不禁

Xin dán ở đây:

Author: Đặng Thế Kiệt (---.w81-48.abo.wanadoo.fr)
Date: 03-15-06 09:52

Kính các bác tham gia thảo luận,

Đa tạ các bác chỉ ra sai sót trong bản tự điển TC on / offline.

Riêng về hai chữ "bất câm", xin tạm sửa theo ý kiến xác đáng mà các bác đã đưa ra (Xem TC 1.5 online) như sau:
Lễ kính. Xe ngày xưa trên có một cái đòn ngang, khi gặp cái gì đáng kính thì cúi xuống mà tựa gọi là {bằng thức} [憑式]. Nguyễn Du [阮攸] : {Hành sắc thông thông tuế vân mộ, Bất câm bằng thức thán "Quy dư"} [行色匆匆歲雲暮, 不禁憑式歎歸與] (trên đường đi qua quê hương đức Khổng Tử : Đông lộ [東路]) Cuộc hành trình vội vã, năm đã muộn, Không ngăn khỏi sự nương nơi ván chắc trước xe mà than {Về thôi}.

Như đã ghi trong Lời Nói Đầu, người biên tập cũng chỉ mong thêm một số thí dụ với hy vọng làm sáng tỏ các định nghĩa. Lần này, sơ suất, thật đã có lỗi với cụ Thiều Chửu. Chỉ tiếc rằng, trong khi thực hiện, vì thấy nếu cứ phải ghi từng chi tiết những thay đổi nhỏ, không khỏi quá nặng nề. Có lẽ đó là một khiếm khuyết.

Cụ Thiều Chửu, trong chính "Mấy lời nói đầu" bản sách in năm 1942, đã viết: "Tôi tự biết trong bộ Tự điển này còn cơ man nào là sự lầm lặt, công không bù tội ..."


--
Theo tui, Siêng- Trường hợp này có thể dịch thoát như sau:

- Cuộc hành trình vội vã, năm đã muộn, đành phải tựa vào tấm ván trước xe mà than {Về thôi}.

Siêng

Viết đã nhiều, hình thì ít, xin gởi 1 cái cho vui:

Thương-Hiệt
Tiếp theo

近來隨著全球化資訊的發達，人們開始尋求一種世界共通的文字。而作為國際語言，必須用意符不能用音符，因為各種語言千差萬別，只有表意文字人們才能容易理解，所以越來越多的目光投向了漢字.

Cận lai tùy trứ toàn cầu hóa tư tấn đích phát đạt ，nhân môn khai thủy tầm cầu nhất chủng thế giới cộng thông đích văn tự . Nhi tác vi quốc tế ngữ ngôn ，tất tu dụng ý phù bất năng dụng âm phù ，nhân vi các chủng ngữ ngôn thiên soa vạn biệt ，chích hữu biểu ý văn tự nhân môn tài năng dung dịch lí giải ，sở dĩ việt lai việt đa đích mục quang đầu hướng liễu hán tự . Cận lai tùy trứ toàn cầu hóa tư tấn đích phát đạt ，nhân môn khai thủy tầm cầu nhất chủng thế giới cộng thông đích văn tự . Nhi tác vi quốc tế ngữ ngôn ，tất tu dụng ý phù bất năng dụng âm phù ，nhân vi các chủng ngữ ngôn thiên soa vạn biệt ，chích hữu biểu ý văn tự nhân môn tài năng dung dịch lí giải ，sở dĩ việt lai việt đa đích mục quang đầu hướng liễu hán tự 。

近來隨著全球化資訊的發達，人們開始尋求一種世界共通的文字。

Cận lai tùy trứ toàn cầu hóa tư tấn đích phát đạt ，nhân môn khai thủy tầm cầu nhất chủng thế giới cộng thông đích văn tự .

Mới đây cùng với sự phát triễn về việc toàn cầu hoá tin tức, người ta bắt đầu tìm một loại chữ viết chung cho thế giới.

一種: nhất chủng yi1 zhong3: 1 loại

Bộ: bát (八)
共  cộng, cung
[Pinyin: gòng]
Cùng, chung.

Bộ: xước (辵)
通  thông
[Pinyin: tōng, tòng]
Thông suốt. Từ đây đến kia không có cái gì mắc míu gọi là thông. Như thông quá 通過  suốt qua. Người học vấn rộng cũng gọi là thông.
Chuyền khắp. Như thông cáo 通告  bảo cho khắp cả mọi nơi biết.
Hai bên cùng hòa hợp với nhau gọi là thông. Như thông lực hợp tác 通力合作  chung sức cùng làm. Cùng kết giao đi lại với nhau gọi là thông gia 通家. Trai gái đi lại vụng trộm với nhau gọi là tư thông 私通.
Khắp. Như thông xưng 通稱  tiếng khắp cả mọi nơi đều gọi thế. Thông lễ 通禮  cái lễ khắp cả mọi người đều theo, v.v.
Văn tự đủ từ đầu chí cuối gọi là thông. Cho nên xem hết lượt sách gọi là nhất thông 一通. Đánh trống đủ 332 dùi gọi là nhất thông.
Nước tiểu. Như mã thông 馬通  nước đái ngựa.

通 tong1 giao lưu go through, know well, to connect, to communicate, open.

Bổ túc:

近來隨著全球化資訊的發達，人們開始尋求一種世界共通的文字。

Cận lai tùy trứ toàn cầu hóa tư tấn đích phát đạt ，nhân môn khai thủy tầm cầu nhất chủng thế giới cộng thông đích văn tự .

Mới đây cùng với sự phát triễn về việc toàn cầu hoá tin tức, người ta bắt đầu tìm một loại chữ viết để giao lưu chung cho thế giới.

Các chữ mà Thương Hiệt sáng tạo ra đều mang ý nghĩa mà nó cần biểu đạt, còn chữ nước ngoài, cho dù là chữ Anh, chữ Nga, chữ la tinh đều chỉ là ghi âm, không biểu ý. Do đó cho đến nay, chữ hán là loại văn tự duy nhất trên thế giới có thể biểu ý, mỗi nét bút đều bảo lưu một cách chân thật cuộc sống của người dân thời trước. Có thể nói, đi vào thế giới chữ Hán là đi vào chỗ kì diệu của nền văn hoá Trung hoa.

Theo ngữ pháp tiếng Trung hiện đại thì 真實的保留nên là 真實地保留?

Cám ơn bác loixua đã tham gia dịch câu trên.
Hy vọng bác sẽ tham gia tiếp tục cho vụi

Thử dịch, nhờ các bác xem cho:

近來隨著全球化資訊的發達，人們開始尋求一種世界共通的文字。而作為國際語言，必須用意符不能用音符，因為各種語言千差萬別，只有表意文字人們才能容易理解，所以越來越多的目光投向了漢字.

Cận lai tùy trứ toàn cầu hóa tư tấn đích phát đạt ，nhân môn khai thủy tầm cầu nhất chủng thế giới cộng thông đích văn tự . Nhi tác vi quốc tế ngữ ngôn ，tất tu dụng ý phù bất năng dụng âm phù ，nhân vi các chủng ngữ ngôn thiên soa vạn biệt ，chích hữu biểu ý văn tự nhân môn tài năng dung dịch lí giải ，sở dĩ việt lai việt đa đích mục quang đầu hướng liễu hán tự . Cận lai tùy trứ toàn cầu hóa tư tấn đích phát đạt ，nhân môn khai thủy tầm cầu nhất chủng thế giới cộng thông đích văn tự . Nhi tác vi quốc tế ngữ ngôn ，tất tu dụng ý phù bất năng dụng âm phù ，nhân vi các chủng ngữ ngôn thiên soa vạn biệt ，chích hữu biểu ý văn tự nhân môn tài năng dung dịch lí giải ，sở dĩ việt lai việt đa đích mục quang đầu hướng liễu hán tự 。


Mới đây cùng với sự phát triễn về việc toàn cầu hoá tin tức, người ta bắt đầu tìm một loại chữ viết để giao lưu chung cho thế giới. Nhưng khi làm 1 ngôn ngữ quốc tế thì tất phải dùng ký hiệu biểu ý chứ không thể dùng ký hiệu biểu âm, bởi vì các tiếng nói thì muôn hình vạn trạng, chỉ có văn tự biểu ý thì người ta mới có thể dễ dàng lý giãi, vì vậy càng ngày càng nhiểu viễn tượng hướng đến hán tự.

Siêng

--
Lời bàn: người viết (A-Triết) có vẻ chủ quan khi nói như vậy, bất tiện của hán tự theo ý tôi là tiếng Hán học khó quá trời, ngoài ra chỉ việc đánh máy chữ hán là một sự bất tiện loo1n nhât.

Siêng

Âm thì biểu ý tốt hơn hình .
So sánh người mù và người câm điếc từ thuở lọt lòng mà coi.
Cũng nên biết người ta suy nghĩ bằng những tín hiệu không âm, không hình.
Âm hay Hình chỉ là những phương tiện để trao đổi thông tin mà thôi.

Một cuốn sách truyện được đưa lên màn ảnh nhờ nhiều đoàn đóng phim
khác nhau. Mặc dù coi tất cả các phim đó, hay chỉ một phim được coi là khá
nhất đi nữa, có thể hay bằng cuốn truyện được chăng? KHÔNG.

Một cuốn phim đã chiếu trên màn ảnh, được viết lại thành truyện .
Có thể nào cuốn truyện lại hay hơn cuốn phim chăng ? CÓ.

Theo tôi, khi làm một ngôn ngữ quốc tế thì tất phải dùng ký hiệu biểu âm,
vì khi người ta communicate với nhau, thì người ta "nói chuyện" với nhau,
chứ không "viết chuyện" với nhau đâu.

Nếu xài ký hiệu hình để biểu ý, khi làm báo cáo tai nạn giao thông, hay
một vụ án xảy ra trên đường phố, cảnh sát phải làm những báo cáo
không thể đọc được ra tiếng, không thể phát ra thành âm?

thực ra chữ hán là loại chữ vừa biểu hình vừa biểu ý. Chữ Hán có thể liên kết cả hai bán cầu đại não cùng phát triển vì nó kết hợp được cả hình và âm. Có điều muốn hiểu được sự biểu ý của chữ hán thì phải tìm hiểu loại chữ giáp cốt - loại hình đầu tiên của Chữ Hán.

Tiếp theo và hết

可是令人遺憾的是：中國共產黨將漢字改為簡體字後，使漢字大大地失去了它原有的內涵。今天中國大陸通用的簡體字，既不是表意文字也不是拼音文字，所以其實是沒有任何意義的。把傳統漢字變異成“簡體字”，實際上就是在割斷中華民族五千年歷代相傳的文化血脈，同時也種下了道德淪喪的禍根。

Khả thị lệnh nhân di hám đích thị ：trung quốc cộng sản đảng tương hán tự cải vi giản thể tự hậu ，sử hán tự đại đại địa thất khứ liễu tha nguyên hữu đích nội hàm 。Kim thiên trung quốc đại lục thông dụng đích giản thể tự ，kí bất thị biểu ý văn tự dã bất thị bính âm văn tự ，sở dĩ kì thật thị một hữu nhâm hà ý nghĩa đích 。Bả truyện thống hán tự biến dị thành “giản thể tự ”，thật tế thượng tựu thị tại cát đoạn trung hoa dân tộc ngũ thiên niên lịch đại tương truyện đích văn hóa huyết mạch ，đồng thì dã chủng hạ liễu đạo đức luân tang đích họa căn 。

Chữ Sở không có nghĩa là Nếu, mà có nghĩa là Vốn, Mà.
Khi dịch sang tiếng Việt, có thể không dịch chữ này.
倉頡所造的每個字都有它所要表達的意涵
Câu này hiểu là:
Mỗi chữ Thương Hiệt (mà) tạo ra đều (vốn) có chứa đựng
ý nghĩa nó biểu đạt .

Chữ Đẳng cũng có nghĩa là "vân vân," nhưng ở đây
chỉ có nghĩa là "những, bọn, các, " mà thôi.
而外國的文字不管是英文
俄文、拉丁文等都只記錄聲音
沒有任何內涵
mà chữ nước ngoài, mặc dù (các) tiếng Anh, tiếng Nga,
tiếng La Tinh, đêu ghi âm, chẳng có chứa đựng ý nghĩa nào.

Nhận xét và góp ý chữ viết của bạn Siêng:
Nên chú ý:
1- từng nét: dài ngắn, to nhỏ, góc độ, hình dạng đầu đuôi
2- Những nơi các nét gặp nhau, chạm nhau, cắt nhau, xa gần nhau
3- Tỷ lệ giữa các nét và các bộ

Bạn ít để ý những điều trên, nên đã viết nhiều chữ, mà mỗi chữ
không có hình dạng của chữ . Người mới học nên viết chữ nào ra
chữ ấy, rồi mới học viết đến chữ khác.

Cám ơn ý kiến của quý vị.
Sắp tới tôi sẽ gởi bản dịch đoạn tiệp

Chữ 等

AMT wrote:

Chữ Đẳng cũng có nghĩa là "vân vân," nhưng ở đây
chỉ có nghĩa là "những, bọn, các, " mà thôi.


- Ðúng là 等 Ðẳng= "vân vân" theo ngữ cảnh này thì không hợp lăm.

Tham khảo TC:

Bộ: trúc (竹)
等  đẳng
[Pinyin: děng, qián]
Bực. Như xuất giáng nhất đẳng 出降一等  (Luận ngữ 論語) giáng xuống một bực, thượng đẳng 上等  bực trên nhất, trung đẳng 中等  bực giữa, hạ đẳng 下等  bực dưới nhất (hạng bét), v.v.
Cùng, đều, ngang. Như mạc dữ đẳng luân 莫與等倫  chẳng ai cùng ngang với mình.
Lũ. Như công đẳng 公等  bọn ông, bộc đẳng 僕等  lũ tôi, v.v.
So sánh. Như đẳng nhi thượng chi 等而上之  bằng ấy mà còn hơn nữa (so còn hơn).
Cái cân tiểu ly.
Đợi chờ. Như đẳng đãi 等待, đẳng hậu 等後  đều nghĩa là chờ đợi cả.
Sao, dùng làm trợ từ.

等

TĐ TVC ghi nghĩa các :

đẳng: các(chỉ số nhiều trong 1 đoạn liệt kê)


Thanks bạn AMT

amt wrote:
Nhận xét và góp ý chữ viết của bạn Siêng:
Nên chú ý:
1- từng nét: dài ngắn, to nhỏ, góc độ, hình dạng đầu đuôi
2- Những nơi các nét gặp nhau, chạm nhau, cắt nhau, xa gần nhau
3- Tỷ lệ giữa các nét và các bộ

- Bạn AMT có lý, tuy nhiên đó là ngi1 ngoáy sơ bút (chì bút , viết câu lần đâu firstime- để nhớ mặt chự
Ngoài ra khi dán đùa vui là chính cho đỡ khô khan trong topịc , kỳ tới sẽ cố gắng dán chữ khá hơn 1 tị OK?


Siêng

可是令人遺憾的是：中國共產黨將漢字改為簡體字後，使漢字大大地失去了它原有的內涵。今天中國大陸通用的簡體字，既不是表意文字也不是拼音文字，所以其實是沒有任何意義的。把傳統漢字變異成“簡體字”，實際上就是在割斷中華民族五千年歷代相傳的文化血脈，同時也種下了道德淪喪的禍根。

可是令人遺憾的是：
Khả thị lệnh nhân di hám đích thị ：
Tuy nhiên (可是 ) đáng tiếc là: ..
..

lệnh nhân ở đây là gì nhi?

Tui đoán là A-Triết muốn nói với độc giả và thử dịch, các bác xem qua giùm nhé:

Các bạn, tuy nhiên (可是 ) đáng tiếc là: ..

Siêng

--
遺憾 di hám yi2 han4 đáng tiếc, Regret, pity, sorry bedauern

Lại tiếp:

可是令人遺憾的是：中國共產黨將漢字改為簡體字後，

Khả thị lệnh nhân di hám đích thị ：trung quốc cộng sản đảng tương hán tự cải vi giản thể tự hậu ，

Tuy nhiên (可是 ) đáng tiếc là: sau khi đảng côngsản Trung-quốc đổi chữ Hán qua chữ giản thể , ..