngay thẳng như thơ của trạng Trình "Chín trùng chăm chắm ngoi hoàng cực" (Việt Nam Tuu=` Điển, 1954)

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Đinh Tuấn (IP Logged)
Date: July 13, 2007 07:57PM
Phải chữ này không anh Thông ?


qiu2, qiu1
Cấp bách.
Sắp hết. ◎Như: tuế tù 歲遒 năm sắp hết.
Họp, góp lại.
Cứng mạnh.
Bền chắc.

Nhưng không thấy nghĩa gì liên quan đến tập trung tư tưởng, tư lự và đọc như chiu/chiêu mà anh cho biết.
Anh có thể gõ hay dán chữ Hán được không ?

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 13, 2007 08:21PM
Bác Việt kính
Máy tôi cũ nên không đọc được (chỉ thấy ô vuông hiện ra) và dán - chữ này hiếm (không thấy trong các tự điển thường). Tôi lấy từ mạng - địa chỉ [www.chinalanguag]ẹcom/cgi-bin/dict.php bác thử vào xem sao ? Thân gởi

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 13, 2007 08:25PM
Hay va`o ma.ng [www.chinalanguage.com]
Thân gởi

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 13, 2007 08:29PM
Xong rồi bác chọn search using hanyu pinyin, và tick mấy cái box thích hợp, và phần options (cuối trang) có frequency (tần số dùng) bác chọn all (để cho thấy các chữ hiếm/RARE). Thân gởi

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: khiêm chi (IP Logged)
Date: July 13, 2007 09:00PM

qiu2, qiu1
Cấp bách.
Sắp hết. ◎Như: tuế tù 歲遒 năm sắp hết.
Họp, góp lại.
Cứng mạnh.
Bền chắc.
Chữ này âm du: qiu2, qiu1
Cấp bách.
Sắp hết. ◎Như: tuế du 歲遒 năm sắp hết.
Họp, góp lại.
. Bỏ quai sước mới là âm tù (tù trưởng). Bác tra lại từ điển xem

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Đinh Tuấn (IP Logged)
Date: July 13, 2007 09:13PM

concentrate : tập trung : dồn vào một chỗ, một điểm
Vẫn không hẳn là trầm tư, tư lự

Nhưng âm Hán Việt là "tù" chứ không là " chiêu"
Không lẽ là đăm tù ?

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 13, 2007 09:18PM
Bác khiêm chi nói cũng đúng (dựa vào các tự điển thông thường) - nhưng tự điển trên mạng (đã dán trên) còn có thêm các nghĩa và các âm khác...
Bộ tâm + chữ tù (hài thanh) là ác độc, buồn chán, tập trung tư tưởng (tư lự) và có dạng khác = bộ tâm +chữ tù (trưởng) + chữ khuyển ... Đây là chữ rất hiếm mà Từ Nguyên, Từ Hải không thấy ghị Thân gởi

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 13, 2007 09:21PM
Bác Đinh Tuấn kính,
Các nghĩa là '...considerations, contemplations, think carefully, turn over and over in the mind...' (của chữ *chiu hay qiu2 BK, chữ tôi đã ghi nhận ở trên). Thân gởi

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 13, 2007 09:53PM
Chữ tù (trưởng, viết bằng bộ dậu) thường được dùng làm thành phần hài thanh thành lập các chữ khác - như bộ thuỷ + tù HT = nổi, trôi (để ý phụ âm đầu đ/t - ch/tr), bộ tiêu + tù HT = tóc búi ... ít gặp bây giờ nhưng âm HV không nhất thiết phải là tù, có thể là tưu, du ... mà âm Hán Trung Cổ là *ts(h)uw (hay *tsuw, có thể liên hệ đến chiu-chiêu) hay *dzuw (dạng này có thể liên hệ đến tù HV)...v.v... Thân gởi

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Thạch sinh (IP Logged)
Date: July 14, 2007 12:02AM
Các bác kính,
chư Hán ở đó (phần lớn cũng không có trong unicode) họ đã đăng lên dưới dạng image, nên lần sau cứ việc bấm (nút phải) vào tấm hình chữ, chọn properties, copy link lại (strg+C), xong dán link vào ô soạn bài của forum VVH có (... là link của image đã copy) - là được.
Tôi cứ thử xem nào:

[1] bad; evil; wicked; vice [2] overbearing; haughty [3] melancholy; depressed; dejected; cheerless; despondent [4] considerations; contemplations; [v] think carefully; turn over and over in the mind

TB.: chả nhẽ các tấm hình chữ đó do máy của bác Thông cũng không được hiển thị sao!?

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Thạch sinh (IP Logged)
Date: July 14, 2007 12:07AM
Nhưng tôi không tin đó là nguồn gốc của chữ "chiêu" trong "đăm chiêu"!

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Thạch sinh (IP Logged)
Date: July 14, 2007 12:13AM
< img src="..."> ... là link của image đã copy
(chỗ trống sau < phải xóa đi để "kích hoạt" chức năng đăng hình của mệnh lệnh này)

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Đinh Tuấn (IP Logged)
Date: July 14, 2007 12:41AM
Nếu là chữ Hán rất hiếm chắc người xưa (VN) cũng chẳng biết đến để mà ghép vào " đăm " = Đăm chiêu. Có lẽ phải tìm hướng khác.

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Việt (IP Logged)
Date: July 14, 2007 01:42AM
Tôi nghĩ giản dị như sau:
Có khi chỉ là chữ chiêu theo nghĩa tìm kiếm, đăm từ đam : nhìn đăm đăm , vậy " đăm chiêu " : đăm đăm tìm kiếm thoát nghĩa thành lo nghĩ vất vả, trầm tư, ưu tư...hiểu như thế thì hợp lý hơn là biến nghĩa đăm chiêu theo nghĩa bên phải, trái ra lẽ phải, trái ( đúng, sai )cuối cùng thành nghĩa ưu tư...

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Thạch sinh (IP Logged)
Date: July 14, 2007 01:50AM
Tại sao các bác cứ nghĩ là "đăm chiêu" có nguồn gốc Hán!?

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Việt (IP Logged)
Date: July 14, 2007 02:01AM
Nếu vậy làm sao giải thích sự trùng hợp đăm chiêu vừa có nghĩa bên phải,trái lại có nghĩa ưu tư chẳng lẽ cho là trùng hợp và chỉ là từ thuần Việt cho xong chuyện !? Không lẽ các nhà nghiên cứu tiếng Việt, ngữ âm học đành bó tay?

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: HuuVinh (IP Logged)
Date: July 14, 2007 02:16AM
Đa(m Chie^u vie^'t ba(`ng chu+~ No^m, chi? la` mu+o+.n a^m chu+~ Ha'n. Co' lu'c mu+o+.n a^m Ha'n, co' lu'c mu+o+.n a^m chu+~ la^~n nghi~a, co' lu'c chi? mu+o+.n a^m chu+~ kho^ng mu+o+.n nghi~a. Do do' cho đa(m chie^u tru`ng vo+'i nghi~a Đa(m chie^u Ta`u ne^'u co' la` thu+o+`ng.
Chu+~ Bo^`i ho^`i (loanh quanh), Tra^`m nga^m (tho+? da`i sa^u), Tu+? te^' (ro~ ra`ng, chi tie^'t) đe^`u c 2 nghi~a, nhu+ng hie^.n ta.i chu'ng ta nghi~ (lo`ng bo^`i ho^`i tho^?n thu+'c), (ngo^`i tra^`n nga^m), (anh a^'y tu+? te^' vo+'i to^i)...
To^i nghi~ chu+~ No^m Đa(m Chie^u (招) (phải trái) chi? mu+o+.n 2 a^m chu+~ 眈招 cu?a Ha'n ma` tho^i

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Thạch sinh (IP Logged)
Date: July 14, 2007 02:46AM
Rất có thể đăm chiêu có nghĩa gốc là bên phải trái và nghĩa dẫn xuất của nó mới là lo (phải trái, thị phi, hãy so sánh: xoay xở = lo tứ phía, lo trước sau phải trái, tìm lối giải thoát)?

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Việt (IP Logged)
Date: July 14, 2007 04:02AM
 招 đăm chiêu ( Nôm) từ 眈招 ( Hán )là mượn hình và âm theo nghĩa phương hướng? Nhưng đăm chiêu ( ưu tư ) có phải là mượn nghĩa : đăm đăm tìm kiếm để biến nghĩa thành ưu tư ? Xưa vẫn nói là chiêu đăm 招 眈 Trinh thử có câu:" Thiên hương quốc sắc não nùng chiêu đăm." sau mới là đăm chiêu nên có thể dãn đến trùng hợp về âm : đăm chiêu.

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: khiêm chi (IP Logged)
Date: July 14, 2007 05:59AM
Các bác thử timg theo hướng Việt - Mường và các ngôn ngữ Nam Á. Biết đâu lại có kết quả.

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 14, 2007 04:21PM
Bác Đinh Tuấn kính,
Nhìn vào (thống kê) tần số dùng chữ để cho ta thấy một chữ thông dụng (tần số dùng cao) hay hiếm (tần sô thấp). Theo thiển ý, đăm chiêu dùng như (bên) phải và trái càng ngày càng ít dùng và có thể được coi là các từ hiếm - Nguyễn Ngọc San và Đinh Văn Thiện cũng coi các từ này là từ Việt Cổ trong cuốn "Từ điển từ Việt Cổ" (NXB Văn Hoá Thông Tin - Hà Nội - 2001). Nhờ vào các từ Cổ Việt như kễnh (cọp), khọn (khỉ), mãn (mèo), tlu/trâu ... mà tôi có thể liên hệ tên Hán Việt (12 con giáp) có nguồn gốc Việt Nam. Tương tự như thế, các từ hiếm và cổ trong vốn từ Trung Hoa hiện đại là cánh cửa mở ra cho thấy phần nào lịch sử hình thành tiếng Hán. Chữ Hợi (rất hiếm) viết bằng bộ thỉ + chữ Hợi hài thành từng chỉ con lợn (xem phần 5 bài tôi viết "Nguồn gốc Việt Nam của tên 12 con giáp - Hợi - gỏi - cúi" . Một chữ ít dùng thời nay có thể đã từng rất phổ thông ở thời trước. Thân gởi các bạn

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Việt (IP Logged)
Date: July 14, 2007 07:33PM
Cho đến nay nhờ vào những ý kiến đóng góp của mọi người có thể tạm cho 2 chữ đăm, chiêu theo nghĩa bên phải, trái là tiếng Việt ( chưa thể biết có gốc hay chịu ảnh hưởng từ đâu )đã được dùng từ xưa. Riêng từ chiêu do đồng âm chiêu trong chiêu mục (HÁN) nên có lí giải cho là xuất xứ từ nó nhưng xem ra không hẳn vậy vì nếu mượn thì mượn cả chiêu lẫn mục đằng này chỉ có chiêu!
Còn riêng từ kép " đăm chiêu" theo nghĩa ưu tư có vẻ như chịu ảnh hưởng từ tiếng Hán : đam chiêu 眈招 hay chiêu đam 招 眈 và được Việt hóa biến nghĩa thành trầm tư, ưu tư, lo nghĩ vất vả từ nghĩa gốc Hán: đăm đăm tìm kiếm. Hai chữ đăm chiêu không liên quan gì đến đăm và chiêu tiếng Việt chỉ bên trái, phải mà chỉ đồng âm.
Trong khi chờ đợi những kiến giải mới khác tôi xin chân thành cảm ơn mọi người. Việt

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 15, 2007 11:14PM
Bác Việt đưa ra một chủ đề rất thú vị : có sự trùng hợp nào giữa phương hướng (đăm - phải, chiêu - trái : cụ thể) với sự suy nghĩ (đăm chiêu : trừu tượng)? Cũng như nguồn gốc của những từ đơn và ghép này ?
1. Các bác khiêm chi (kt), Đinh Tuấn đều so sánh chiêu mục Hán Việt/HV về bàn thờ tổ tiên bên trái và phải (3/7/2007)
2. Mục HV (bàn thờ bên phải, bộ hoà) còn có thể liên hệ đến *mộc/mục-mặt , bác Nguyễn.Ng về sau cũng đưa ra nhận xét này
3. Các dạng chiêu, xiêu, xéo (xẹo), chéo, tréo (trẹo), kèo (hai miếng gỗ chéo nhau) ... trong tiếng Việt và dạng *kieo của các tiếng Kơho..cho thất chiêu và *tăm (đăm) có nguồn gốc Nam Á - điều này cũng được tác giả Hồ Lê nhận ra trong bài viết "Từ Nam Á trong tiếng Việt" đăng trong cuốn "Tiếng Việt và các ngôn ngữ dân tộc phía Nam" (NXB Khoa Học Xã Hội - Hà Nội 1992) và trong cuốn "Tiếng Việt trong nhà trường phổ thông và các ngôn ngữ dân tộc" (cùng NXB, 2002).
4. CÁCH NHÌN MỞ RỘNG
. tréo/trái - tả/tà ...sinister ...cho thấy bên trái là 'không thẳng', 'không tốt' so với mặt - chính - trực (correct) - phải ...
. đăm - chăm (thẳng, hướng mắt nhìn) - có thể liên hệ đến *nam hay không ? So với Trung Quốc, 'trước MẶT" là phương NAM ... Tiếng tiền Bahna (proto-Bahnaric) cò dạng *dam là nam (đực)
5. Bác Nguyễn.Ng (4/7/2007) đưa ra dữ kiện chiếu (zhào BK) viết theo giản thể là chiêu nghĩa là quan tâm đến ... (so với tiếng Anh reflect là phản chiếu, đăm chiêu tư lự ...)
6. Bác Hữu Vinh đưa ra nhận xét về chữ Nôm chiêu và đăm (viết tắt hay 1/2 của đam HV) là mượn âm của chữ Hán
7. Bác Thạch Sanh, Việt cùng nhận xét là đăm chiêu có thể là nhìn phải trái - một hoạt động của đôi mắt như nhìn trước nhìn sau, nhìn tứ bề ... để chỉ sự lo nghĩ, tư lự
8. Dạng chiêu (Nam Á) còn có thể để lại vết tích trong tiếng Trung Hoa qua chữ *chiu/chiêu mà giọng BK bây giờ là qiu2 - viết bằng bộ tâm + chữ tù (trưởng) hài thanh - một chữ rất hiếm có nghĩa là ác độc (tà gian, 'bên trái'), tư lự ... (mánh mung) . Thân gởi các bác

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: nguyen cung thong (IP Logged)
Date: July 16, 2007 07:50PM
À các bác kính
Một chữ HV nữa là tiều (xem, trông) viết bằng bộ mục + chữ tiêu (phỏng, hơ nóng...jiao1 BK)(A) giọng BK bây giờ là qiao2 - giọng Minnan (Đài Loan) là chiau5, cũng như Hẹ, Quảng Đông/QĐ - nhưng giọng QĐ còn có thể đọc là sam2 (tăm, đăm Việt) hay dang1, dang6 ... Lại một chữ nữa cho thấy chiêu và đăm (đam) có nghĩa gần nhau (trông, xem, nhìn... thu nhận từ mắt) đến nỗi cùng một chữ mà có thể có hai cách đọc đăm hay chiêu ở QĐ! Kính gởi các bác
(A) tiêu , tiều ... có âm Hán Trung Cổ là *dziaw và tiêu (cháy phỏng) còn có nghĩa là lo âu, tư lự

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Đinh Tuấn (IP Logged)
Date: July 17, 2007 12:43AM
Trong Đại Nam quấc âm tự vị (HTC) còn cho chữ chiêu (c: Hán ) với nghĩa như của chiêu: của gian, vậy chiêu còn mang nghĩa sai trái.
Nhưng có điều HTC cho là c: Hán bao gồm cả nghĩa Hán lẫn nghĩa Nôm (như tay chiêu , của chiêu ), thường nếu là chữ vừa Hán vừa Nôm ông ghi là c.n đằng này chỉ ghi c hay là do lỗi in ?
Từ ý này có khi " đăm chiêu: ưu tư " biết đâu lại phát sinh từ phương huớng trái, phải đến luân lý điều phải ,điều trái: đắn đo suy nghĩ về điều phải hay trái dẫn đến nghĩa trầm tư, ưu tư...?

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: zoode (IP Logged)
Date: December 02, 2011 11:55PM
đăm là thọt. chieu là ra chiêu. hihi .

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: Lí Nhĩ Chân (IP Logged)
Date: December 03, 2011 08:07AM
"Đăm chiêu" là động từ chỉ nhìn chăm chú vào một phía, nhìn đắm đuối đang suy nghĩ điều gì đó.

Nếu viết chữ nôm nên viết là: 眈昭

chữ "chiêu" có thể là bộ mục và triệu.

Re: Về từ " Đăm chiêu " và " Chân đăm đá chân chiêu "
Posted by: thoham (IP Logged)
Date: December 13, 2011 12:12PM
Co nguoi noi "dam chieu" la tieng Champa, co phai khong a?

Goto Page: Previous12
Current Page: 2 of 2


Your Name: 
Your Email: 
Subject: 
Việt mode:     Off   Telex   VNI   VIQR   Combination
Powered by phpWebSite ©.       Theme design © Sharondippity