Hán Việt :  Diễn Đàn Viện Việt Học
Diễn đàn thảo luận về các đề tài của chữ Hán Việt. 
Goto Thread: PreviousNext
Goto: Forum ListMessage ListNew TopicSearch
Xin giải nghĩa chữ "tiểu thuyết" (小说)
Posted by: bagiaituxuat (---)
Date: December 15, 2007 09:13PM
Tôi thấy 小说 được dịch/gọi là tiểu thuyết.

Tôi biết tiểu thuyết là truyện có dung lượng lớn, bằng văn xuôi, phản ánh một giai đoạn lịch sử, một số phận cụ thể...

Nhưng không hiểu "tiểu" và "thuyết" có nghĩa là gì, ghép lại với nhau thì nghĩa là gì?. Xin chỉ giáo. Xin cám ơn quý vị.

(Tôi có đặt câu hỏi này bên đề tài Tiếng Việt, nhưng xét nghĩ cũng nên đặt ở đây, không phải spam bài đâu)

Re: Xin giải nghĩa chữ "tiểu thuyết" (小说)
Posted by: Nguyễn.Ng (---.dsl.pltn13.sbcglobal.net)
Date: December 16, 2007 06:18AM
小説】1.謂偏頗瑣屑的言論。《莊子·外物》:“飾小説以乾縣令其於大達亦遠矣。”2.《漢書·藝文誌謂街談巷語道聽途說者所造為小說列於九流十家之末其序稱小説家者流蓋出於稗官街談巷語道聽塗説者之所造也。”後以稱叢雜的著作.

[tiểu thuyết] lúc đầu chỉ cho chuyện nhỏ, vụn vặt, ở ngã tư ngõ hẻm, chuyện nghe ở ngoài đường, mang tính thêu dệt, bày đặt thêm ..(chuyện ngồi lê đôi mách..?),
mà tâm lí đa số ai cũng thích chuyện ngồi lê đôi..này..,..dần dần thành truyện viết dài..:-)...truyện đặt ra không thực(fiction).

Re: Xin giải nghĩa chữ "tiểu thuyết" (小说)
Posted by: bagiaituxuat (123.19.133.---)
Date: December 21, 2007 11:54PM
Cám ơn Nguyễn.Ng. Có thể cho tôi biết thêm tý là nội dung trên được viết trong cuốn nào không ạ.

Re: Xin giải nghĩa chữ "tiểu thuyết" (小说)
Posted by: bagiaituxuat (123.19.133.---)
Date: December 21, 2007 11:55PM
Cám ơn ạ. Tôi đã tìm ra rồi grinning smiley.

giải ý nghĩa của tên HIỂU MINH
Posted by: chử Thị Thuý Hằng (---.fpt.vn)
Date: April 12, 2009 08:48AM
làm ơn có thể giải ý nghĩa cái tên Hiểu Minh hộ tôi có được ko. tôi rất thích cái tên này nhưng ko biết đích xác ý nghĩa của nó

Re: giải ý nghĩa của tên HIỂU MINH
Posted by: Khúc Thần (---.fbx.proxad.net)
Date: April 12, 2009 03:32PM
Bác Hằng kính,

Khi hỏi về tên người, chữ Hán có rất nhiều khả năng nên góp ý đôi khi khó vì ngại... "sai" :-)

Một tên gọi có thể được tạo ra do một hoàn cảnh hay ý nghĩa nào đó, thường khg rõ đối với người ngoại cuộc.

Khi phải đoán chữ tương ứng gặp khó khăn vì tiếng Hán có nhiều chữ đồng âm.

Dù sao theo tui thì "hiểu minh" có thể là "曉 明" và có nghĩa là "thông suốt, sáng tỏ".

'Hiểu' là "lúc rạng sáng, buổi sáng sớm" và "thông hiểu", "làm cho (bảo) cho biết",...

'Minh' là "sáng" và "sáng suốt, có trí tuệ",...

Bác ghép lại thì tùy theo nghĩa đen hay nghĩa rộng của các chữ mà hiểu tên.

Xin tạm góp ý.

Kính

Khúc Thần

Re: Xin giải nghĩa chữ "Gia Hân"
Posted by: rùa (---.hsd1.mn.comcast.net)
Date: April 12, 2009 06:08PM
Cô em dâu tôi coi phim bộ, mê tài tử Gia Hân nào đó, bèn lấy đó đặt tên cho con mình. Nhờ bác KT giải thích dùm. Cám ơn bác nhiều.

Re: Xin giải nghĩa chữ "Gia Hân"
Posted by: Khúc Thần (---.fbx.proxad.net)
Date: April 13, 2009 05:52PM
Bác rùa kính,

Viết mấy chữ trên đây tui thích nhứt là biệt danh "rùa" mà Bác đã chọn :-)

Về câu hỏi của Bác thì tui thú thực khg phải là chuyên gia. Song cũng xin nói là tên của một số diễn viên cũng có thể là tên hoàn toàn Hán, và cũng có thể là một tên ứng với tên tiếng nước ngoài (Anh,...) nào đó.

Vì vậy viết ra chữ Hán thì cũng khó lắm. Dù sao cũng có thể là "嘉 欣".

gia: tốt, lành; tốt đẹp; vui vẻ;//khen;...
hân: vui; mừng; yêu mến;...

Xin tạm hồi âm.

Kính

Khúc Thần

Re: Xin giải nghĩa chữ "tiểu thuyết" (小说)
Posted by: kt (58.187.181.---)
Date: April 13, 2009 06:41PM
Nhớ xem ông bà chú dì, hàng xóm có ai tên là Hân không. Đặt trùng là phiền đấy. Tục người Việt thế mà.

Bác KT thật mau lẹ sốt sắng smiling smiley
Posted by: rùa (---.hsd1.mn.comcast.net)
Date: April 14, 2009 12:04AM
Chào bác KT. Bác thật là mau lẹ sốt sắng. Rùa thành thật cám ơn bác. Từ vài năm nay, Rùa đâm ra mê thơ Đường và thơ Thiền đời Lý Trần, Việt Nam. Cái khó của Rùa là không nhận ra được tí ti nào chữ Tàu. Rùa có cuốn tự điển Hán-Việt của gs Trần Trọng San & Trần Trọng Tuyển. Cứ mỗi một bài thơ Rùa copy được từ net, thì Rùa ngồi tra từng chữ thôi smiling smileyDĩ nhiên là tra từ âm Hán-Việt smiling smiley Nhiều khi tra xong rồi thì không hiểu. Ví dụ một câu thơ trích trong bài Thị học, của Tuệ Trung thượng sĩ:[ 徒將瓴甋苦相磨 = Ðồ tương linh đích khổ tương ma = Luống công cầm hai hòn gạch mà xát một cách khổ sở.] Ba chữ sau cùng thì rùa hiểu. Còn bốn chữ đầu, thì tự điển không thấy chữ 甋 , biết chữ = ngói, gạch ... nhưng không hiểu sao đã được dịch là: "luống công cầm hai hòn gạch" smiling smiley Xin bác KT hoặc các bác giải thích dùm.
Rùa mới vào trang web này và hiện đang đọc những bài viết của các bác (đọc ngược từ trang 16). Bài nào hợp với khả năng rùa, rùa đều copy để có thể ôn lại bất cứ lúc nào smiling smiley.
Rùa muốn kiếm mua thêm một vài cuốn tự điển Hán-Việt và sách dạy về văn phạm. Bác KT và các bác có gọi ý gì cho rùa chăng?
Xin chào các bác. Chúc bác KT và các bác gia quyến an khang smiling smiley
rùa

Re: Bác KT thật mau lẹ sốt sắng <img class="mod_smileys_img" src="./mods/smileys/images/smilie1.gif" alt="smiling smiley" title="smiling smiley"/>
Posted by: Khúc Thần (---.fbx.proxad.net)
Date: April 14, 2009 06:19AM
Bác rùa kính,

Xin thú thực với Bác là tui tập trung tìm hiểu chữ Nôm nhiều hơn chữ Hán. Nhưng cũng như Bác đã biết, chữ Hán là bắt buộc nên cũng phải học hỏi.

Về phần đầu của câu thơ trên đây: 徒 將 瓴 甋... (đồ tương linh đích...), ta có thể tìm hiểu như sau:

(đồ) có nhiều nghĩa, mà chủ yếu là:
- "học trò" (cần so sánh với "")
- "[những] kẻ", "bọn", "lũ", (-> đồ... của tiếng Việt)
- "chỉ" (coi thêm ""), rồi từ "chỉ" đến...
- "không thôi", "suông", "luống [công]" (coi thêm "uổng").

(tương): ở đây là động từ, với nghĩa là "đem" (đem cái gì làm cái gì).

瓴 甋: gạch (hình chữ nhựt. Có người cho là "vuông").

Thường trong các thơ ca đều có điển cố. Và nếu Bác dùng sách Thơ văn Lý Trần thì có lẽ thấy chú thích về điển ở đây, rút từ câu nói của Mã Tổ (gạch mài không thể thành gương được), với ý nói làm việc khg mang lại kết quả có lẽ vì chất liệu không phù hợp với mục đích.

Xin tạm góp ý về câu hỏi của Bác.

Ngoài ra, nếu Bác chú ý tới công cụ tra cứu thì hiện trên mạng cũng có một bản Thiều Chửu điện tử (http://www.viethoc.org/hannom/tdtc_off.php).

Bác chỉ cần chép chữ vào ô thích hợp thì sẽ tìm được thông tin kỹ thuật cũng như giải thích.

Về từ điển thì tui thấy cuốn của hai ông Vĩnh Cao và Nguyễn Phố (Từ điển Hán Việt, VN: nxb. Thuận Hóa, bản năm 2003); các từ điển của Trần Văn Chánh (về tự và từ) là tốt bên cạnh một vài cuốn khác.

Còn sách chữ Hán thì tui dùng nhiều loại khác nhau, thí dụ như:

* 实 用 古 汉 语 大 词 典 Thực dụng cổ Hán ngữ đại từ điển (giản thể; TQ: Hà Nam Nhân dân Xuất bản xã, bản năm 1995)

* 王 力 古 漢 語 自 典 Vương Lực cổ Hán ngữ tự điển (phồn thể; TQ: Trung Hoa Thư cục, bản năm 2000)

* 古 大 漢 語 大 詞 典 Cổ đại Hán ngữ đại từ điển (giản thể: TQ: Thượng Hải Từ thư Xuất bản xã, bản năm 2007)

* 學 典 Học điển (phồn thể; Đài Loan: Tam dân Thư cục ấn hành, bản năm 2003)

.....

bên cạnh nhg cuốn cổ điển khác như Từ nguyên 詞源, Từ hải 辭 海,...

Còn văn phạm thì có lẽ Bác có thể tìm sách của Trần Văn Chánh để tham khảo.

Xin tạm vài lời góp ý.

Xin chúc Bác sức khỏe và luôn đạt được điều mình mong muốn.

Kính

Khúc Thần

Re: Bác KT thật mau lẹ sốt sắng &lt;img class="mod_smileys_img" src="./mods/smileys/images/smilie1.gif" alt="smiling smiley" title="smiling smiley"/&gt;
Posted by: rùa (---.hsd1.mn.comcast.net)
Date: April 16, 2009 10:13PM
Cám ơn chỉ dẫn của bác KT nhiều. Nhờ bác mà đọc mấy bài thơ thấy hứng thú hơn. smiling smiley
Chúc bác vui khỏe.
Rùa

Re: Bác KT thật mau lẹ sốt sắng &amp;lt;img class="mod_smileys_img" src="./mods/smileys/images/smilie1.gif" alt="smiling smiley" title="smiling smiley"/&amp;gt;
Posted by: Khúc Thần (---.fbx.proxad.net)
Date: April 17, 2009 04:52PM
Bác Rùa kính,

Tui cũng ham thơ lắm, nhứt là thơ của các cụ nhà ta. Tui sưu tầm thơ Hán Việt nên cũng có được vài trăm bài từ Khuông Việt, Pháp Thuận cho tới... các cụ hiện nay. Khó kiếm nhứt là thế kỷ 17.

Nhưng về thơ thì có quá nhiều điển là một, dùng lại từ, ngữ của một tác giả hoặc sáng tác cổ điển từ Thi Kinh, sở từ, nhạc phủ,... tới thơ, từ Đường, Tống.

Nên đôi khi hiểu chữ mà khg hiểu thơ và như vậy đâm ra khg hiểu cả chữ (nghi ngờ).

Nếu Bác mới tập đọc, thì sau khi tìm được trên mạng, Bác có thể chép bài thơ ấy vào phiên bản offline của Thiều Chửu để nhờ nó phiên âm tạm. Rồi sau đó sẽ tìm hiểu để hoàn chỉnh.

Hiện Thiều Chửu chỉ có >8000 chữ mà Toàn Đường Thư (900 quyển) khg thôi cũng đã có hơn 7000 chữ (ngôn ngữ thơ ca), nhưng một phần khg nhỏ lại khg có trong Thiều Chửu.

Còn về điển tích thì xin chịu. Hiện theo tui khg có từ điển bằng tiếng Việt dành cho Hán nói chung (chỉ có cho văn học Nôm, mà cũng khá "tương đối"). Tui phải tra trên mạng thôi và hiện chỉ có tiếng Trung cho lĩnh vực này tuy khg phải lúc nào cũng tìm ra cái minh nghi ngờ.

Nói đây khg phải để làm nhụt chí Bác. Chỉ nêu lên kinh nghiệm cá nhân thôi.

Dù sao cũng xin chúc Bác gặt hái được nhiều điều thú vị (hoặc ít nữa cũng là "an ủi") trong việc đọc thơ chữ Hán.

Kính

Khúc Thần

Re: Bác KT thật mau lẹ sốt sắng &lt;img class="mod_smileys_img" src="./mods/smileys/images/smilie1.gif" alt="smiling smiley" title="smiling smiley"/&gt;
Posted by: van anh (---.HINET-IP.hinet.net)
Date: April 26, 2009 12:40AM
chao bac KT.
toi dang hoc tieng trung va rat nuon tim hieu ve nguon goc cua chu han. va toi muon biet moi mot chu han tai sao sao lai viet nhu vay. toi co the tim doc o cuon sach nao ? mong bac giup do .cam on bac KT!

Re: Bác KT thật mau lẹ sốt sắng &amp;lt;img class="mod_smileys_img" src="./mods/smileys/images/smilie1.gif" alt="smiling smiley" title="smiling smiley"/&amp;gt;
Posted by: Khúc Thần (---.fbx.proxad.net)
Date: April 26, 2009 05:04AM
Bác Van Anh kính,

Thiếp trên đây của Bác là câu hỏi "chữ Hán là gì" và câu trả lời có lẽ sẽ là cả một loạt bài nghiên cứu giới thiệu mà tui khg thể đảm đương được.

Xong xin nói là chữ Hán có thể được định nghĩa từ tính cách chung nhứt rồi đi tới những giải thích theo nhu cầu cụ thể.

Chung nhứt có thể là nguồn gốc, niện đại sáng chế của hệ thống chữ viết Hán (từ đồ họa đến cách điệu), cấu tạo của chữ viết (dao động giữa "văn" và "tự", rồi phân loại qua "lục thư").

Cụ thể hơn thì có thể đi tới nhìn chữ Hán qua "nét", "yếu tố", "bộ thủ", "âm phù", "nghĩa phù", "lối viết" (triện, lệ, khải, thảo), "bút thuận" (cách viết chữ: trật tự các yếu tố và các nét của các yếu tố, phân bố trong không gian một ô vuông 'tưởng tượng'), hiện tượng "giản hóa" (từ 'tự nhiên' tới điển chế hóa và các vấn đề phát sinh)...

Tui nghĩ Bác có thể tham khảo trên mạng một số bài viết về vấn đề này như tại:

[vi.wikipedia.org]

[en.wikipedia.org]

Hoặc ở những nơi khác với các từ khóa như:

- chinese writing
- chinese character
- chữ Hán
...

Nếu tiện Bác cũng có thể tìm đọc mấy chương đầu quyển I của Cơ sở ngữ văn Hán Nôm, do Lê Trí Viễn chủ biên (nxb. Giáo Dục, 1984), cùng với một số sách khác xuất bản tại VN.

Hoặc tham khảo cuốn (tiếng Anh):
Yin Binyong (尹 斌 庸), John S. Rohsenow
Modern Chinese characters 现 代 汉 语
Sinolingua Beijing, 1994, 397 tr.

Rất tiếc là tui khg thể viết rõ hơn nữa để giúp Bác vì thời gian eo hẹp.

Ngoài ra, nếu Bác có cần gì cụ thể, xin cứ nói. Làm được, tui sẽ làm.

Hy vọng đã phần nào trả lời câu hỏi của Bác.

Kính

Khúc Thần

Re: Bác KT thật mau lẹ sốt sắng &lt;img class="mod_smileys_img" src="./mods/smileys/images/smilie1.gif" alt="smiling smiley" title="smiling smiley"/&gt;
Posted by: rùa (---.hsd1.mn.comcast.net)
Date: April 27, 2009 10:04PM
Chào bác KT, bác ZhenXing, bác AnhMỹ Tran, bác Tieu Đai và tất cả các bác.
Mấy hôm nay ngồi đọc từng trang bài viết của các bác, ngắn có dài có, quả thật là thú vị.
Cá nhân rùa rất là biết ơn tấm lòng vàng của các bác.
Cũng nên nói lời cám ơn ông Bill Gates. smiling smiley
Giữa cơn gió bụi kinh tế này chắc không gì thực tế bằng chúc các bác công ăn việc làm không có gì khó khăn trở ngại. smiling smiley

Kính

rùa

Re: Bác KT thật mau lẹ sốt sắng &amp;lt;img class="mod_smileys_img" src="./mods/smileys/images/smilie1.gif" alt="smiling smiley" title="smiling smiley"/&amp;gt;
Posted by: Khúc Thần (---.fbx.proxad.net)
Date: April 28, 2009 04:25PM
Cám ơn Bác Rùa và cũng xin chúc Bác sức khỏe và nhiều hạnh ngộ trong mọi lãnh vực.

Kính

Khúc Thần

Nho giai thich nghia
Posted by: xuan lang (---)
Date: April 07, 2012 09:58AM
cửu bệnh sàng tiền vô hiếu tử



Your Name: 
Your Email: 
Subject: 
Việt mode:     Off   Telex   VNI   VIQR   Combination
Powered by phpWebSite ©.       Theme design © Sharondippity