Hán Việt :  Diễn Đàn Viện Việt Học
Diễn đàn thảo luận về các đề tài của chữ Hán Việt. 
Goto Thread: PreviousNext
Goto: Forum ListMessage ListNew TopicSearch
Goto Page: 12Next
Current Page: 1 of 2
Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Hồ Minh Châu (---)
Date: July 29, 2009 01:21AM
Xin chào các tiền bối !
Ngoài quê em gởi vào 1 tấm hình chụp bia mộ có ghi nhiều chữ Hán ( theo em là rất xú, thường thì em thấy khắc bia chữ Hán thường rất đẹp và dể đọc và tra cứu )
Nói chung vì vốn Hán tự của em cũng không nhiều, còn phải học dài dài, nên mong các Tiền bối giúp đỡ.
Dưới đây là link của tấm hình :
[acic.com.vn]

Vừa đọc vừa đoán :
Hàng 1 từ phải qua : Bảo đại thập thất niên . nhất .
Hàng 2 : Hoàng đế sắc chỉ . ngũ phẩm quan nhân . tỉ . hân sắc . quý phi . mộ
Hàng 3 : . . tử quang . tự thiếu(thiểu) . Nguyễn Bá Trắc phụng lập

Em vừa đọc vừa đoán vừa tra từ điển, chẳng biết có đúng không. Mong nhận được sự giúp đỡ và chỉ điểm của quý chư vị.
Xin thành thật cảm ơn !

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: kt (58.187.115.---)
Date: July 29, 2009 08:04AM
Người tô lại những chữ này không rành chữ Hán nên tô chữ được chữ mất.
Tôi vừa đọc vừa đoán, chắc khi tiếp xúc với bia thì sẽ chính xác hơn:

Hàng 1 từ phải qua : Bảo đại thập thất niên quý đông
Hàng 2 : Hoàng triều sắc tặng tòng ngũ phẩm Nghi nhân Hiển tỷ Lê Hân Sắc Quý phi chi mộ
Hàng 3 : . . trưởng tử Quang lộc tự Thiếu khanh Nguyễn Bá Sáng phụng lập

保 大 十 七 年 季 冬
皇 朝 敕 贈 從 五 品 宜 人 顯 妣 黎 欣 色 季妃 之 墓
。。。長 子 光 祿 寺少 卿 阮 伯 創 奉 立

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Toàn (---.dsl.bell.ca)
Date: July 29, 2009 10:27PM
Xin góp ý:
Quý phi:貴妃
Đôi khi tôi cũng copy sai vì gõ chữ Hán theo âm.

> 。。。長 子 光 祿 寺少 卿 阮 伯 創 奉 立
Chữ đầu không biết có phải là chữ DUỆ (hậu duệ, dòng dõi) không ?

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Hồ Minh Châu (---)
Date: July 29, 2009 11:53PM
Xin đạ tạ các bậc tiền bối đặc biệt là hai thầy KT và thầy Toàn. Cho em xưng thầy nha, dù sao em cũng mới chập chững bước đầu với Hán tự thôi.
Mong các thầy dịch giúp em được không, em cũng đang kiếm 1 cuốn sách nào đó dạy về ngữ pháp Hán cổ, mà chưa thấy.
Em xin cảm ơn rất nhiều!

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: kt (---.fpt.vn)
Date: July 30, 2009 08:27AM
Cảm ơn bác Toàn về chữ 貴妃. Đúng là gõ theo âm không cẩn thận nên nhầm.
Chữ tôi đã tính rồi nhưng vì không hợp nên tôi không dám khôi phục. Trưởng tử không thể đi với chữ duệ (dòng dõi). Tôi vẫn ngờ người tô chữ không thạo Hán cổ nên tô nhầm.

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Toàn (---.dsl.bell.ca)
Date: July 30, 2009 12:44PM
Bác kt,
Đúng vậy, 裔長子 thì hơi lạ cho nên tôi cũng không chắc lắm (duệ tôn裔孫 thì tôi chắc) !

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Hồ Minh Châu (---)
Date: July 30, 2009 10:43PM
Không biết ở đây dòng ba chữ đầu tiên có thể là chữ Tộc được không ạ, xin các tiền bối chỉ giúp , và 2 câu sau có thể hiểu như thế nào ah.
Xin chân thành cảm ơn !

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Toàn (---.dsl.bell.ca)
Date: July 31, 2009 06:11AM
Bạn Hồ Minh Châu,
Tôi không phải thầy hay tiền bối gì cả, nhưng tra từ điển và theo trí nhớ của tôi thì ...

五品Ngũ phẩm: Quan vị gồm nhất phẩm đến cửu phẩm (1-9), có lẽ bạn đã biết rồi.

敕贈sắc tặng: Theo Quốc Ngữ từ điển, người thân (gồm ông bà cố nội, ông bà nội, cha mẹ và vợ) quá cố của các quan tòng lục phẩm hoặc dưới lục phẩm mà được triền đình ghi tặng được gọi là sắc tặng (đời Thanh).
Ghi chú: Quan vị thấp nhất là cửu phẩm
Trên bia mộ này khắc Ngũ Phẩm (quan vị cao hơn lục phẩm) nhưng vẫn dùng hai chữ sắc phong, các bạn nào có tài liệu về thời Bảo Đại xin cho biết.

宜人Nghi nhân: Trong 2 đời Minh và Thanh, mệnh phụ ngũ phẩm được gọi là nghi nhân (theo Quốc Ngữ từ điển)

顯妣hiển tỷ: Cách xưng hô kính trọng của người con đối với thân mẫu quá cố. Hai chữ này thường được khắc trên bia mộ thân mẫu (còn thân phụ thì dùng hai chữ hiển khảo顯考)

長子Trưởng tử: Con cả

光祿寺少卿Quang Lộc tự thiếu khanh: Theo liên kết này ...
[www.hudong.com]
少卿為中國明清朝官制之一在清朝通常為光祿寺太樸寺等輔助部門的從官品等約在正四品至正五品之間而之上有兼管大臣轄下有主簿等官職
Quang Lộc tự thiếu khanh là quan vị (giữa tứ phẩm và ngũ phẩm) 2 đời Minh Thanh. Trong đời Thanh thì thông thường là các tòng quan trong các bộ môn phù trợ trong Quang Lộc tự và Thái Phác tự. Trên quan vị này thì gồm Kiêm Vị Đại Thần (1 quan vị) và Khanh, dưới thì gồm Chủ Bộ

Ghi chú: Chủ Bộ主簿 tức Chủ Bạ (ta đọc Bộ簿 thành Bạ như Học Bạ, Báchthành Bá như Bá Quan)

Mong giúp được bạn !

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: kt (58.187.105.---)
Date: July 31, 2009 08:26AM
Tôi ngờ có lẽ là chữ ĐÍCH
適 長 子

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Toàn (---.dsl.bell.ca)
Date: July 31, 2009 12:46PM
Cũng có thể là Đích trưởng tử 嫡長子
Nhưng "thường" viết là Trưởng tử đích tôn長子嫡孫, mà Đích trưởng tử嫡長子 có nghĩa là "con cả dòng chánh" (tức Quý phi Lê Hân Sắc là vợ chánh), thấy cũng hợp lý !

Lưu ý: Đíchthuộc bộ Nữ

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Hồ Minh Châu (---)
Date: July 31, 2009 08:40PM
Xin cảm ơn hai bác KT và bác Toàn đã quan tâm giúp đỡ em !!!

Xin chỉ giáo về về từ Đà Nẵng
Posted by: Văn Hùng (117.2.7.---)
Date: August 03, 2009 08:29PM
Kính thưa các bác
Tôi có tìm hiểu một số tài liệu nói về địa danh Đà Nẵng trong thư tịch cổ. Nhưng cách viết từ Đà Nẵng mỗi nơi một khác
Kính xin các bác vui lòng cho tôi biết từ Đà Nẵng ngày xưa thế kỷ 14-15 viết như thế nào. Thành thật cảm ơn
Văn Hùng

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: levietdieu (---.dsl.pltn13.pacbell.net)
Date: August 03, 2009 10:24PM
"和碩榮儀親王永琦 字濰謙 筆名璲林" Mấy chữ này nghĩa là gì. Tra thiều chữu vẫn mù
Kính
LV Điểu

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: kt (---.fpt.vn)
Date: August 04, 2009 12:27AM
Bạn levietdieu.
Bạn trích dài ra một chút. Tốt nhất là đưa cả trang lên

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Khúc Thần (---.w217-128.abo.wanadoo.fr)
Date: August 04, 2009 03:46AM
Theo Bác kt, không biết đây có phải là tên+hiệu,... của một nhân vật nào đó (Vĩnh Ky) thuộc dòng học Nguyễn Phước ở Huế?

Khúc Thần

Re: Xin chỉ giáo về về từ Đà Nẵng
Posted by: Khúc Thần (---.fbx.proxad.net)
Date: August 04, 2009 10:15AM
Bác Văn Hùng kính,

Tui thể giúp bác được một phần vì đó khg phải là lãnh vực của tui và phần khác, thư tịch thu thập địa danh cho tới nay thường chỉ dừng lại ở phần trên của Miền Trung (ngày nay thêm vấn đề chính trị ở Trường Sa và Hoàng Sa nên thư tịch cổ khg đi tiếp. Đó là trường hợp của Đồng Khánh dư đại chí).

Trong sách Tiền Lê Nam Việt bản đồ mô bản (bản gốc hiện giữ tại thư viện trường Viễn Đông Bác Cổ EFEO), có:

Tiên

Khúc Thần

_____________

Và ở cuối sách có một bức toàn đồ của VN thời Minh Mạng (MM thập cửu niên) như sau (khg thấy có Đà Nẵng. dương như Đà Nẵng viết là 沱 㶞):

Photobucket
Photobucket

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: Toàn (---.dsl.bell.ca)
Date: August 04, 2009 08:11PM
Quote:
levietdieu
"和碩榮儀親王永琦 字濰謙 筆名璲林"
Mấy chữ này nghĩa là gì. Tra thiều
chữu vẫn mù
Kính
LV Điểu

Bạn LV Điểu,

Đây là tên của một thân vương đời Thanh, bạn tìm Thiều Chửu làm sao mà có !
Tước vị cao nhất đời Thanh gọi là Hòa Thạc Thân Vương和碩親王, rồi tên của ông ta là 永琦Vĩnh Kỳ, tự 濰謙Duy Khiêm, bút danh 璲林Toại Lâm vv

Thiều Chửu không có chữ này:
Nhưng theo Khang Hy tự điển:徐醉切音遂Từ tuý thiết âm toại
Từ tuý thiết ra Hạ Khứ thanh (nặng), âm Tụy

Vậy bạn tự chọn lấy âm nào mà bạn thích nha !

Re: Xin chỉ giáo về về từ Đà Nẵng
Posted by: Văn Hùng (117.2.3.---)
Date: August 07, 2009 09:22PM
Kính gởi bác Khúc Thần
Trước hết ,cho tôi xin lỗi về việc chậm trễ hồi âm. Vì tôi bận đi công tác
Tôi thật là sung sướng, và bất ngờ khi có được tấm bản đồ quý này.Tôi đang nghiên cứu về Đà Nẵng và những tên gọi của địa danh này. Vì hiện nay ở Việt Nam nói chung và quê tôi Đà Nẵng nói riêng, họ có những giả thuyết về tên gọi Đà Nẵng rất khác nhau,thậm chí còn mâu thuẫn lẫn nhau, làm cho các thế hệ sau không biết đâu mà tin.
Nói về địa danh Đằ Nẵng, tôi có tìm nhiều tài liệu nhưng vì trình độ có hạn, nên tôi chỉ sưu tầm được những thông tin có sẳn trên mạng. Từ Đà đa số các tài liệu viết giống nhau , riêng từ Nẵng viết mỗi nơi một khác. Từ này trong wikipedia, trang Hoa văn. Trong Khang Hy tự điển cũng có. Có một tác giả Việt nam , viết chữ Nẵng nghĩa là xưa kia, trước kia,vậy theo tác giả đó(nguyên văn) Đà Nẵng có nghĩa chung là “Ngày xưa là nhánh sông”, hoặc “Nơi đây xưa kia là nhánh sông bị bồi lấp. Trên cửu đỉnh đặt ở Thế Miếu, Đại Nội, Huế có chạm khắc cửa biển Đà Nẵng và chữ Nẵng viết khác.thuộc bộ thuỷ,trên có chữ vi, trông rất giống chữ bộc ( Bác vào trang baodanang.vn/vn/vanhoavannghe/chuyenxua/20253/index.html- có vài bài viết về Đà Nẵng xem rất thú vị)
Hiện nay người Hoa gọi Đà Nẵng là Hiện Cảng xiàn găng. Tôi cũng chưa tìm hiểu vì sao.
Rất cảm ơn bác Khúc Thần
Văn Hùng

Re: Xin chỉ giáo về đọc chữ Hán trên bia mộ
Posted by: h (---.dc.dc.cox.net)
Date: August 09, 2009 06:13PM
Đà Nẵng :

[baike.baidu.com]

[baike.baidu.com]

Tìm hiểu thêm về từ Đà Nẵng của các cụ xưa
Posted by: Văn Hùng (---)
Date: April 23, 2011 07:20PM
TỪ " ĐÀ NẴNG "NGÀY XƯA VIẾT THẾ NÀO

Có nhiều giã thuyết về nguồn gốc từ Đà Nẵng, khiến cho chúng ta kẽ hậu sinh phải hoài nghi. Cho nên tôi quyết định đi tìm trong sách của các cụ ngày xưa để xem các cụ viết thế nào
Theo các thư tịch xưa thời Lê Thánh Tông 1446, bản đồ Hồng Đức vẽ thừa tuyên Thuận Hoá có cửa Hàn Môn .Bản đồ Đại Nam nhất thống chí toàn đồ thời Minh Mệnh vùng vịnh Đà Nẵng hiện nay chỉ thấy ghi Câu Đê Hải Khẩu (俱低海口) Theo bản đồ “Quảng Nam toàn đồ” trong bộ “Đại Nam toàn đồ” có thể được vẽ vào triều Tự Đức. Vùng đất Đà Nẵng và phụ cận trong Quãng NamToàn Đồ được vẽ phía bắc giáp “Thừa Thiên giới” với hình vẽ các núi lô nhô phía bắc đèo Hải Vân. Nét vẽ lại thể hiện những ngọn núi chập chùng phía tây với ghi chú là “Man động giới” rồi chuyển về phía nam đến hết địa giới huyện Hòa Vinh xưa (Hòa Vang bây giờ). Phía đông giáp biển là hình vẽ những con sóng dập dờn với một loạt chú thích về các đồn binh (tấn) án ngữ các vùng cửa biển Cu Đê (Câu Đê tấn), Đà Nẵng (Đà Nẵng tấn), Hải Vân (Hải Vân tấn).Trên cửu đỉnh hiện đặt taị Hiển Lâm Các Huế có chạm khắc cửa biển Đà Nẵng được ghi là Đà Nẵng Hải Khẩu, chữ Nẵng chạm giống như chữ tương 襄 , hay chữ nãng nhưng bên trái có thêm bộ thủy 氵, phía trên là chữ viết 曰, dưới chữ y 衣 . Ông Lê Văn Tất có bài đăng trên báo điện tử Đà Nẵng (baodanang.vn/vanhoavannghe/chuyenxua/20253/index.html) nguyên văn Vậy là, cả một miền đất rộng lớn, gồ ghề, xâu xấu ấy bị nhà nông chê, thoạt đầu bỏ hoang nhưng phải mang cái tên khai sinh là “Đà Nẵng”. Trong chữ , chữ đà (- bộ thủy ) có nghĩa là nhánh sông hoặc sông nhánh; chữ nẵng ( - bộ nhật 日, còn đọc là nãng) có nghĩa là xưa kia, ngày xưa. Đà Nẵng có nghĩa chung là “Ngày xưa là nhánh sông”, hoặc “Nơi đây xưa kia là nhánh sông bị bồi lấp. Trong Ô châu Cận Lục của Dương Văn An năm 1553 địa danh Đà Nẵng lần đầu tiên xuất hiện. Chữ Đà viết phát âm theo giọng Bắc Kinh “ tuó” nghĩa là nhấp nhô, gập ghềnh.Viết khác thời nhà Nguyễn, Đà cũng phát âm là “tuó” nghĩa là nhánh sông .Theo wikipedia trang Hoa Văn ,沱灢(Tourane) chữ Nẵng được viết là -có thêm bộ thuỷ trước chữ nang có nghĩa là cái túi, bao. Trong tự điển Hán Việt có từ nhưỡng có nghĩa là nước ứ, viết rất giống từ nẵng, phát âm theo tiếng Hoa là rang nhưng theo cách viết này người Hoa đọc là tuó rang hoặc là tuó năng, chắc có lẽ lúc đó người bồ-đào -nha, y- pha- nho viết là turon, vì thế nào trên tàu buôn của họ cũng có người Hoa làm phiên dịch, hay hoa tiêu. Các vị Tây này nghe người Hoa đọc văn bản của các vua quan Việt Nam gọi Đà Nẵng là tuóran, thì ghi phiên âm turon. Theo bản đồ của John Walker vùng Siam and Cochin China năm1828 Đà Nẵng gọi là Turon. Sau nay người Pháp đến ĐN nghe các vị Tây trước đó gọi là turon, thì người Pháp ký âm là touron, ký âm như thế mới đọc được là tuoran, nếu không người Pháp sẽ đọc là tuygơôn. Trong bản đồ của Scottish Geograhpical Magazine năm 1886 vùng Đà Nẵng bây giờ gọi là Touron và Cảng Tien -Cha. Nhưng vì sao từ touron sau này thực đân Pháp viết thành Tourane. Tôi nghĩ rằng người Pháp muốn Pháp hoá gốc từ tiếng Việt, cũng giống như cách các cụ mình goị Español là Y-pha-nho đó mà, cha truyền con nối thành Tourane trong văn bản nghe thật là tây
Nói tóm lại qua các thời kỳ lịch sử khác nhau Đà Nẵng được ghi chép lại một cách khác nhau. Theo cách ghi lại địa danh Đà Nẵng rất khác nhau, điều đó nói lên rằng các cụ ngày xưa dùng chữ Hán để ký âm địa danh đã có từ trước, cho nên chữ Đà Nẵng trong chữ hán không mang ý nghĩa gì, từ đó suy ra Tourane cũng không có ý nghĩa gì
Vào thời các vua nhà Nguyễn, vịnh ĐN gọi là cửa Hàn(trong chỉ dụ của vua Minh Mạng cho phép các tàu buôn Tây dương vào ĐN chỉ được phép đậu ở Cửa Hàn) /găng/ /xiáng/ .Đây cũng là cách ký âm theo Hán tự, chứ không phải theo nghĩa, vì trong Hán Việt có 5 từ phát âm là Hàn, có 8 từ phát âm là Hàng. Chắc ngày xưa các cụ quan nhà Nguyễn dùng chữ Hàng có nghĩa là rụng xuống, rơi xuống, từ này có cách phát âm giống như chữ hiện (tên núi -theo tự điển của Thiền Chửu-) trong Hán Việt. Sau đó chắc có lẽ người ta nhầm thay vì viết là Hàng, lại viết thành Hiện cho nên người Hoa vẫn gọi ĐN là Hiện Cảng xiàn găng
Như vậy các cụ ngày xưa dùng Hán tự để ghi lại địa danh Đà Nẵng theo cách phát âm, chứ các cụ không quan tâm tới ý nghĩa của từ đó. Điều này làm cho người nước ngoài phát không đúng với nguyên gốc với từ mà các cụ ghi lại
Văn Hùng 2011

Goto Page: 12Next
Current Page: 1 of 2


Your Name: 
Your Email: 
Subject: 
Việt mode:     Off   Telex   VNI   VIQR   Combination
Powered by phpWebSite ©.       Theme design © Sharondippity