Hán Việt :  Diễn Đàn Viện Việt Học
Diễn đàn thảo luận về các đề tài của chữ Hán Việt. 
Goto Thread: PreviousNext
Goto: Forum ListMessage ListNew TopicSearch
Goto Page: 12Next
Current Page: 1 of 2
Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: manh giao (203.162.3.---)
Date: September 29, 2005 05:50AM
Chư vị ơi,
Sao tui càng học lại cảm thấy càng dốt.
Lúc đầu có đọc có hiểu, về sau càng đọc lại càng không hiểu.
Vị nào biết xin chỉ dùm cho:

Dạ bán vô nhân tư ngữ thì (Trường hận ca, Bạch Cư Dị)
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền (Phong Kiều dạ bạc, Trương Kế)

lại có:

Bán dạ tam bôi tửu.

Dạ bán = nửa đêm
Bán dạ = ???

Rối tinh rối mù lên rồi !
Mong được chỉ giáo .

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: nnt (---.w81-249.abo.wanadoo.fr)
Date: September 29, 2005 07:16AM
manh giao wrote:

>
> Dạ bán = nửa đêm
> Bán dạ = ???

Dạ bán = 00g00 (thời điểm )
bán dạ = nếu đêm dài 8 g, bán dạ = 4g. (thời gian )

Dạ bán = nửa đêm (thời điểm )
Bán dạ = nửa đêm (thời gian )
smiling smiley

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: HuuVinh (---.dynamic.hinet.net)
Date: September 29, 2005 07:18AM
Theo ngữ pháp, đúng pha?i là bán dạ =nửa đêm.
Còn Dạ bán thi` chỉ là lối đảo ngữ trong thơ văn mà thôi.

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: nnt (---.w83-200.abo.wanadoo.fr)
Date: September 29, 2005 08:06AM
Theo Powerdict 2006 :

夜半
yèbàn (dạ bán )
[midnight] 半夜”: xem bán dạ

半夜
bànyè (bán dạ)
[midnight]∶夜的中间;特指夜里12点钟 : 12g đêm
[half a night]∶一夜之半

"Dạ bán" chỉ có một nghĩa là "giữa đêm" (thời điểm)

"Bán dạ " có cả 2 nghĩa, nhưng trong "bán dạ tam bôi tửu " chắc nghĩa :
"suốt (thời gian) nửa đêm uống 3 chén rượu " hơn là :
"đúng vào lúc 12g đêm, uống một hơi 3 chén rượu " smiling smiley

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: Toan (---.sympatico.ca)
Date: September 30, 2005 02:32AM
Theo Từ Điển Từ Vị ...
夜半(dạ bán):
Nghĩa 1:半夜(bán dạ)
Nghĩa 2:夜深的時候(lúc đêm khuya)
半夜(bán dạ):
Nghĩa 1:晚間十二點鐘的時候(lúc 12 giờ đêm, midnight)
Nghĩa 2:夜的一半(phân nửa của ban đêm, ví dụ 6 tiếng đồng hồ, half a night)

Trong bài thơ ...
Bán dạ tam bôi tửu
Bình minh nhất trản trà
Thời thời thường như thử
Lương y bất đáo gia

Tui cũng nghĩ như bạn nnt là "suốt (thời gian) nửa đêm uống 3 chén rượu" thay vì "đúng vào lúc 12g đêm, uống một hơi 3 chén rượu" ! Như vậy mới "Lương y bất đáo gia".
Còn nếu "đúng vào lúc 12g đêm, uống một hơi 3 chén rượu" thì chắc các cụ phải có cái ... đồng hồ báo thức, rồi canh đúng 12 giờ đêm, uống một hơi 3 chén rượu smiling smiley Như vậy thì sẽ không phải "Lương y bất đáo gia", mà là "Lương y TẤT(nhiên必然, nhất định sẽ) đáo gia" smiling smiley

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: Trần Duy Thực (---.proxy.aol.com)
Date: September 30, 2005 08:21AM
Quý bác,
Bên ni, trời đã về chiều . Giiờ tan sở . Bà con thỉnh thoảng rủ nhau ghé quán uống ly rượu trước khi về nhà . Bạn đã uống Mao Ðài, Thiệu Hưng ... Tới phiên mình, tôi xin mời bạn nâng một ly Bordeaux . Một chén nhỏ thôi, chẳng vì tôi hà tiện, nhưng vì tôi không có nhiều ...

Ðang nắm trong tay cuốn "Degas danse dessin" (Degas vũ họa) của Paul Valéry . Hình ảnh đẹp thiệt . Nhìn hình, ta thấy rõ cái động . Một cái động uyển chuyển đang lướt trong không gian ...

Thế là nhớ lại đâu đó một câu nói của Paul Valéry về Thi Pháp (poétique) : " la poésie est à la prose ce que la danse est à la marche " ( thơ đối với văn cũng giống như vũ điệu đối với bước đi) . Buớc tiến thường theo đường thẳng mà ta gọi bằng một từ rất thông thái : tuyến tính (linéaire), trong khi đó, vũ điệu lại bước theo lối "lăng ba vi bộ" giỏi như Mộ Dung cũng theo không kịp .

Bộ bộ liên hoa của chúng ta có nhảy nhót trên chiếc dĩa "dạ bán / bán dạ" cũng không thể nào lọt ra ngoài được . Tài tình là thế, đẹp cũng là thế , nhưng nếu người đẹp phải chạy thì gót chân ngà ngọc đó có lẽ chịu không nổi đâu ... Không, tôi chỉ muốn nói rằng cái tuyến tính đó không phải là một điệu vũ của thi ca .

Nhưng nghe đâu rượu vang Cali cũng ngon lắm ...

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: Nguyễn.Ng (---.dsl.pltn13.pacbell.net)
Date: September 30, 2005 08:06PM
>Date: 09-29-05 07:50
Bán dạ tam bôi tửu.

>Date: 09-30-05 04:32
Trong bài thơ ...
Bán dạ tam bôi tửu
Bình minh nhất trản trà
Thời thời thường như thử
Lương y bất đáo gia

Theo tôi nghĩ thì, bán dạ ở câu thơ trên chỉ nghĩa giản dị là đêm khuya, giữa đêm chứ không mang ý nghĩa quá chính xác như trong từ điển giải thích là suốt nửa đêm, hoặc đúng 12 giờ dêm, vì đêm khuya hoặc giữa đêm đối với bình minh thì thấy đối hơn, tuy từ ngữ trong từ điển giải thích, nhưng cũng tùy ý người viết bài thơ trên.

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: nnt (---.w83-112.abo.wanadoo.fr)
Date: September 30, 2005 09:05PM
Nguyễn.Ng wrote:

> Theo tôi nghĩ thì, bán dạ ở câu thơ trên chỉ
> nghĩa giản dị là đêm khuya, giữa đêm chứ không
> mang ý nghĩa quá chính xác như trong từ điển giải
> thích là suốt nửa đêm, hoặc đúng 12 giờ dêm, vì
> đêm khuya hoặc giữa đêm đối với bình minh thì
> thấy đối hơn,

Tất nhiên, một câu thơ mà quá chính xác thì không còn là câu thơ nữa .
Nhưng giải thích một từ "lờ mờ " thiết tưởng phải cần chính xá trước, sau khi trình bày những điếu chắc chắn , sau đó mới "biến hóa. "
Nhất là khái niệm thời gian rất "tương đối ", (tuy từ này không chính xác, vì không phân biệt "relative" và "relativistic" smiling smiley )
Đêm có khi dài (6 tháng ở Bắc/Nam Cực với chủ nợ ) , khi ngắn (đêm hè cạnh người đẹp ) ...

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: nnt (---.w83-112.abo.wanadoo.fr)
Date: September 30, 2005 09:07PM
nnt wrote:


> phải cần chính xá trước,

xin đọc :

phải cần chính xác trước,

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: NGUYÊN THANH PHƯƠNG (203.162.3.---)
Date: November 24, 2007 08:20AM
TÔI CŨNG ĐỌC ĐƯỢC NHIỀU BÀI VỞ NÓI VỀ THƠ ĐƯỜNG. NHƯNG TẠI SAO LẠI CÓ SỰ SAI BIỆT LỚN Ở ĐÂY. NHƯ BÀI THƠ NÓI VỀ TRÀ NỔI TIẾNG :
BÌNH MINH NHẤT TRẢN TRÀ
HOÀNG HÔN TAM BÔI TỬU
NHẬT NHẬT THƯỜNG NHƯ THỊ
LƯƠNG Y BẤT ĐÁO GIA
CÓ NƠI LẠI VIẾT LÀ:
BÌNH MINH NHẤT TRẢN TRÀ
HOÀNG HÔN TAM BÔI TỬU
THẤT NHẬT DÂM NHẤT ĐỘ
LƯƠNG Y BẤT ĐÁO GIA.
LẠI CÓ CHỔ ĐỀ RẰNG:
BÁN DẠ TAM BÔI TỬU
BÌNH MINH SỐ TRẢN TRÀ
MỖI NHẬT THƯỜNG NHƯ THỬ
LƯƠNG Y BẤT ĐÁO GIA

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: Đào Việt (203.162.3.---)
Date: November 24, 2007 06:53PM
Năm 1975, các bạn tôi ở Hòn Gai (Hạ Long) có "nhặt" được một dị bản của bài thơ trên như sau :
"Mỗi nhật tam bôi tửu
Bình minh khảm chản trà
Nhất dạ nhất âm độ
Lương y bất đáo gia."
Một người trong chúng tôi cho rằng : Nếu "Nhất dạ nhất âm độ" thì lương y phải "tất đáo gia", chứ không thể là "bất đáo gia" được ! Nghe thật chí lý. Nhưng vẫn còn từ "khảm" không rõ nghĩa, là "uống" hay là gì, và có đúng là "khảm" không, xin ý kiến của chư vị !
Về sau, dị bản trên được anh Cát Tường dịch rất thoáng và rất đạt như dưới đây :
"Mỗi ngày ba chén rượu
Bình minh một chén trà
Mỗi đêm làm một...
Bệnh viện chẳng phải ra !"
Tôi đề nghị thay từ "chén" câu 2 bằng từ "tách" cho nó bớt cái sự trùng lặp từ ngữ. Mọi người đều rất nhất trí.
Còn theo cụ Nguyễn Tuân trong "Chén trà trong sương sớm" thì bài thơ trên như sau :
"Bán dạ tam bôi tửu
Bình minh sổ chản trà
Mỗi nhật y như thử
Lương y bất đáo gia".

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: Đào Việt Hùng (203.162.3.---)
Date: November 24, 2007 07:16PM
Quote:
Đào Việt
Năm 1975, các bạn tôi ở Hòn Gai (Hạ
Long) có "nhặt" được một dị bản của
bài thơ trên như sau :
"Mỗi nhật tam bôi tửu
Bình minh khảm chản trà
Nhất dạ nhất âm độ
Lương y bất đáo gia."
Một người trong chúng tôi cho rằng :
Nếu "Nhất dạ nhất âm độ" thì lương
y phải "tất đáo gia", chứ không thể là
"bất đáo gia" được ! Nghe thật chí lý.
Nhưng vẫn còn từ "khảm" không rõ nghĩa,
là "uống" hay là gì, và có đúng là
"khảm" không; trong câu 3, từ "âm" có lẽ là "dâm" thì phải, xin ý kiến của chư vị !
Về sau, dị bản trên được anh Cát
Tường dịch rất thoáng và rất đạt
như dưới đây :
"Mỗi ngày ba chén rượu
Bình minh một chén trà
Mỗi đêm làm một...
Bệnh viện chẳng phải ra !"
Tôi đề nghị thay từ "chén" câu 2 bằng
từ "tách" cho nó bớt cái sự trùng lặp
từ ngữ. Mọi người đều rất nhất
trí.
Còn theo cụ Nguyễn Tuân trong "Chén trà
trong sương sớm" thì bài thơ trên như sau
:
"Bán dạ tam bôi tửu
Bình minh sổ chản trà
Mỗi nhật y như thử
Lương y bất đáo gia".

công thức để có sức khoẻ hoàn hoả
Posted by: Kim seng Long-CH NHI (---.fpt.vn)
Date: September 07, 2009 03:18AM
Hán việt có cầu:\
bán dạ tam bôi tửu = nửa đêm uống 3 chén rựu
bình minh sổ trản trà = sáng sớm uống 1 bình trà
nhất nhật dâm nhất độ = mỗi ngày fuck 1 lần.
lương y bất đáo gia = các bác sỹ chúng tôi không phải đến nhà.
(hihi....có gì sai xin chỉ bảo và cho điểm nhé!) thanks

Re: công thức để có sức khoẻ hoàn hoả
Posted by: Kim seng Long-CH NHI (---.fpt.vn)
Date: September 07, 2009 03:24AM
Quote:
Kim seng Long-
Hán việt có cầu:\
bán dạ tam bôi tửu = nửa đêm uống 3
chén rựu
bình minh sổ trản trà = sáng sớm uống
1 bình trà
nhất nhật dâm nhất độ = mỗi ngày
fuck 1 lần.
lương y bất đáo gia = các bác sỹ chúng
tôi không phải đến nhà.
(hihi....có gì sai xin chỉ bảo và cho
điểm nhé!) thanks

hi
Posted by: Kim seng Long (---.fpt.vn)
Date: September 07, 2009 03:36AM
các bạn có biết có thể dịch mấy cầu này được?

Gái phong trần mao cù dủ đễ
trai anh hùng tứ hại đại dủ./.

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: KoAiCa (118.69.34.---)
Date: January 21, 2010 10:43PM
Trời hôm nay tôi bị lạc vào cái quán thơ này mới thấy các vị thật là chư biết đến cái chuyện " mã trảm trà"

Hồi còn nhỏ tôi có nghe Bà nôi tôi nói chuyện về việc uống trà và rượu sao cho tốt cho sức khỏe:
mã trảm trà: là loại trà mà người ta lấy từ bụng của con ngựa ra sau đó đem sao khô rồi để uống: đó là loại trà quí cho bậc vua quan ngày xưa.
Để có được loại trà đó người ta phải bỏ đói con ngựa khỏe rồi sau đó thả nó trên vườn trà. Lúc này con ngựa nó sẽ chọn những ngọn trà non ngon nhất để nó ăn vào bụng họ chờ nó ăn xong sẽ " trảm" ma lôi từ trong dạ nó ra loại trà đó rồi mang chế biến.

theo như chuyện Bà tôi kể tôi hiểu những câu thơ trên là:
bán dạ bôi tam tửu
bình minh sổ trảm trà
nhất nhật y như thử
lương y bất đáo gia

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: Le Van Tri Minh (210.245.35.---)
Date: February 23, 2010 01:06AM
Nhân bàn về dạ bán / bán dạ, mong các bác có thể chỉ giúp cho mình cấu trúc ngữ pháp trong cụm từ " bán già diện ". Nghĩ mãi vẫn cảm thấy lơ mơ !

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: Khúc Thần (---.fbx.proxad.net)
Date: February 23, 2010 12:32PM
Bác LVTMinh kính,

Không biết "bán già diện" có phải là "半 遮 面", tức "che [một] nửa mặt"?

Theo tui thì đoạn văn trên phải hiểu theo cách cắt ý:

"già diện" rồi mới thêm "bán" vào.

"Bán" ở đây đóng vai một trạng từ bổ túc cho cả vị ngữ (mà trước hết là động từ). Nếu so với tiếng Pháp thì có lẽ ứng với "à moitié".

Ngoài ra, trong một hoàn cảnh tu từ khác, có lẽ "già bán diện" có lẽ cũng khg phải là sai văn phạm. Nhưng ở đây, "bán" có lẽ nhấn mạnh ở "diện".

Trên đây là cách hiểu của tui trước một đoản ngữ như vậy. Khg biết Bác có cách hiểu nào khác không ạ?


Kính

Khúc Thần

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: h (---.dc.dc.cox.net)
Date: February 23, 2010 05:19PM
Hình như nhóm chữ “ BÁN GIÀ DIỆN ” nằm trong câu thơ của Bạch Cư Dị ,
bài “ TỲ BÀ HÀNH ” , như sau :

.............................

Di thuyền tương cận yêu tương KIẾN
Thiêm tửu hồi đăng trùng khai YẾN
Thiên hô vạn hoán thủy xuất lai
Do bão tỳ bà BÁN GIÀ DIỆN
.............................

移船相近邀相見
添酒回燈重開宴
千呼萬喚始出來
猶抱琵琶半遮面

白居易

Ba chữ KIẾN , YẾN và DIỆN vần với nhau nên chữ DIỆN phải nằm cuối câu .
Câu chót : BÁN GIÀ rồi mới đến DIỆN cũng giống như câu trên : TRÙNG KHAI
rồi mới đến YẾN , cả hai được sắp xếp theo thứ tự giống nhau .

Re: Bán dạ hay Dạ bán
Posted by: fanzung (123.19.49.---)
Date: February 24, 2010 07:18AM
Quote:
h
Hình như nhóm chữ “ BÁN GIÀ DIỆN ”
nằm trong câu thơ của Bạch Cư Dị ,
bài “ TỲ BÀ HÀNH ” , như sau :

.............................

Di thuyền tương cận yêu tương KIẾN
Thiêm tửu hồi đăng trùng khai YẾN
Thiên hô vạn hoán thủy xuất lai
Do bão tỳ bà BÁN GIÀ DIỆN
.............................

移船相近邀相見
添酒回燈重開宴
千呼萬喚始出來
猶抱琵琶半遮面

白居易

Ba chữ KIẾN , YẾN và DIỆN vần với
nhau nên chữ DIỆN phải nằm cuối câu
.
Câu chót : BÁN GIÀ rồi mới đến DIỆN
cũng giống như câu trên : TRÙNG KHAI
rồi mới đến YẾN , cả hai được
sắp xếp theo thứ tự giống nhau .
Ngắt câu như bác h có nghĩa:
[TRÙNG-KHAI] YẾN = [mở lại] yến
[BÁN-GIÀ] DIỆN = [che một nửa] mặt

Nhưng ngắt như bác Khúc Thần cũng có nghĩa không kém :
TRÙNG [KHAI-YẾN] = [Mở yến] lại
BÁN [GIÀ-DIỆN] = [Che mặt] nửa chừng

Đứng về phương diện cảm nhận thi ca, cá nhân tôi thấy ngắt như bác Khúc Thần ý vị hơn, câu dưới thể hiện ý e ấp còn câu trên sẽ được hiểu là mở một yến tiệc mới chứ không phải "mở lại" cái tiệc cũ.

Goto Page: 12Next
Current Page: 1 of 2


Your Name: 
Your Email: 
Subject: 
Việt mode:     Off   Telex   VNI   VIQR   Combination
Powered by phpWebSite ©.       Theme design © Sharondippity