Hán Việt :  Diễn Đàn Viện Việt Học
Diễn đàn thảo luận về các đề tài của chữ Hán Việt. 
Goto Thread: PreviousNext
Goto: Forum ListMessage ListNew TopicSearch
Goto Page: Previous123Next
Current Page: 2 of 3
Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Nguyen (---.abo.wanadoo.fr)
Date: May 07, 2002 09:28AM

    [lao3   zi3|zi5   dao4   de2   jing1]


1 道可道非常道名可名非常名[dao4 ke3 dao4 , fei1chang2 dao4 。 ming2 ke3 ming2 , fei1chang2 ming2 。 wu2] , 名天地之始﹔ [ming2 tian1 de5|di4 zhi1 shi3 ﹔] [you3] , 名萬物 [ming2 wan4 wu4] 之母故常無欲以觀其妙﹔ [zhi1 mu3 。 gu4 chang2 wu2 yu4 , yi3 guan1|guan4 qi2 miao4 ﹔] 常有欲以觀其徼此兩者同 [chang2 you3 yu4 , yi3 guan1|guan4 qi2 jiao3|jiao4 。 ci3 liang3zhe3 tong2] 出而異名, [chu1 er2 yi4 ming2 ,] 同謂之玄玄之又玄眾妙之門。 [tong2 wei4 zhi1 xuan2 。 xuan2 zhi1 you4 xuan2 , zhong4 miao4 zhi1 men2 。]                [                           ]
2 天下皆知美之為美斯惡已皆知善之為善斯不善矣有無相生難易相成長短相形高下相盈音聲相和前后相隨恆也是以聖人處 [tian1 xia4 jie1 zhi1 mei3 zhi1 wei2|wei4 mei3 , si1 e3|e4|wu4 yi3 ﹔ jie1 zhi1 shan4 zhi1 wei2|wei4 shan4 , si1 bu4shan4 yi3 。 you3 wu2 xiang1|xiang4 sheng1 , nan2|nan4 yi4 xiang1|xiang4 cheng4 , chang2duan3 xiang1|xiang4 xing2 , gao1 xia4 xiang1|xiang4 ying2 , yin1 sheng1 xiang1|xiang4 he2|he4|huo2|huo4 , qian2 hou4 xiang1|xiang4 sui2 , heng2 ye3 。 shi4 yi3 sheng4ren2 chu3|chu4] 無為之事行不言之教萬物作而弗始生而弗有為而弗恃功成而 [wu2 wei2|wei4 zhi1 shi4 , xing2bu5tong1 yan2 zhi1 jiao1|jiao4 , wan4 wu4 zuo4 er2 fu2 shi3 , sheng1 er2 fu2 you3 , wei2|wei4 er2 fu2 shi4 , gong1 cheng4 er2] 弗居夫唯弗居是以不去。 [fu2 ju1 。 fu1 wei2|wei3 fu2 ju1 , shi4 yi3 bu4 qu4 。]                [                           ]
3 不尚賢使民不爭不貴難得之貨使民不為盜不見可欲使民心不亂是以聖人之治虛其心實其腹弱其志強其骨常使民無知無欲使夫知不敢弗為而已則無不治。 [bu4 shang4 xian2 , shi3 min2 bu4zheng1qi4 ﹔ bu4 gui4 nan2de2 zhi1 huo4 , shi3 min2 bu4wei2yi3shen4 dao4 ﹔ bu4jian4 ke3 yu4 , shi3 min2 xin1 bu4 luan4 。 shi4 yi3 sheng4ren2 zhi1 zhi4 , xu1 qi2 xin1 , shi2 qi2 fu4 ﹔ ruo4 qi2 zhi4 , qiang2 qi2 gu2|gu3 。 chang2 shi3 min2 wu2zhi1 wu2 yu4 。 shi3 fu1 zhi1 bu4gan3dang1 fu2 wei2|wei4 er2yi3 , ze2 wu2 bu4zhi4zhi1zheng4 。]
               [                           ]
4 道沖而用之或不盈淵兮似萬物之宗挫其銳解其紛和其光同其塵湛兮似或存吾不知誰之子象帝之先。 [dao4 chong1|chong4 , er2 yong4 zhi1 huo4 bu4 ying2 。 yuan1 xi1 , si4 wan4 wu4 zhi1 zong1 。 cuo4 qi2 rui4 , jie3|jie4|xie4 qi2 fen1 , he2|he4|huo2|huo4 qi2 guang1 , tong2 qi2 chen2 。 zhan4 xi1 , si4 huo4 cun2 。 wu2 bu4zhi1 shei2|shui2 zhi1 zi3|zi5 , xiang4 di4 zhi1 xian1 。]
5 天地不仁以萬物為芻狗聖人不仁以百姓為芻狗天地之間其猶橐龠乎虛而不屈動而愈出多聞數窮不如守中。 [tian1 de5|di4 bu4ren2 , yi3 wan4 wu4 wei2|wei4 chu2 gou3 ﹔ sheng4ren2 bu4ren2 , yi3 bai3xing4 wei2|wei4 chu2 gou3 。 tian1 de5|di4 zhi1jian1 , qi2 you2 tuo2 yue4 hu1 ? xu1 er2bu4xu1 qu1 , dong4 er2 yu4 chu1 。 duo1 wen2 shu3|shu4|shuo4 qiong2 , bu4ru2 shou3 zhong1|zhong4 。]
6 谷神不死是謂玄牝玄牝之門是謂天地根綿綿若存用之不勤。 [gu3|yu4 shen2 bu4si3xin1 , shi4 wei4 xuan2 pin4 。 xuan2 pin4 zhi1 men2 , shi4 wei4 tian1 de5|di4 gen1 。 mian2 mian2 ruo4 cun2 , yong4 zhi1 bu4 qin2 。] 7 天長地久天地所以能長且久者以其不自生故能長生是以聖人后其身而身先外其身而身存不以其無私邪故能成其私。 [tian1 chang2|zhang3 de5|di4 jiu3 。 tian1 de5|di4 suo3yi3 neng2 chang2|zhang3 qie3 jiu3 zhe3 , yi3 qi2 bu2zi4zai4 sheng1 , gu4 neng2 chang2|zhang3 sheng1 。 shi4 yi3 sheng4ren2 hou4 qi2 shen1 er2 shen1 xian1 , wai4 qi2 shen1 er2 shen1 cun2 。 bu4yi3wei2ran2 qi2 wu2 si1 xie2 ? gu4 neng2 cheng4 qi2 si1 。]

8 上善若水水善利萬物而不爭居眾人之所惡故几于道居善地心善淵與善仁言善信政善治事善能動善時夫唯不爭故無尤。 [shang4 shan4 ruo4 shui3 。 shui3 shan4 li4 wan4 wu4 er2bu4xu1 zheng1 , ju1 zhong4 ren2 zhi1 suo3 e3|e4|wu4 , gu4 ji1|ji3 yu2 dao4 。 ju1 shan4 de5|di4 , xin1 shan4 yuan1 , yu2|yu3|yu4 shan4 ren2 , yan2 shan4 xin4 , zheng4 shan4 zhi4 , shi4 shan4 neng2 , dong4 shan4 shi2 。 fu1 wei2|wei3 bu4zheng1qi4 , gu4 wu2 you2 。]
9 持而盈之不如其已揣而銳之不可長保金玉滿堂莫之能守富貴而驕自遺其咎功遂身退天下之道。 [chi2 er2 ying2 zhi1 , bu4ru2 qi2 yi3 。 chuai1|chuai3 er2 rui4 zhi1 , bu4ke3 chang2|zhang3 bao3 。 jin1 yu4 man3 tang2 , mo4 zhi1 neng2 shou3 。 fu4 gui4 er2 jiao1 , zi4 yi2 qi2 jiu4 。 gong1 sui4 shen1 tui4 , tian1 xia4 zhi1 dao4 。]
10 載營魄抱一能無離乎專氣致柔能如嬰兒乎修除玄覽能無疵 [zai3|zai4 ying2 po4 bao4 yi1 , neng2 wu2 li2 hu1 ? zhuan1 qi4 zhi4 rou2 , neng2 ru2 ying1er2 hu1 ? xiu1 chu2 xuan2 lan3 , neng2 wu2 ci1] 愛民治國能無智乎天門開闔能為雌乎明白四達能無知乎生之畜之生而不有長而不宰是為玄德。 [hu1 ? ai4 min2 zhi4 guo2 , neng2 wu2 zhi4 hu1 ? tian1 men2 kai1 he2 , neng2 wei2|wei4 ci2 hu1 ? ming2bai5 si4 da2 , neng2 wu2zhi1 hu1 ? sheng1 zhi1 、 chu4|xu4 zhi1 , sheng1 er2bu4xu1 you3 , chang2|zhang3 er2bu4xu1 zai3 。 shi4 wei2|wei4 xuan2 de2 。] 11 三十輻共一轂當其無有車之用埏埴以為器當其無有器之用鑿戶牖以為室當其無有室之用故有之以為利無之以為用。 [san1shi2 fu2 gong4 yi1 gu1|gu3 , dang1|dang4 qi2 wu2 , you3 che1|ju1 zhi1 yong4 。 shan1|yan2 zhi2 yi3wei2 qi4 , dang1|dang4 qi2 wu2 , you3 qi4 zhi1 yong4 。 zao2|zuo4 hu4 you3 yi3wei2 shi4 , dang1|dang4 qi2 wu2 , you3 shi4 zhi1 yong4 。 gu4 you3 zhi1 yi3wei2 li4 , wu2 zhi1 yi3wei2 yong4 。]
12 五色令人目盲五音令人耳聾五味令人口爽馳騁畋獵令人心發狂難得之貨令人行妨是以聖人為腹不為目故去彼取此。 [  wu3 se4|shai3 ling4ren2 mu4 mang2 ﹔ wu3 yin1 ling4ren2 er3 long2 ﹔ wu3 wei4 ling4ren2 kou3 shuang3 ﹔ chi2 cheng3 tian2 lie4 , ling4ren2 xin1 fa1kuang2 ﹔ nan2de2 zhi1 huo4 , ling4ren2 hang2|xing2|xing4 fang2 。 shi4 yi3 sheng4ren2 wei2|wei4 fu4 bu4wei2yi3shen4 mu4 , gu4 qu4 bi3 qu3 ci3 。] 13 寵辱若驚貴大患若身何謂寵辱若驚寵為下得之若驚失之若驚是謂寵辱若驚何謂貴大患若身吾所以有大患者為吾有身及吾無身吾有何患故貴以身為天下若可寄天下愛以身為天下若可托天下。 [  chong3 ru3 ruo4 jing1 , gui4 da4|dai4 huan4 ruo4 shen1 。 he2 wei4 chong3 ru3 ruo4 jing1 ? chong3 wei2|wei4 xia4 , de2|de5|dei3 zhi1 ruo4 jing1 , qu4|shi1 zhi1 ruo4 jing1 , shi4 wei4 chong3 ru3 ruo4 jing1 。 he2 wei4 gui4 da4|dai4 huan4 ruo4 shen1 ? wu2 suo3yi3 you3 da4|dai4 huan4zhe3 , wei2|wei4 wu2 you3 shen1 , ji2 wu2 wu2 shen1 , wu2 you3 he2 huan4 ? gu4 gui4 yi3 shen1 wei2|wei4 tian1 xia4 , ruo4 ke3 ji4 tian1 xia4 ﹔ ai4 yi3 shen1 wei2|wei4 tian1 xia4 , ruo4 ke3 tuo1 tian1 xia4 。]
14 視之不見名曰微聽之不聞名曰希搏之不得名曰夷此三者不可致詰故混而為一其上不皎其下不昧繩繩兮不可名復歸于物是謂無狀之狀無物之象是謂惚恍迎之不見其首隨之不見其后執古之道以御今之有能知古始是謂道紀。 [shi4 zhi1 bu4jian4 , ming2 yue1 wei1 ﹔ ting1|ting4 zhi1 bu4wen2bu4wen4 , ming2 yue1 xi1 ﹔ bo2 zhi1 bu4de2 , ming2 yue1 yi2 。 ci3 san1 zhe3 , bu4ke3 zhi4 jie2 , gu4 hun2|hun4 er2 wei2|wei4 yi1 。 qi2 shang4 bu4 jiao3 , qi2 xia4 bu4 mei4 , sheng2 sheng2 xi1 bu4ke3ming2zhuang4 , fu4 gui1 yu2 wu4 。 shi4 wei4 wu2 zhuang4 zhi1 zhuang4 , wu2 wu4 zhi1 xiang4 , shi4 wei4 hu1 huang3 。 ying2 zhi1 bu4jian4 qi2 shou3 , sui2zhi1er2hou4 bu4jian4 qi2 hou4 。 zhi2 gu3 zhi1 dao4 , yi3 yu4 jin1 zhi1 you3 。 neng2 zhi1 gu3 shi3 , shi4 wei4 dao4 ji4 。]
16 致虛極守靜篤萬物并作吾以觀復夫物芸芸各復歸其根歸根曰靜靜曰復命復命曰常知常曰明不知常妄作知常容容乃公公乃王王乃天天乃道道乃久歿身不殆。 [  zhi4 xu1 ji2 , shou3 jing4 du3 。 wan4 wu4 bing4 zuo4 , wu2 yi3 guan1|guan4 fu4 。 fu1 wu4 yun2yun2 , ge4 fu4 gui1 qi2 gen1 。 gui1 gen1 yue1 jing4 , jing4 yue1 fu4 ming4 。 fu4 ming4 yue1 chang2 , zhi1 chang2 yue1 ming2 。 bu4zhi1 chang2 , wang4 zuo4 , xiong1 。 zhi1 chang2 rong2 , rong2 nai3 gong1 , gong1 nai3 wang2 , wang2 nai3 tian1 , tian1 nai3 dao4 , dao4 nai3 jiu3 , mo4 shen1 bu4 dai4 。]
17 太上不知有之其次親而譽之其次畏之其次侮之信不足焉有不信焉悠兮其貴言功成事遂百姓皆謂:「我自然」。 [tai4 shang4 , bu4zhi1 you3 zhi1 ﹔ qi2ci4 , qin1|qing4 er2 yu4 zhi1 ﹔ qi2ci4 , wei4 zhi1 ﹔ qi2ci4 , wu3 zhi1 。 xin4 bu4zu2 yan1 , you3 bu4xin4yong4 yan1 。 you1 xi1 , qi2 gui4 yan2 。 gong1 cheng4 shi4 sui4 , bai3xing4 jie1 wei4 : 「 wo3zi4ji3 ran2 」 。]      [       ]
18 大道廢有仁義智慧出有大偽六親不和有孝慈國家昏亂有忠臣。 [da4|dai4 dao4 fei4 , you3 ren2 yi4 ﹔ zhi4hui4 chu1 , you3 da4|dai4 wei3 ﹔ liu4 qin1|qing4 bu4he2 , you3 xiao4 ci2 ﹔ guo2jia1 hun1 luan4 , you3 zhong1 chen2 。] 19 絕聖棄智民利百倍絕仁棄義民復孝慈絕巧棄利盜賊無有此三者以為文不足故令有所屬見素抱朴少思寡欲絕學無憂。 [jue2 sheng4 qi4 zhi4 , min2 li4 bai3bei4 ﹔ jue2 ren2 qi4 yi4 , min2 fu4 xiao4 ci2 ﹔ jue2 qiao3 qi4 li4 , dao4 zei2 wu2 you3 。 ci3 san1 zhe3 yi3wei2 wen2 , bu4zu2 。 gu4 ling4 you3suo3 shu3|zhu3 : jian4|xian4 su4 bao4 po4 , shao3|shao4 si1 gua3 yu4 , jue2 xue2 wu2 you1 。] 20 唯之與阿相去几何美之與惡相去若何人之所畏不可不畏荒兮其未央哉眾人熙熙如享太牢如春登台我獨泊兮其未兆沌沌兮如嬰兒之未孩儡儡兮若無所歸眾人皆有餘而我獨若遺我愚人之心也哉沌沌兮俗人昭昭我獨昏昏俗人察察我獨悶悶淡兮其若海望兮若無止眾人皆有以而我獨頑似鄙我獨異于人而貴食母。 [wei2|wei3 zhi1 yu2|yu3|yu4 a1|a4|a5|e1 , xiang1|xiang4 qu4 ji1|ji3 he2 ? mei3 zhi1 yu2|yu3|yu4 e3|e4|wu4 , xiang1|xiang4 qu4 ruo4 he2 ? ren2 zhi1 suo3 wei4 , bu4ke3 bu4 wei4 。 huang1 xi1 , qi2 wei4 yang1 zai1 ! zhong4 ren2 xi1 xi1 , ru2 xiang3 tai4 lao2 , ru2 chun1 deng1 tai2 。 wo3 du2 bo2 xi1 , qi2 wei4 zhao4 ﹔ dun4 dun4 xi1 , ru2 ying1er2 zhi1 wei4 hai2 ﹔ lei3 lei3 xi1 , ruo4 wu2suo3wei4 gui1 。 zhong4 ren2 jie1 you3 yu2 , er2 wo3 du2 ruo4 yi2 。 wo3 yu2 ren2 zhi1 xin1 ye3 zai1 , dun4 dun4 xi1 ! su2 ren2 zhao1 zhao1 , wo3 du2 hun1 hun1 。 su2 ren2 cha2 cha2 , wo3 du2 men1|men4 men1|men4 。 dan4 xi1 , qi2 ruo4 hai3 , wang4 xi1 , ruo4 wu2 zhi3 。 zhong4 ren2 jie1 you3 yi3 , er2 wo3 du2 wan2 si4 bi3 。 wo3 du2 yi4 yu2 ren2 , er2 gui4 shi2|si4 mu3 。]

21 孔德之容惟道是從道之為物惟恍惟惚惚兮恍兮其中有象恍兮惚兮其中有物窈兮冥兮其中有精其精甚真其中有信自今及古其名不去以閱眾甫吾何以知眾甫之狀哉以此。 [kong3 de2 zhi1 rong2 , wei2 dao4 shi4 cong1|cong2|zong4 。 dao4 zhi1 wei2|wei4 wu4 , wei2 huang3 wei2 hu1 。 hu1 xi1 huang3 xi1 , qi2zhong1 you3 xiang4 ﹔ huang3 xi1 hu1 xi1 , qi2zhong1 you3 wu4 ﹔ yao3 xi1 ming2 xi1 , qi2zhong1 you3jing1shen2bing4 ﹔ qi2 jing1 shen4 zhen1 , qi2zhong1 you3 xin4 。 zi4 jin1 ji2 gu3 , qi2 ming2 bu4 qu4 , yi3 yue4 zhong4 fu3 。 wu2 he2yi3 zhi1 zhong4 fu3 zhi1 zhuang4 zai1 ? yi3 ci3 。]
22 「曲則全枉則直窪則盈敝則新少則得多則惑。」是以聖人抱 [「 qu1|qu3 ze2 quan2 , wang3 ze2 zhi2 , wa1 ze2 ying2 , bi4 ze2 xin1 , shao3|shao4 ze2 de2|de5|dei3 , duo1 ze2 huo4 。 」 shi4 yi3 sheng4ren2 bao4] 一為天下式不自見故明不自是故彰不自伐故有功不自矜故長夫唯不爭故天下莫能與之爭古之所謂曲則全豈虛言哉誠全而歸之。 [yi1 wei2|wei4 tian1 xia4 shi4 。 bu2zi4zai4 jian4|xian4 , gu4 ming2 ﹔ bu2zi4zai4 shi4 , gu4 zhang1 ﹔ bu2zi4zai4 fa1 , gu4 you3 gong1 ﹔ bu2zi4zai4 jin1 , gu4 chang2|zhang3 。 fu1 wei2|wei3 bu4zheng1qi4 , gu4 tian1 xia4 mo4 neng2 yu2|yu3|yu4 zhi1 zheng1 。 gu3 zhi1 suo3wei4 「 qu1|qu3 ze2 quan2 」 zhe3 , qi3 xu1 yan2 zai1 ! cheng2|cheng4 quan2 er2 gui1 zhi1 。] 23 希言自然故飄風不終朝驟雨不終日孰為此者天地天地尚不能 [xi1 yan2 zi4ran2 。 gu4 piao1 feng1 bu4 zhong1 chao2|zhao1 , zou4yu3 bu4 zhong1 ri4 。 shu2 wei4ci3 zhe3 ? tian1 de5|di4 。 tian1 de5|di4 shang4 bu4neng2] 而況于人乎故從事于道者同于道德者同于德失者同于失同于道者道亦樂得之同于德者德亦樂得之同于失者失亦樂得之信不足焉有不信焉。 [jiu3 , er2 kuang4 yu2 ren2 hu1 ? gu4 cong2shi4 yu2 dao4 zhe3 , tong2 yu2 dao4 ﹔ de2 zhe3 , tong2 yu2 de2 ﹔ qu4|shi1 zhe3 , tong2 yu2 qu4|shi1 。 tong2 yu2 dao4 zhe3 , dao4 yi4 le4|yue4 de2|de5|dei3 zhi1 ﹔ tong2 yu2 de2 zhe3 , de2 yi4 le4|yue4 de2|de5|dei3 zhi1 ﹔ tong2 yu2 qu4|shi1 zhe3 , qu4|shi1 yi4 le4|yue4 de2|de5|dei3 zhi1 。 xin4 bu4zu2 yan1 , you3 bu4xin4yong4 yan1 。]

24 企者不立跨者不行自見者不明自是者不彰自伐者無功自矜者不長[qi4 zhe3 bu4 li4 ﹔ kua4 zhe3 bu4xing2 ﹔ zi4 jian4|xian4 zhe3 bu4ming2 ﹔ zi4 shi4 zhe3 bu4 zhang1 ﹔ zi4 fa1 zhe3 wu2 gong1 ﹔ zi4 jin1 zhe3 bu4 chang2|zhang3 。 qi2] 在道也曰餘食贅形物或惡之故有道者不居。 [zai4 dao4 ye3 , yue1 yu2 shi2|si4 zhui4 xing2 , wu4 huo4 e3|e4|wu4 zhi1 , gu4 you3dao4de2 zhe3 bu4 ju1 。]
25 有物混成先天地生寂兮寥兮獨立而不改周行而不殆可以為天 [you3 wu4 hun2|hun4 cheng4 , xian1 tian1 de5|di4 sheng1 。 ji4 xi1 liao2 xi1 , du2li4 er2bu4xu1 gai3 , zhou1 hang2|xing2|xing4 er2bu4xu1 dai4 , ke3yi3 wei2|wei4 tian1] 地母吾不知其名字之曰道強為之名曰大大曰逝逝曰遠遠曰反故道大天大地大人亦大域中有四大而人居其一焉人法地地法天天法道道法自然。 [de5|di4 mu3 。 wu2 bu4zhi1 qi2 ming2 , zi4 zhi1 yue1 dao4 , qiang2 wei2|wei4 zhi1 ming2 yue1 da4|dai4 。 da4|dai4 yue1 shi4 , shi4 yue1 yuan3 , yuan3 yue1 fan3 。 gu4 dao4 da4|dai4 , tian1 da4|dai4 , de5|di4 da4|dai4 , ren2 yi4 da4|dai4 。 yu4 zhong1|zhong4 you3 si4 da4|dai4 , er2 ren2 ju1 qi2 yi1 yan1 。 ren2 fa3 de5|di4 , de5|di4 fa3 tian1 , tian1 fa3 dao4 , dao4 fa3 zi4ran2 。]
26 重為輕根靜為躁君是以君子終日行不離輜重雖有榮觀燕處超 [chong2|zhong4 wei2|wei4 qing1 gen1 , jing4 wei2|wei4 zao4 jun1 。 shi4 yi3 jun1zi5 zhong1 ri4 xing2bu5tong1 li2 zi1 chong2|zhong4 。 sui1 you3 rong2 guan1|guan4 , yan1|yan4 chu3|chu4 chao1] 。 [ran2 。] 奈何萬乘之主而以身輕天下輕則失根躁則失君。 [nai4 he2 wan4 cheng2 zhi1 zhu3 , er2 yi3 shen1 qing1 tian1 xia4 ? qing1 ze2 qu4|shi1 gen1 , zao4 ze2 qu4|shi1 jun1 。] 27 善行無轍跡善言無瑕謫善數不用籌策善閉無關楗而不可開﹔ [shan4 hang2|xing2|xing4 , wu2 che4|zhe2 ji1 ﹔ shan4 yan2 , wu2 xia2 zhe2 ﹔ shan4 shu3|shu4|shuo4 , bu4yong4 chou2 ce4 ﹔ shan4 bi4 , wu2guan1 jian4 er2bu4xu1 ke3 kai1 ﹔] 善結無繩約而不可解是以聖人常善救人故無棄人常善救物故無棄物是謂神明故善人者不善人之師不善人者善人之資不貴其師不愛其資雖智大迷是謂要妙。 [shan4 jie1 , wu2 sheng2 yao1|yue1 er2bu4xu1 ke3 jie3|jie4|xie4 。 shi4 yi3 sheng4ren2 chang2 shan4 jiu4 ren2 , gu4 wu2 qi4 ren2 ﹔ chang2 shan4 jiu4 wu4 , gu4 wu2 qi4 wu4 。 shi4 wei4 shen2 ming2 。 gu4 shan4 ren2 zhe3 , bu4shan4 ren2 zhi1 shi1 ﹔ bu4shan4 ren2 zhe3 , shan4 ren2 zhi1 zi1 。 bu4 gui4 qi2 shi1 , bu4 ai4 qi2 zi1 , sui1 zhi4 da4|dai4 mi2 。 shi4 wei4 yao1|yao4 miao4 。]
28 知其雄守其雌為天下溪為天下溪常德不離常德不離復歸于 [zhi1 qi2 xiong2 , shou3 qi2 ci2 , wei2|wei4 tian1 xia4 qi1|xi1 。 wei2|wei4 tian1 xia4 qi1|xi1 , chang2 de2 bu4li2er 。 chang2 de2 bu4li2er , fu4 gui1 yu2] 嬰兒知其榮守其辱為天下谷為天下谷常德乃足常德乃足復歸于朴知其白守其黑為天下式為天下式常德不忒常德不忒復歸于無極朴散則為器聖人用之則為官長故大制無割。 [ying1er2 。 zhi1 qi2 rong2 , shou3 qi2 ru3 , wei2|wei4 tian1 xia4 gu3|yu4 。 wei2|wei4 tian1 xia4 gu3|yu4 , chang2 de2 nai3 zu2 。 chang2 de2 nai3 zu2 , fu4 gui1 yu2 po4 。 zhi1 qi2 bai2 , shou3 qi2 hei1 , wei2|wei4 tian1 xia4 shi4 。 wei2|wei4 tian1 xia4 shi4 , chang2 de2 bu4 te4 。 chang2 de2 bu4 te4 , fu4 gui1 yu2 wu2 ji2 。 po4 san3|san4 ze2 wei2|wei4 qi4 , sheng4ren2 yong4 zhi1 , ze2 wei2|wei4 guan1 chang2|zhang3 。 gu4 da4|dai4 zhi4 wu2 ge1 。]

29 將欲取天下而為之吾見其不得已天下神器不可為也為者敗之, [jiang1|jiang4 yu4 qu3 tian1 xia4 er2 wei2|wei4 zhi1 , wu2 jian4|xian4 qi2 bu4de2yi3 。 tian1 xia4 shen2 qi4 , bu4ke3 wei2|wei4 ye3 。 wei2|wei4 zhe3 bai4 zhi1 ,] 執者失之或行或隨或噓或吹或強或羸或挫或隳是以聖人去甚去奢去泰。 [zhi2 zhe3 qu4|shi1 zhi1 。 wu4 , huo4 hang2|xing2|xing4 huo4 sui2 , huo4 xu1 huo4 chui1 , huo4 qiang2 huo4 lei2 , huo4 cuo4 huo4 hui1 。 shi4 yi3 sheng4ren2 qu4 shen4 , qu4 she1 , qu4 tai4 。] 30 以道佐人主者不以兵強天下其事好還師之所居荊棘生焉。 [yi3 dao4 zuo3 ren2 zhu3 zhe3 , bu4yi3wei2ran2 bing1qiang2ma3zhuang4 tian1 xia4 , qi2 shi4 hao3|hao4 hai2|huan2 : shi1 zhi1 suo3 ju1 , jing1 ji2 sheng1 yan1 。] 大軍之后必有凶年善有果而已不以取強果而勿矜果而勿伐果而勿驕果而不得已果而勿強物壯則老是謂不道不道早已。 [da4|dai4 jun1 zhi1 hou4 , bi4 you3 xiong1 nian2 。 shan4 you3 guo3 er2yi3 , bu4yi3wei2ran2 qu3 qiang2 。 guo3 er2 wu4 jin1 , guo3 er2 wu4 fa1 , guo3 er2 wu4 jiao1 , guo3 er2bu4xu1 de2|de5|dei3 yi3 , guo3 er2 wu4 qiang2 。 wu4 zhuang4 ze2 lao3 , shi4 wei4 bu4dao4de2 , bu4dao4de2 zao3yi3 。]
31 夫兵者不祥之器物或惡之故有道者不居君子居則貴左用兵則 [fu1 bing1 zhe3 , bu4xiang2 zhi1 qi4 。 wu4 huo4 e3|e4|wu4 zhi1 , gu4 you3dao4de2 zhe3 bu4 ju1 。 jun1zi5 ju1 ze2 gui4 zuo3 , yong4 bing1 ze2] 貴右故兵者非君子之器不祥之器不得已而用之恬淡為上勝而不美而美之者是樂殺人夫樂殺人者則不可得志于天下矣吉事尚左凶事尚右偏將軍居左上將軍居右言以喪禮處之殺人之眾以悲哀泣之戰勝以喪禮處之。 [gui4 you4 , gu4 bing1 zhe3 fei1 jun1zi5 zhi1 qi4 。 bu4xiang2 zhi1 qi4 , bu4de2yi3 er2 yong4 zhi1 , tian2 dan4 wei2|wei4 shang4 。 sheng1|sheng4 er2bu4xu1 mei3 , er2 mei3 zhi1 zhe3 , shi4 le4|yue4 sha1ren2 。 fu1 le4|yue4 sha1ren2 zhe3 , ze2 bu4ke3 de2|de5|dei3 zhi4 yu2 tian1 xia4 yi3 。 ji2 shi4 shang4 zuo3 , xiong1 shi4 shang4 you4 。 pian1 jiang1jun1 ju1 zuo3 , shang4jiang4 jun1 ju1 you4 , yan2 yi3 sang1|sang4 li3 chu3|chu4 zhi1 。 sha1ren2 zhi1 zhong4 , yi3 bei1ai1 qi4 zhi1 , zhan4sheng4 yi3 sang1|sang4 li3 chu3|chu4 zhi1 。]
32 道常無名朴雖小天下莫能臣侯王若能守之萬物將自賓天地相 [dao4 chang2 wu2ming2 。 po4 sui1 xiao3 , tian1 xia4 mo4 neng2 chen2 。 hou2 wang2 ruo4 neng2 shou3 zhi1 , wan4 wu4 jiang1|jiang4 zi4 bin1 。 tian1 de5|di4 xiang1|xiang4] 以降甘露民莫之令而自均始制有名名亦既有夫亦將知止知止可以不殆譬道之在天下猶川谷之于江海。 [ge3|he2 , yi3 jiang4|xiang2 gan1 lu4 , min2 mo4 zhi1 ling4 er2 zi4 jun1 。 shi3 zhi4 you3ming2 , ming2 yi4 ji4 you3 , fu1 yi4 jiang1|jiang4 zhi1 zhi3 。 zhi1 zhi3 ke3yi3 bu4 dai4 。 pi4 dao4 zhi1 zai4 tian1 xia4 , you2 chuan1 gu3|yu4 zhi1 yu2 jiang1 hai3 。]
33 知人者智自知者明勝人者有力自勝者強知足者富強行者有志。 [zhi1 ren2 zhe3 zhi4 , zi4 zhi1 zhe3 ming2 ﹔ sheng1|sheng4 ren2 zhe3 you3li4 , zi4 sheng1|sheng4 zhe3 qiang2 。 zhi1 zu2 zhe3 fu4 。 qiang2 hang2|xing2|xing4 zhe3 you3zhi4zhe3shi4jing4cheng2 。] 不失其所者久死而不亡者壽。 [bu4shi1wei2 qi2 suo3 zhe3 jiu3 。 si3 er2bu4xu1 wang2 zhe3 shou4 。] 34 大道泛兮其可左右萬物恃之而生而不辭功成而不名有衣養萬物 [da4|dai4 dao4 fan4 xi1 , qi2 ke3 zuo3you4 。 wan4 wu4 shi4 zhi1 er2 sheng1 er2bu4xu1 ci2 , gong1 cheng4 er2bu4xu1 ming2 you3 。 yi1|yi4 yang3 wan4 wu4] 而不為主可名于小萬物歸焉而不為主可名為大以其終不自為大故能成其大。 [er2bu4xu1 wei2|wei4 zhu3 , ke3 ming2 yu2 xiao3 ﹔ wan4 wu4 gui1 yan1 er2bu4xu1 wei2|wei4 zhu3 , ke3 ming2 wei2|wei4 da4|dai4 。 yi3 qi2 zhong1 bu2zi4zai4 wei2|wei4 da4|dai4 , gu4 neng2 cheng4 qi2 da4|dai4 。] .
35 執大象天下往往而不害安平泰樂與餌過客止道之出口[zhi2 da4|dai4 xiang4 , tian1 xia4 wang3|wang4 。 wang3|wang4 er2bu4xu1 hai4 , an1 ping2 tai4 。 le4|yue4 yu2|yu3|yu4 er3 , guo4 ke4 zhi3 。 dao4 zhi1 chu1kou3 , dan4] 乎其無味視之不足見聽之不足聞用之不足既。 [hu1 qi2 wu2 wei4 , shi4 zhi1 bu4zu2 jian4|xian4 , ting1|ting4 zhi1 bu4zu2 wen2 , yong4 zhi1 bu4zu2 ji4 。]
36 將欲歙之必故張之將欲弱之必故強之將欲廢之必故興之將欲 [jiang1|jiang4 yu4 she4 zhi1 , bi4 gu4 zhang1 zhi1 ﹔ jiang1|jiang4 yu4 ruo4 zhi1 , bi4 gu4 qiang2 zhi1 ﹔ jiang1|jiang4 yu4 fei4 zhi1 , bi4 gu4 xing1|xing4 zhi1 ﹔ jiang1|jiang4 yu4] 取之必故與之是謂微明柔弱勝剛強魚不可脫于淵國之利器不可以示人。 [qu3 zhi1 , bi4 gu4 yu2|yu3|yu4 zhi1 。 shi4 wei4 wei1ming2 。 rou2 ruo4 sheng1|sheng4 gang1qiang2 。 yu2 bu4ke3 tuo1 yu2 yuan1 , guo2 zhi1 li4 qi4 bu4ke3 yi3 shi4 ren2 。]
37 道常無為而無不為侯王若能守之萬物將自化化而欲作吾將鎮之 [dao4 chang2 wu2 wei2|wei4 er2 wu2 bu4wei2yi3shen4 , hou2 wang2 ruo4 neng2 shou3 zhi1 , wan4 wu4 jiang1|jiang4 zi4 hua4 。 hua4 er2 yu4 zuo4 , wu2 jiang1|jiang4 zhen4 zhi1] [yi3] 無名之 [wu2ming2 zhi1]
38 上德不德是以有德下德不失德是以無德上德無為而無以為下德無 [shang4 de2 bu4 de2 , shi4 yi3 you3de2xing2 ﹔ xia4 de2 bu4shi1wei2 de2 , shi4 yi3 wu2 de2 。 shang4 de2 wu2 wei2|wei4 er2 wu2 yi3wei2 ﹔ xia4 de2 wu2] 為而有以為上仁為之而無以為上義為之而有以為上禮為之而莫之應則攘臂而扔之故失道而后德失德而后仁失仁而后義失義而后禮夫禮者忠信之薄而亂之首前識者道之華而愚之始是以大丈夫居其 [wei2|wei4 er2 you3 yi3wei2 。 shang4 ren2 wei2|wei4 zhi1 er2 wu2 yi3wei2 ﹔ shang4 yi4 wei2|wei4 zhi1 er2 you3 yi3wei2 。 shang4 li3 wei2|wei4 zhi1 er2 mo4 zhi1 ying1|ying4 , ze2 rang3 bi4 er2 reng1 zhi1 。 gu4 qu4|shi1 dao4 er2 hou4 de2 , qu4|shi1 de2 er2 hou4 ren2 , qu4|shi1 ren2 er2 hou4 yi4 , qu4|shi1 yi4 er2 hou4 li3 。 fu1 li3 zhe3 , zhong1 xin4 zhi1 bo2|bo4 , er2 luan4 zhi1 shou3 。 qian2 shi2|zhi4 zhe3 , dao4 zhi1 hua1|hua2|hua4 , er2 yu2 zhi1 shi3 。 shi4 yi3 da4|dai4 zhang4fu5 ju1 qi2] 不居其薄居其實不居其華故去彼取此。 [hou4 , bu4 ju1 qi2 bo2|bo4 ﹔ ju1 qi2shi2 , bu4 ju1 qi2 hua1|hua2|hua4 。 gu4 qu4 bi3 qu3 ci3 。] 39 昔之得一者天得一以清地得一以寧神得一以靈谷得一以盈侯得一以 [xi1 zhi1 de2|de5|dei3 yi1 zhe3 : tian1 de2|de5|dei3 yi1 yi3 qing1 ﹔ de5|di4 de2|de5|dei3 yi1 yi3 ning2 ﹔ shen2 de2|de5|dei3 yi1 yi3 ling2 ﹔ gu3|yu4 de2|de5|dei3 yi1 yi3 ying2 ﹔ hou2 de2|de5|dei3 yi1 yi3] 為天下正其致之天無以清將恐裂地無以寧將恐廢神無以靈將恐歇谷無以盈將恐竭侯王無以貴高將恐蹶故貴以賤為本高以下為基是以侯王自謂」、「」、「不谷」。此非以賤為本耶非乎故致數譽無譽是故不欲祿祿如玉珞珞如石。 [wei2|wei4 tian1 xia4 zheng1|zheng4 。 qi2 zhi4 zhi1 。 tian1 wu2 yi3 qing1 , jiang1|jiang4 kong3 lie4 ﹔ de5|di4 wu2 yi3 ning2 , jiang1|jiang4 kong3 fei4 ﹔ shen2 wu2 yi3 ling2 , jiang1|jiang4 kong3 xie1 ﹔ gu3|yu4 wu2 yi3 ying2 , jiang1|jiang4 kong3 jie2 ﹔ hou2 wang2 wu2 yi3 gui4 gao1 , jiang1|jiang4 kong3 jue2 。 gu4 gui4 yi3 jian4 wei2|wei4 ben3 , gao1 yi3xia4 wei2|wei4 ji1 。 shi4 yi3 hou2 wang2 zi4 wei4 「 gu1 」 、 「 gua3 」 、 「 bu4 gu3|yu4 」 。 ci3 fei1 yi3 jian4 wei2|wei4 ben3 ye1 ? fei1 hu1 ? gu4 zhi4 shu3|shu4|shuo4 yu4 wu2 yu4 。 shi4 gu4 bu4 yu4 lu4 lu4 ru2 yu4 。 luo4 luo4 ru2 dan4|shi2 。]

40 反者道之動弱者道之用天下萬物生于有有生于無。 [fan3 zhe3 dao4 zhi1 dong4 ﹔ ruo4 zhe3 dao4 zhi1 yong4 。 tian1 xia4 wan4 wu4 sheng1 yu2 you3 , you3sheng1yi3lai2 yu2 wu2 。]
41 上士聞道勤而行之中士聞道若存若亡下士聞道大笑之不笑不足 [shang4 shi4 wen2 dao4 , qin2 er2 hang2|xing2|xing4 zhi1 ﹔ zhong1|zhong4 shi4 wen2 dao4 , ruo4 cun2 ruo4 wang2 ﹔ xia4 shi4 wen2 dao4 , da4|dai4 xiao4 zhi1 。 bu4 xiao4 bu4zu2] 以為道故建言有之:「明道若昧進道若退夷道若類上德若谷大白若辱廣德若不足建德若偷質真若渝大方無隅大器晚成大音希聲大象無形。」道隱無名夫唯道善始且善成。 [yi3wei2 dao4 。 gu4 jian4 yan2 you3 zhi1 : 「 ming2 dao4 ruo4 mei4 , jin4 dao4 ruo4 tui4 , yi2 dao4 ruo4 lei4 , shang4 de2 ruo4 gu3|yu4 , da4|dai4 bai2 ruo4 ru3 , guang3 de2 ruo4 bu4zu2 , jian4 de2 ruo4 tou1 ﹔ zhi4 zhen1 ruo4 yu2 , da4fang1 wu2 yu2 , da4qi4wan3cheng2 , da4|dai4 yin1 xi1 sheng1 ﹔ da4|dai4 xiang4 wu2xing2 。 」 dao4 yin3 wu2ming2 , fu1 wei2|wei3 dao4 , shan4 shi3 qie3 shan4 cheng4 。] 42 道生一一生二二生三三生萬物萬物負陰而抱陽沖氣以為和。 [dao4 sheng1 yi1 , yi4sheng1 er4 , er4 sheng1 san1 , san1 sheng1 wan4 wu4 。 wan4 wu4 fu4 yin1 er2 bao4 yang2 , chong1|chong4 qi4 yi3wei2 he2|he4|huo2|huo4 。] 人之所惡」、「」、「不谷」。而王公以為稱物或損之而益或益之而損人之所教我亦教之:「強梁者不得其死」,吾將以為教父。 [ren2 zhi1 suo3 e3|e4|wu4 , wei2|wei3 「 gu1 」 、 「 gua3 」 、 「 bu4 gu3|yu4 」 。 er2 wang2 gong1 yi3wei2 chen4|cheng1|cheng4 。 gu4 , wu4 huo4 sun3 zhi1 er2 yi4 , huo4 yi4 zhi1 er2 sun3 。 ren2 zhi1 suo3 jiao1|jiao4 , wo3 yi4 jiao1|jiao4 zhi1 : 「 qiang2 liang2 zhe3 bu4de2 qi2 si3 」 , wu2 jiang1|jiang4 yi3wei2 jiao4fu4 。]

43 天下之至柔馳騁天下之至堅無有入無間吾是以知無為之有益[tian1 xia4 zhi1 zhi4 rou2 , chi2 cheng3 tian1 xia4 zhi1 zhi4 jian1 。 wu2 you3 ru4 wu2 jian1|jian4 。 wu2 shi4 yi3 zhi1 wu2 wei2|wei4 zhi1 you3yi4 。 bu4] 言之教無為之益天下希及之。 [yan2 zhi1 jiao1|jiao4 , wu2 wei2|wei4 zhi1 yi4 , tian1 xia4 xi1 ji2 zhi1 。] 44 名與身孰親身與貨孰多得與亡孰病是故甚愛必大費多藏必 [ming2 yu2|yu3|yu4 shen1 shu2 qin1|qing4 ? shen1 yu2|yu3|yu4 huo4 shu2 duo1 ? de2|de5|dei3 yu2|yu3|yu4 wang2 shu2 bing4 ? shi4 gu4 , shen4 ai4 bi4 da4|dai4 fei4 , duo1 cang2|zang4 bi4] 厚亡知足不辱知止不殆可以長久。 [hou4 wang2 。 zhi1 zu2 bu4 ru3 , zhi1 zhi3 bu4 dai4 , ke3yi3 chang2jiu3 。] 45 大成若缺其用不弊大盈若沖其用不窮大直若屈大巧若拙[da4|dai4 cheng4 ruo4 que1 , qi2 yong4 bu4 bi4 。 da4|dai4 ying2 ruo4 chong1|chong4 , qi2 yong4 bu4 qiong2 。 da4|dai4 zhi2 ruo4 qu1 , da4|dai4 qiao3 ruo4 zhuo2 , da4|dai4] 辯若訥躁勝寒靜勝熱清靜為天下正。 [bian4 ruo4 ne4 。 zao4 sheng1|sheng4 han2 , jing4 sheng1|sheng4 re4 , qing1 jing4 wei2|wei4 tian1 xia4 zheng1|zheng4 。]
46 天下有道卻走馬以糞天下無道戎馬生于郊禍莫大于不知足咎莫 [tian1 xia4 you3dao4de2 , que4 zou3 ma3 yi3 fen4 。 tian1 xia4 wu2 dao4 , rong2 ma3 sheng1 yu2 jiao1 。 huo4 mo4da4 yu2 bu4zhi1 zu2 ﹔ jiu4 mo4] 大于欲得知足之足常足矣。 [da4|dai4 yu2 yu4 de2|de5|dei3 。 gu4 , zhi1 zu2 zhi1 zu2 , chang2 zu2 yi3 。]
47 不出戶知天下不窺牖見天道其出彌遠其知彌少是以聖人不行 [bu4chu1suo3liao4 hu4 , zhi1 tian1 xia4 ﹔ bu4 kui1 you3 , jian4|xian4 tian1 dao4 。 qi2 chu1 mi2 yuan3 , qi2 zhi1 mi2 shao3|shao4 。 shi4 yi3 sheng4ren2 bu4xing2] 而知不見而明不為而成。 [er2 zhi1 , bu4jian4 er2 ming2 , bu4wei2yi3shen4 er2 cheng4 。]

48 為學日益為道日損損之又損以至于無為無為而無不為取天下 [wei2|wei4 xue2 ri4yi4 , wei2|wei4 dao4 ri4 sun3 。 sun3 zhi1 you4 sun3 , yi3 zhi4 yu2 wu2 wei2|wei4 。 wu2 wei2|wei4 er2 wu2 bu4wei2yi3shen4 。 qu3 tian1 xia4] 常以無事及其有事不足以取天下。 [chang2 yi3 wu2 shi4 。 ji2qi2 you3 shi4 , bu4zu2 yi3 qu3 tian1 xia4 。] 49 聖人常無心以百姓心為心善者吾善之不善者吾亦善之得善[sheng4ren2 chang2 wu2 xin1 , yi3 bai3xing4 xin1 wei2|wei4 xin1 。 shan4 zhe3 wu2 shan4 zhi1 , bu4shan4 zhe3 wu2 yi4 shan4 zhi1 , de2|de5|dei3 shan4 。 xin4] 者吾信之不信者吾亦信之得信聖人在天下歙歙焉為天下渾其 [zhe3 wu2 xin4 zhi1 , bu4xin4yong4 zhe3 wu2 yi4 xin4 zhi1 , de2|de5|dei3 xin4 。 sheng4ren2 zai4 tian1 xia4 , she4 she4 yan1 , wei2|wei4 tian1 xia4 hun2 qi2] 聖人皆孩之。 [xin1 , sheng4ren2 jie1 hai2 zhi1 。]

50 出生入死生之徒十有三死之徒十有三人之生動之死地亦十有 [chu1sheng1 ru4 si3 。 sheng1 zhi1 tu2 , shi2 you3 san1 ﹔ si3 zhi1 tu2 , shi2 you3 san1 ﹔ ren2 zhi1 sheng1 , dong4 zhi1 si3 de5|di4 , yi4 shi2 you3] 夫何故以其生之厚蓋聞善攝生者陵行不遇兕虎入軍不被甲兵兕無所投其角虎無所措其爪兵無所容其刃夫何故以其無死地。 [san1 。 fu1 he2gu4 ? yi3 qi2 sheng1 zhi1 hou4 。 gai4|ge3 wen2 shan4 she4 sheng1 zhe3 , ling2 xing2bu5tong1 yu4 si4 hu3 , ru4 jun1 bu4 bei4 jia3 bing1 。 si4 wu2suo3wei4 tou2 qi2 jiao3|jue2 , hu3 wu2suo3wei4 cuo4 qi2 zhua3 , bing1 wu2suo3wei4 rong2 qi2 ren4 。 fu1 he2gu4 ? yi3 qi2 wu2 si3 de5|di4 。]
51 道生之德畜之物形之器成之是以萬物莫不尊道而貴德道之 [dao4 sheng1 zhi1 , de2 chu4|xu4 zhi1 , wu4 xing2 zhi1 , qi4 cheng4 zhi1 。 shi4 yi3 wan4 wu4 mo4bu4 zun1 dao4 er2 gui4 de2 。 dao4 zhi1] 德之貴夫莫之命而常自然故道生之德畜之長之育之亭之毒之養之覆之生而不有為而不恃長而不宰是謂玄德。 [zun1 , de2 zhi1 gui4 , fu1 mo4 zhi1 ming4 er2 chang2 zi4ran2 。 gu4 dao4 sheng1 zhi1 , de2 chu4|xu4 zhi1 。 chang2|zhang3 zhi1 yu4 zhi1 , ting2 zhi1 du2 zhi1 , yang3 zhi1 fu4 zhi1 , sheng1 er2bu4xu1 you3 , wei2|wei4 er2bu4xu1 shi4 , chang2|zhang3 er2bu4xu1 zai3 , shi4 wei4 xuan2 de2 。]
52 天下有始以為天下母既得其母以知其子既知其子復守其母, [tian1 xia4 you3 shi3 , yi3wei2 tian1 xia4 mu3 。 ji4 de2|de5|dei3 qi2 mu3 , yi3 zhi1 qi2 zi3|zi5 。 ji4 zhi1 qi2 zi3|zi5 , fu4 shou3 qi2 mu3 ,] 沒身不殆塞其兌閉其門終身不勤啟其兌濟其事終身不救見小曰明守柔曰強用其光復歸其明無遺身殃是為習常。 [mei2|mo4 shen1 bu4 dai4 。 sai1|sai4|se4 qi2 dui4 , bi4 qi2 men2 , zhong1shen1 bu4 qin2 。 qi3 qi2 dui4 , ji4 qi2 shi4 , zhong1shen1 bu4 jiu4 。 jian4|xian4 xiao3 yue1 ming2 , shou3 rou2 yue1 qiang2 。 yong4 qi2 guang1 , fu4 gui1 qi2 ming2 , wu2 yi2 shen1 yang1 , shi4 wei2|wei4 xi2 chang2 。]
53 使我介然有知行于大道唯施是畏大道甚夷而民好徑朝甚除, [shi3 wo3 jie4 ran2 you3 zhi1 , hang2|xing2|xing4 yu2 da4|dai4 dao4 , wei2|wei3 shi1 shi4 wei4 。 da4|dai4 dao4 shen4 yi2 , er2 min2 hao3|hao4 jing4 。 chao2|zhao1 shen4 chu2 ,] 田甚蕪倉甚虛服文采帶利劍厭飲食財貨有餘是為盜竽非道也哉! [tian2 shen4 wu2 , cang1 shen4 xu1 , fu2 wen2 cai3|cai4 , dai4 li4 jian4 , yan4 yin3shi2liao2yang3 , cai2 huo4 you3 yu2 , shi4 wei2|wei4 dao4 yu2 。 fei1 dao4 ye3 zai1 !] 54 善建者不拔善抱者不脫子孫以祭祀不輟修之于身其德乃真修之 [shan4 jian4 zhe3 bu4 ba2 , shan4 bao4 zhe3 bu4 tuo1 , zi3sun1 yi3 ji4|zhai4 si4 bu4 chuo4 。 xiu1 zhi1 yu2 shen1 , qi2 de2 nai3 zhen1 ﹔ xiu1 zhi1] 于家其德乃餘修之于鄉其德乃長修之于邦其德乃丰修之于天下其德乃普故以身觀身以家觀家以鄉觀鄉以邦觀邦以天下觀天 [yu2 jia1 , qi2 de2 nai3 yu2 ﹔ xiu1 zhi1 yu2 xiang1 , qi2 de2 nai3 chang2|zhang3 ﹔ xiu1 zhi1 yu2 bang1 , qi2 de2 nai3 feng1 ﹔ xiu1 zhi1 yu2 tian1 xia4 , qi2 de2 nai3 pu3 。 gu4 yi3 shen1 guan1|guan4 shen1 , yi3 jia1 guan1|guan4 jia1 , yi3 xiang1 guan1|guan4 xiang1 , yi3 bang1 guan1|guan4 bang1 , yi3 tian1 xia4 guan1|guan4 tian1] 吾何以知天下然哉以此。 [xia4 。 wu2 he2yi3 zhi1 tian1 xia4 ran2 zai1 ? yi3 ci3 。]
55 含德之厚比于赤子毒虫不螫猛獸不據攫鳥不搏骨弱筋柔而握 [han2 de2 zhi1 hou4 , bi3|bi4 yu2 chi4 zi3|zi5 。 du2 chong2 bu4 shi4|zhe1 , meng3 shou4 bu4 ju4 , jue2 niao3 bu4 bo2 。 gu2|gu3 ruo4 jin1 rou2 er2 wo4] 未知牝牡之合而脧作精之至也終日號而不嗄和之至也知和曰常知常曰明益生曰祥心使氣曰強物壯則老謂之不道不道早已。 [gu4 。 wei4zhi1 pin4 mu3 zhi1 ge3|he2 er2 juan1 zuo4 , jing1 zhi1 zhi4 ye3 。 zhong1 ri4 hao2|hao4 er2bu4xu1 a2|sha4 , he2|he4|huo2|huo4 zhi1 zhi4 ye3 。 zhi1 he2|he4|huo2|huo4 yue1 chang2 , zhi1 chang2 yue1 ming2 , yi4 sheng1 yue1 xiang2 , xin1 shi3 qi4 yue1 qiang2 。 wu4 zhuang4 ze2 lao3 , wei4 zhi1 bu4dao4de2 , bu4dao4de2 zao3yi3 。] 56 知者不言言者不知塞其兌閉其門挫其銳解其紛和其光[zhi1 zhe3 bu4yan2er2yu4 , yan2 zhe3 bu4zhi1 。 sai1|sai4|se4 qi2 dui4 , bi4 qi2 men2 , cuo4 qi2 rui4 , jie3|jie4|xie4 qi2 fen1 , he2|he4|huo2|huo4 qi2 guang1 , tong2] 其塵是謂玄同故不可得而親不可得而疏不可得而利不可得而害不可得而貴不可得而賤故為天下貴。 [qi2 chen2 , shi4 wei4 xuan2 tong2 。 gu4 bu4ke3 de2|de5|dei3 er2 qin1|qing4 , bu4ke3 de2|de5|dei3 er2 shu1 ﹔ bu4ke3 de2|de5|dei3 er2 li4 , bu4ke3 de2|de5|dei3 er2 hai4 ﹔ bu4ke3 de2|de5|dei3 er2 gui4 , bu4ke3 de2|de5|dei3 er2 jian4 。 gu4 wei2|wei4 tian1 xia4 gui4 。]
57 以正治國以奇用兵以無事取天下吾何以知其然哉以此天下多 [yi3 zheng1|zheng4 zhi4 guo2 , yi3 ji1|qi2 yong4 bing1 , yi3 wu2 shi4 qu3 tian1 xia4 。 wu2 he2yi3 zhi1 qi2 ran2 zai1 ? yi3 ci3 : tian1 xia4 duo1] 忌諱而民彌貧人多利器國家滋昏人多伎巧奇物滋起法令滋彰盜賊多有故聖人云:「我無為而民自化我好靜而民自正我無事而民自富我無欲而民自朴。」 [ji4 hui4 , er2 min2 mi2 pin2 ﹔ ren2 duo1 li4 qi4 , guo2jia1 zi1 hun1 ﹔ ren2 duo1 ji4 qiao3 , ji1|qi2 wu4 zi1 qi3 ﹔ fa3ling4 zi1 zhang1 , dao4 zei2 duo1 you3 。 gu4 sheng4ren2 yun2 : 「 wo3 wu2 wei2|wei4 , er2 min2 zi4 hua4 ﹔ wo3 hao3|hao4 jing4 , er2 min2 zi4 zheng1|zheng4 ﹔ wo3 wu2 shi4 , er2 min2 zi4 fu4 ﹔ wo3 wu2 yu4 , er2 min2 zi4 po4 。 」]
58 其政悶悶其民淳淳其政察察其民缺缺禍兮福之所倚福兮, [qi2 zheng4 men1|men4 men1|men4 , qi2 min2 chun2 chun2 ﹔ qi2 zheng4 cha2 cha2 , qi2 min2 que1 que1 。 huo4 xi1 , fu2 zhi1 suo3 yi3 , fu2 xi1 ,] 禍之所伏孰知其極其無正正復為奇善復為妖人之迷其日固 [huo4 zhi1 suo3 fu2 。 shu2 zhi1 qi2 ji2 ? qi2 wu2 zheng1|zheng4 。 zheng1|zheng4 fu4 wei2|wei4 ji1|qi2 , shan4 fu4 wei2|wei4 yao1 。 ren2 zhi1 mi2 , qi2 ri4 gu4] 是以聖人方而不割廉而不劌直而不肆光而不耀。 [jiu3 ! shi4 yi3 sheng4ren2 fang1 er2bu4xu1 ge1 , lian2 er2bu4xu1 gui4 , zhi2 er2bu4xu1 si4 , guang1 er2bu4xu1 yao4 。]
59 治人事天莫若嗇夫為嗇是謂早服早服謂之重積德重積德則 [zhi4 ren2 、 shi4 tian1 , mo4 ruo4 se4 。 fu1 wei2|wei4 se4 , shi4 wei4 zao3 fu2 , zao3 fu2 wei4 zhi1 chong2|zhong4 ji1 de2 。 chong2|zhong4 ji1 de2 ze2] 無不克無不克則莫知其極莫知其極可以有國有國之母可以長 [wu2 bu2ke4 。 wu2 bu2ke4 ze2 mo4 zhi1 qi2 ji2 。 mo4 zhi1 qi2 ji2 , ke3yi3 you3 guo2 。 you3 guo2 zhi1 mu3 , ke3yi3 chang2|zhang3] 是謂深根固柢長生久視之道。 [jiu3 。 shi4 wei4 shen1 gen1 gu4 di3 , chang2|zhang3 sheng1 jiu3 shi4 zhi1 dao4 。]
60 治大國若烹小鮮以道蒞天下其鬼不神非其鬼不神其神不傷人。 [zhi4 da4guo2 ruo4 peng1 xiao3 xian1|xian3 。 yi3 dao4 li4 tian1 xia4 , qi2 gui3 bu4 shen2 。 fei1 qi2 gui3 bu4 shen2 , qi2 shen2 bu4 shang1 ren2 。] 非其神不傷人聖人亦不傷人夫兩不相傷故德交歸焉。 [fei1 qi2 shen2 bu4 shang1 ren2 , sheng4ren2 yi4 bu4 shang1 ren2 。 fu1 liang3 bu4xiang1gan1 shang1 , gu4 de2 jiao1 gui1 yan1 。]
61 大國者下流天下之交也天下之牝牝常以靜勝牡以靜為下故大 [da4guo2 zhe3 xia4 liu2 , tian1 xia4 zhi1 jiao1 ye3 , tian1 xia4 zhi1 pin4 。 pin4 chang2 yi3 jing4 sheng1|sheng4 mu3 , yi3 jing4 wei2|wei4 xia4 。 gu4 da4|dai4] 國以下小國則取小國小國以下大國則取大國故或下以取或下而取大國不過欲兼畜人小國不過欲入事人夫兩者各得所欲大者宜 [guo2 yi3xia4 xiao3 guo2 , ze2 qu3 xiao3 guo2 ﹔ xiao3 guo2 yi3xia4 da4guo2 , ze2 qu3 da4guo2 。 gu4 huo4 xia4 yi3 qu3 , huo4 xia4 er2 qu3 。 da4guo2 bu4guo4 yu4 jian1 chu4|xu4 ren2 , xiao3 guo2 bu4guo4 yu4 ru4 shi4 ren2 。 fu1 liang3zhe3 ge4 de2|de5|dei3 suo3 yu4 , da4|dai4 zhe3 yi2] [wei2|wei4] 。 [xia4 。]

62 道者萬物之奧善人之寶不善人之所保美言可以市尊美行可以 [dao4 zhe3 , wan4 wu4 zhi1 ao4 。 shan4 ren2 zhi1 bao3 , bu4shan4 ren2 zhi1 suo3 bao3 。 mei3 yan2 ke3yi3 shi4 zun1 , mei3 hang2|xing2|xing4 ke3yi3] 加人人之不善何棄之有故立天子置三公雖有拱璧以先駟馬不如坐進此道古之所以貴此道者何不曰求以得有罪以免邪故為天下貴。 [jia1 ren2 。 ren2 zhi1 bu4shan4 , he2 qi4 zhi1 you3 ? gu4 li4 tian1 zi3|zi5 , shi4 san1 gong1 , sui1 you3 gong3 bi4 yi3 xian1 si4 ma3 , bu4ru2 zuo4 jin4 ci3 dao4 。 gu3 zhi1 suo3yi3 gui4 ci3 dao4 zhe3 he2 ? bu4 yue1 : qiu2 yi3 de2|de5|dei3 , you3zui4 yi3mian3 xie2 ? gu4 wei2|wei4 tian1 xia4 gui4 。]

63 為無為事無事味無味大小多少報怨以德圖難于其易為大于 [wei2|wei4 wu2 wei2|wei4 , shi4 wu2 shi4 , wei4 wu2 wei4 。 da4xiao3 duo1shao3 , bao4 yuan4 yi3 de2 。 tu2 nan2|nan4 yu2 qi2 yi4 ﹔ wei2|wei4 da4|dai4 yu2] 其細天下難事必作于易天下大事必作于細是以聖人終不為大故能成其大夫輕諾必寡信多易必多難是以聖人猶難之故終無難 [qi2 xi4 。 tian1 xia4 nan2|nan4 shi4 , bi4 zuo4 yu2 yi4 ﹔ tian1 xia4 da4shi4 , bi4 zuo4 yu2 xi4 。 shi4 yi3 sheng4ren2 zhong1 bu4wei2yi3shen4 da4|dai4 , gu4 neng2 cheng4 qi2 da4|dai4 。 fu1 qing1 nuo4 bi4 gua3 xin4 , duo1 yi4 bi4 duo1 nan2|nan4 。 shi4 yi3 sheng4ren2 you2 nan2|nan4 zhi1 , gu4 zhong1 wu2 nan2|nan4] 。 [yi3 。]

64 其安易持其未兆易謀其脆易泮其微易散為之于未有治之于未亂。 [qi2 an1 yi4 chi2 ﹔ qi2 wei4 zhao4 yi4 mou2 ﹔ qi2 cui4 yi4 pan4 ﹔ qi2 wei1 yi4 san3|san4 。 wei2|wei4 zhi1 yu2 wei4 you3 , zhi4 zhi1 yu2 wei4 luan4 。] 合抱之木生于毫末九層之台起于累土千里之行始于足下為者敗之持者失之是以聖人無為故無敗無持故無失民之從事常于几成而敗之慎終如始則無敗事是以聖人欲不欲不貴難得之貨學不學復眾人之所過以輔萬物自然而不敢為。 [ge3|he2 bao4 zhi1 mu4 , sheng1 yu2 hao2 mo4 ﹔ jiu3 ceng2 zhi1 tai2 , qi3 yu2 lei2|lei3|lei4 tu3 ﹔ qian1 li3 zhi1 hang2|xing2|xing4 , shi3 yu2 zu2 xia4 。 wei2|wei4 zhe3 bai4 zhi1 ﹔ chi2 zhe3 qu4|shi1 zhi1 。 shi4 yi3 , sheng4ren2 wu2 wei2|wei4 , gu4 wu2 bai4 ﹔ wu2 chi2 , gu4 wu2 qu4|shi1 。 min2 zhi1 cong2shi4 , chang2 yu2 ji1|ji3 cheng4 er2 bai4 zhi1 。 shen4 zhong1 ru2 shi3 , ze2 wu2 bai4 shi4 。 shi4 yi3 sheng4ren2 yu4 bu4 yu4 , bu4 gui4 nan2de2 zhi1 huo4 , xue2 bu4xue2wu2shu4 , fu4 zhong4 ren2 zhi1 suo3 guo4 。 yi3 fu3 wan4 wu4 zi4ran2er2ran2 bu4gan3dang1 wei2|wei4 。]
65 古之善為道者非以明民將以愚之民之難治以其智多故以智治 [gu3 zhi1 shan4 wei2|wei4 dao4 zhe3 , fei1 yi3 ming2 min2 , jiang1|jiang4 yi3 yu2 zhi1 。 min2 zhi1 nan2|nan4 zhi4 , yi3 qi2 zhi4 duo1 。 gu4 yi3 zhi4 zhi4] 國之賊不以智治國國之福知此兩者亦稽式常知稽式是謂玄德玄德深矣遠矣與物反矣然后乃至大順。 [guo2 , guo2 zhi1 zei2 ﹔ bu4yi3wei2ran2 zhi4 zhi4 guo2 , guo2 zhi1 fu2 。 zhi1 ci3 liang3zhe3 yi4 ji1|qi3 shi4 。 chang2 zhi1 ji1|qi3 shi4 , shi4 wei4 xuan2 de2 。 xuan2 de2 shen1 yi3 , yuan3 yi3 , yu2|yu3|yu4 wu4 fan3 yi3 , ran2 hou4 nai3shi4 da4|dai4 shun4 。]

66 江海所以能為百谷王者以其善下之故能為百谷王是以聖人欲上 [jiang1 hai3 suo3yi3 neng2 wei2|wei4 bai3 gu3|yu4 wang2 zhe3 , yi3 qi2 shan4 xia4 zhi1 , gu4 neng2 wei2|wei4 bai3 gu3|yu4 wang2 。 shi4 yi3 sheng4ren2 yu4 shang4] 必以言下之欲先民必以身后之是以聖人居上而民不重居前而民不害是以天下樂推而不厭以其不爭故天下莫能與之爭。 [min2 , bi4 yi3 yan2 xia4 zhi1 ﹔ yu4 xian1 min2 , bi4 yi3 shen1 hou4 zhi1 。 shi4 yi3 sheng4ren2 ju1 shang4 er2 min2 bu4zhong4yao4 , ju1 qian2 er2 min2 bu4 hai4 。 shi4 yi3 tian1 xia4 le4|yue4 tui1 er2bu4xu1 yan4 。 yi3 qi2 bu4zheng1qi4 , gu4 tian1 xia4 mo4 neng2 yu2|yu3|yu4 zhi1 zheng1 。]
67 天下皆謂我道大似不肖夫唯大故似不肖若肖久矣其細也夫我有三寶持而保之一曰慈二曰儉三曰不敢為天下先故能勇故能廣不敢為天下先故能成器長今舍慈且勇舍儉且廣舍后且先死矣夫慈以戰則勝以守則固天將救之以慈衛之。 [tian1 xia4 jie1 wei4 wo3 dao4 da4|dai4 , si4 bu4xiao4 。 fu1 wei2|wei3 da4|dai4 , gu4 si4 bu4xiao4 。 ruo4 xiao4 , jiu3 yi3 qi2 xi4 ye3 fu1 ! wo3 you3 san1 bao3 , chi2 er2 bao3 zhi1 : yi1 yue1 ci2 , er4 yue1 jian3 , san1 yue1 bu4gan3dang1 wei2|wei4 tian1 xia4 xian1 。 ci2 , gu4 neng2 yong3 ﹔ jian3 , gu4 neng2 guang3 ﹔ bu4gan3dang1 wei2|wei4 tian1 xia4 xian1 , gu4 neng2 cheng4 qi4 chang2|zhang3 。 jin1 she3|she4 ci2 qie3 yong3 , she3|she4 jian3 qie3 guang3 , she3|she4 hou4 qie3 xian1 , si3 yi3 。 fu1 ci2 , yi3 zhan4 ze2 sheng1|sheng4 , yi3 shou3 ze2 gu4 。 tian1 jiang1|jiang4 jiu4 zhi1 , yi3 ci2 wei4 zhi1 。]
68 善為士者不武善戰者不怒善勝敵者不與善用人者為之下是謂不爭之德是謂用人之力是謂配天古之極。 [shan4 wei2|wei4 shi4 zhe3 , bu4 wu3 。 shan4 zhan4 zhe3 , bu4 nu4 。 shan4 sheng1|sheng4 di2 zhe3 , bu4 yu2|yu3|yu4 。 shan4 yong4 ren2 zhe3 , wei2|wei4 zhi1xia4 。 shi4 wei4 bu4zheng1qi4 zhi1 de2 , shi4 wei4 yong4 ren2 zhi1 li4 , shi4 wei4 pei4 tian1 , gu3 zhi1 ji2 。] 69 用兵有言:「吾不敢為主而為客不敢進寸而退尺。」是謂行無行, [yong4 bing1 you3 yan2 : 「 wu2 bu4gan3dang1 wei2|wei4 zhu3 , er2 wei2|wei4 ke4 ﹔ bu4gan3dang1 jin4 cun4 , er2 tui4 che3|chi3 。 」 shi4 wei4 hang2|xing2|xing4 wu2 hang2|xing2|xing4 ,] 攘無臂執無兵乃無敵矣禍莫大于輕敵輕敵几喪吾寶故抗兵相若哀者勝矣。 [rang3 wu2 bi4 , zhi2 wu2 bing1 , nai3 wu2 di2 yi3 。 huo4 mo4da4 yu2 qing1 di2 , qing1 di2 ji1|ji3 sang1|sang4 wu2 bao3 。 gu4 kang4 bing1 xiang1|xiang4 ruo4 , ai1 zhe3 sheng1|sheng4 yi3 。]
70 吾言甚易知甚易行天下莫能知莫能行言有宗事有君夫唯無知是以不我知知我者希則我者貴是以聖人被褐而懷玉。 [wu2 yan2 shen4 yi4 zhi1 , shen4 yi4 hang2|xing2|xing4 。 tian1 xia4 mo4 neng2 zhi1 , mo4 neng2 hang2|xing2|xing4 。 yan2 you3 zong1 , shi4 you3 jun1 。 fu1 wei2|wei3 wu2zhi1 , shi4 yi3 bu4 wo3 zhi1 。 zhi1 wo3 zhe3 xi1 , ze2 wo3 zhe3 gui4 。 shi4 yi3 sheng4ren2 bei4 he2 er2 huai2 yu4 。]
71 知不知不知不知聖人不病以其病病是以不病。 [zhi1 bu4zhi1 , shang4 , bu4zhi1bu4jue2 zhi1 , bing4 。 sheng4ren2 bu4 bing4 , yi3 qi2 bing4 bing4 , shi4 yi3 bu4 bing4 。]
72 民不畏威則大威至無狎其所居無厭其所生夫唯不厭是以不 [min2 bu4 wei4 wei1 , ze2 da4|dai4 wei1 zhi4 。 wu2 xia2 qi2 suo3 ju1 , wu2 yan4 qi2 suo3 sheng1 。 fu1 wei2|wei3 bu4yan4 , shi4 yi3 bu4] 是以聖人自知不自見自愛不自貴故去彼取此。 [yan4 。 shi4 yi3 sheng4ren2 zi4 zhi1 bu2zi4zai4 jian4|xian4 , zi4 ai4bu4shi4shou3 zi4 gui4 。 gu4 qu4 bi3 qu3 ci3 。]
73 勇于敢則殺勇于不敢則活此兩者或利或害天之所惡孰知其故天之道不爭而善勝不言而善應不召而自來姍然而善謀天網恢恢疏而不失 [yong3 yu2 gan3 , ze2 sha1 , yong3 yu2 bu4gan3dang1 , ze2 huo2 。 ci3 liang3zhe3 , huo4 li4 huo4 hai4 。 tian1 zhi1 suo3 e3|e4|wu4 , shu2 zhi1 qi2 gu4 ? tian1 zhi1 dao4 , bu4zheng1qi4 er2 shan4 sheng1|sheng4 , bu4yan2er2yu4 shan4 ying1|ying4 , bu4 shao4|zhao4 er2 zi4 lai2 , shan1 ran2er2 shan4 mou2 。 tian1 wang3 hui1 hui1 , shu1 er2bu4xu1 qu4|shi1] 。 [。]

74 民不畏死奈何以死懼之若使民常畏死而為奇者吾得執而殺之孰敢常有司殺者殺夫代司殺者殺是謂代大匠斫夫代大匠斫者希有不傷其手矣 [min2 bu4 wei4 si3 , nai4 he2yi3 si3 ju4 zhi1 ? ruo4 shi3 min2 chang2 wei4 si3 , er2 wei2|wei4 ji1|qi2 zhe3 , wu2 de2|de5|dei3 zhi2 er2 sha1 zhi1 , shu2 gan3 ? chang2 you3 si1 sha1 zhe3 sha1 。 fu1 dai4 si1 sha1 zhe3 sha1 , shi4 wei4 dai4 da4|dai4 jiang4 zhuo2 。 fu1 dai4 da4|dai4 jiang4 zhuo2 zhe3 , xi1 you3 bu4 shang1 qi2 shou3 yi3] 。 [。]

75 民之飢以其上食稅之多是以飢民之不治以其上之有為是以不治民之輕死以其上求生之厚是以輕死夫唯無以生為者是賢于貴生。 [min2 zhi1 ji1 , yi3 qi2 shang4 shi2|si4 shui4 zhi1 duo1 , shi4 yi3 ji1 。 min2 zhi1 bu4zhi4zhi1zheng4 , yi3 qi2 shang4 zhi1 you3 wei2|wei4 , shi4 yi3 bu4zhi4zhi1zheng4 。 min2 zhi1 qing1 si3 , yi3 qi2 shang4 qiu2 sheng1 zhi1 hou4 , shi4 yi3 qing1 si3 。 fu1 wei2|wei3 wu2 yi3 sheng1 wei2|wei4 zhe3 , shi4 xian2 yu2 gui4 sheng1 。]

76 人之生也柔弱其死也堅強草木之生也柔脆其死也枯槁故堅強者死之徒柔弱者生之徒是以兵強則滅木強則折強大居下柔弱居 [ren2 zhi1 sheng1 ye3 rou2 ruo4 , qi2 si3 ye3 jian1qiang2 。 cao3 mu4 zhi1 sheng1 ye3 rou2 cui4 , qi2 si3 ye3 ku1 gao3 。 gu4 jian1qiang2 zhe3 si3 zhi1 tu2 , rou2 ruo4 zhe3 sheng1 zhi1 tu2 。 shi4 yi3 bing1qiang2ma3zhuang4 ze2 mie4 , mu4 qiang2 ze2 she2|zhe2 , qiang2da4 ju1 xia4 , rou2 ruo4 ju1] [shang4] 。 [。] 77 天之道其猶張弓歟高者抑之下者舉之有餘者損之不足者補 [tian1 zhi1 dao4 , qi2 you2 zhang1 gong1 yu2 ? gao1 zhe3 yi4 zhi1 , xia4 zhe3 ju3 zhi1 , you3 yu2 zhe3 sun3 zhi1 , bu4zu2 zhe3 bu3] 天之道損有餘而補不足人之道則不然損不足以奉有餘[zhi1 。 tian1 zhi1 dao4 , sun3 you3 yu2 er2 bu3 bu4zu2 。 ren2 zhi1 dao4 , ze2 bu4ran2 : sun3 bu4zu2 yi3 feng4 you3 yu2 。 shu2] 能有餘以奉天下唯有道者是以聖人為而不恃功成而不居其不欲 [neng2 you3 yu2 yi3 feng4 tian1 xia4 ? wei2|wei3 you3dao4de2 zhe3 。 shi4 yi3 sheng4ren2 wei2|wei4 er2bu4xu1 shi4 , gong1 cheng4 er2bu4xu1 ju1 , qi2 bu4 yu4] 見賢。 [jian4|xian4 xian2 。]
78 天下莫柔弱于水而攻堅強者莫之能勝以其無以易之弱之勝強柔之勝剛天下莫不知莫能行是以聖人云:「受國之垢是謂社稷主受國不祥是為天下王。」正言若反和大怨必有餘怨安可以為善是以聖人執左契而不責于人有德司契無德司徹天道無親恆與善 [tian1 xia4 mo4 rou2 ruo4 yu2 shui3 , er2 gong1 jian1qiang2 zhe3 mo4 zhi1 neng2 sheng1|sheng4 , yi3 qi2 wu2 yi3 yi4 zhi1 。 ruo4 zhi1 sheng1|sheng4 qiang2 , rou2 zhi1 sheng1|sheng4 gang1 , tian1 xia4 mo4bu4 zhi1 , mo4 neng2 hang2|xing2|xing4 。 shi4 yi3 sheng4ren2 yun2 : 「 shou4 guo2 zhi1 gou4 , shi4 wei4 she4 ji4 zhu3 ﹔ shou4 guo2 bu4xiang2 , shi4 wei2|wei4 tian1 xia4 wang2 。 」 zheng1|zheng4 yan2 ruo4 fan3 。 he2|he4|huo2|huo4 da4|dai4 yuan4 , bi4 you3 yu2 yuan4 , an1 ke3yi3 wei2|wei4 shan4 ? shi4 yi3 sheng4ren2 zhi2 zuo3 qi4 er2bu4xu1 ze2 yu2 ren2 。 you3de2xing2 si1 qi4 , wu2 de2 si1 che4 。 tian1 dao4 wu2 qin1|qing4 , heng2 yu2|yu3|yu4 shan4] 。 [ren2 。]
79 和大怨必有餘怨報怨必德, [he2|he4|huo2|huo4 da4|dai4 yuan4 , bi4 you3 yu2 yuan4 , bao4 yuan4 bi4 de2 ,] 安可以為善是以聖人執左契而不責 [an1 ke3yi3 wei2|wei4 shan4 ? shi4 yi3 sheng4ren2 zhi2 zuo3 qi4 er2bu4xu1 ze2] 于人。 [yu2 ren2 。] 有德 [you3de2xing2] 司契無德司徹天道無親恆與善人。 [si1 qi4 , wu2 de2 si1 che4 。 tian1 dao4 wu2 qin1|qing4 , heng2 yu2|yu3|yu4 shan4 ren2 。]
80 小邦寡民使有什伯之器而不用使民重死而不遠徙雖有舟輿無所乘之雖有甲兵無所陳之使民復結繩而用之甘其食美其服安其居樂其俗鄰邦相望雞犬之聲相聞民至老死不相往來。 [xiao3 bang1 gua3 min2 。 shi3 you3 shi2 bai3|bo2 zhi1 qi4 er2bu4xu1 yong4 ﹔ shi3 min2 chong2|zhong4 si3 er2bu4xu1 yuan3 xi3 。 sui1 you3 zhou1 yu2 , wu2suo3wei4 cheng2 zhi1 ﹔ sui1 you3 jia3 bing1 , wu2suo3wei4 chen2 zhi1 。 shi3 min2 fu4 jie1 sheng2 er2 yong4 zhi1 。 gan1 qi2 shi2|si4 , mei3 qi2 fu2 , an1 qi2 ju1 , le4|yue4 qi2 su2 。 lin2 bang1 xiang1|xiang4 wang4 , ji1 quan3 zhi1 sheng1 xiang1|xiang4 wen2 , min2 zhi4 lao3 si3 , bu4xiang1gan1 wang3lai2 。] 81 信言不美美言不信善者不辯辯者不善知者不博博者不知聖人不積既以為人己愈有既以與人己愈多天之道利而不害聖人之道為而不爭。 [xin4 yan2 bu4 mei3 , mei3 yan2 bu4xin4yong4 。 shan4 zhe3 bu4 bian4 , bian4 zhe3 bu4shan4 。 zhi1 zhe3 bu4 bo2 , bo2 zhe3 bu4zhi1 。 sheng4ren2 bu4 ji1 , ji4 yi3wei2 ren2 ji3 yu4 you3 , ji4 yi3 yu2|yu3|yu4 ren2 ji3 yu4 duo1 。 tian1 zhi1 dao4 , li4 er2bu4xu1 hai4 ﹔ sheng4ren2 zhi1 dao4 , wei2|wei4 er2bu4xu1 zheng1 。]

老子道德經終◇ [◇ lao3 zi3|zi5 dao4de2 jing1 zhong1 ◇] ================================ [= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =]
一九九四年祥子據馬王堆漢墓帛書本任繼愈老子今譯修訂本)》 [yi1jiu3jiu3qi1nian2 si4nian2 , xiang2 zi3|zi5 ju4 ma3 wang2 dui1 han4 mu4 bo2 shu1 ben3 、 ren4 ji4 yu4 《 lao3 zi3|zi5 jin1yi4 ( xiu1ding4 ben3 ) 》] (上海古籍出版社一九八五年版校訂。 [( shang4hai3 gu3 ji2 chu1ban3she4 , yi1jiu3jiu3qi1nian2 ba1 wu3nian2ji4hua4 ban3 ) jiao4ding4 。]
電子版底本: [dian4zi3 ban3 de5|di3 ben3 :] □一九九二年李曉渝等據陳鼓應老子注譯及評介》(北京中華書局一九八四年 [□ yi1jiu3jiu3qi1nian2 er4 nian2 , li3 xiao3 yu2 deng3 ju4 chen2 gu3 ying1|ying4 《 lao3 zi3|zi5 zhu4 yi4 ji2 ping2 jie4 》 ( bei3jing1 zhong1hua2 shu1 ju2 yi1jiu3jiu3qi1nian2 ba1 si4nian2] ),參照馬王堆漢墓帛書本及江南文化書院黃山分院道德經》(一九九零年版輸入之老子電子版 [ban3 ) , can1|shen1 zhao4 ma3 wang2 dui1 han4 mu4 bo2 shu1 ben3 ji2 jiang1 nan2 wen2hua4 shu1 yuan4 huang2shan1 fen1|fen4 yuan4 《 dao4de2 jing1 》 ( yi1jiu3jiu3qi1nian2 ling2 nian2 ban3 ) shu1ru4 zhi1 《 lao3 zi3|zi5 》 dian4zi3 ban3]
□ [□] 一九九三年常人道德經解電子版 [yi1jiu3jiu3qi1nian2 san1nian2 , chang2 ren2 《 dao4de2 jing1 jie3|jie4|xie4 》 dian4zi3 ban3]
□ [□] 2002[nian2] , 黎文鄧校訂電子版。 [li2 wen2 deng4 jiao4ding4 dian4zi3 ban3 。]

(13 seconds, 24650 seeks, 232187 comparisons, 13793 non-words tried, 951 distinct words found)

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Lê Văn Đặng (---.proxy.aol.com)
Date: May 07, 2002 10:37AM
Cám ơn bạn Nguyễn rất nhiều.
Lê Văn Đặng

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: webmaster (---.cisco.com)
Date: May 07, 2002 10:53AM
Thưa quý vị,

Trước tiên tôi cảm ơn bạn Nguyễn đã đăng loạt bài Tự Học Tiếng Hán Nôm, và cũng vì lẽ ấy gây một sự xáo trộn trong diễn đàn. Tôi xin đề nghị như thế này để tránh các trường hợp không mấy đẹp đẽ xảy ra về sau.

1. Các bài dài quá, hoặc có nhiều hình ảnh xin dùng bản kèm (attachment).
Cách này có cái lợi là người đọc có thể đọc lời giới thiệu và tuỳ ý có muốn xem tiếp bản kèm hay không.

2. Các bài dài, có tính cách khảo luận, bút ký, hoặc bài học, tin tức, dẫn giải xin dùng phần "submit news/articles"
Độc giả có thể giúp VVH thêm phong phú bằng cách đóng góp các bài viết, và VVH có trang dành riêng Trang Thân Hữu cho những bài viết như thế.

Ngoài ra, mục diễn đàn cốt ý để bàn thảo, hỏi/đáp những vấn đề có tính cách ngắn gọn; chứ không tiện việc đăng tải một bài học hoặc tin tức.

Hơn nữa, xin quý độc giả giữ sự bình tĩnh, đối xử với nhau trong tình tương kính; dầu gì đi nữa, quý độc giả cũng là những người bạn quý của VVH.

Thân kính,
Vương Quốc Anh (Ly)

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Lê Quang (---.dialup.networktel.net)
Date: May 07, 2002 08:31PM
Xin có đôi lời góp ý về vấn đề này,

Nếu nói về chuyện học chữ Nôm, thì ta không thể nào không học chữ Hán, nhưng xin đừng nhầm lẫn giữa học chữ Hán và học tiếng Quan Thoại. Nếu ta học tiếng Quan Thoại (cách viết, đàm thoại, cách hành văn hiện đại, phát âm, ngữ pháp...) thì chẳng khác nào ta học một sinh ngữ mới rồi còn gì. Ðiều này không phải là xấu, nhưng nó vượt qua cái mục đích chính yếu mà chúng ta muốn đạt được và khởi xướng ở đây - đó là học chữ Nôm hay Hán-Nôm. Ông bà ta ngày xưa học chữ Hán nhưng họ học theo lối Việt, nghĩa là họ phát âm chữ Hán theo cách phát âm Hán-Việt của chúng ta, chứ không phải theo tiếng Quan Thoại hay Quảng Ðông. Ðiều này cũng được thấy trong cách học chữ Hán của người Nhật và Ðại Hàn ngày xưa và nay, họ cũng dùng tiếng của họ, chứ không phải tiếng Hoa để phát âm chữ Hán. Do đó khi ta nói đến việc "học Hán-Nôm", tôi nghĩ chúng ta nên tập trung vào chính việc học "Hán-Nôm" mà thôi. Có được như vậy thì ta mới mong ngày càng sẽ có nhiều người muốn tìm hiểu và học hỏi về chữ Nôm.

Việc học "chữ" Hán và Nôm thì phải từ căn bản và bài bản mới được, chứ mà ta cứ đưa ra một cái danh sách từ vựng dài thoòng như vậy thì không phải là cách - không ai mà nhớ được mặt chữ đâu, do đó họ cũng không nhớ được từ nào cả, nó chỉ làm cho người ta chán chường mà thôi. Học chữ Hán thì phải học những chữ đơn giản trước như các chữ tượng hình, tượng thanh, các từ gần gũi như mắt, mũi, tay, chân..., học các bộ thủ (radicals), cách tạo từ mới trong chữ Hán, văn phạm căn bản, sự khác biệt giữa lối hành văn giữa Hán văn và Việt văn, cách sắp xếp từ, vân...vân... Cái này thì chỉ có nước là mở ra một website riêng thì mới có thể giải quyết hết được - tôi mong rằng Viện Việt Học sẽ dành riêng một mục nào đó cho việc này. Ðối với người nào muốn học chữ Hán, tôi nghĩ quý vị nên tìm mua cuốn "Tự Học Hán Tự" của Lê Bá Kông. Tôi thấy nó rất dễ học và dễ hiểu. Còn chữ Nôm thì tôi không thấy cuốn sách dạy nào cả. Tôi cũng đang muốn học chữ Nôm, đang tìm hiểu, nhưng chưa đến đâu. Ðể học chữ Nôm tôi nghĩ ta cần phải có tự điển chữ Nôm, và học nó bằng cách là tìm thơ Nôm mà đọc (mò) thôi, biết làm sao hơn.

Chúc quý vị vui vẽ !!! Gây lộn mãi thì chán lắm.

Lê Quang

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Tran (---.phil.east.verizon.net)
Date: May 08, 2002 03:56AM
Đồng ý với Lê Quang là như vậy đi! Học tiếng Quan Thoại là sự bất đắc dĩ lắm. Nhưng điều ông Nguyễn dẫn nhập chẳng qua là phương tiện. Chữ Hán chữ Nôm của Viiệt Nam ta là nguồn văn tự chết không như người Nhật người Hàn nó còn nằm trước mặt nên mới học theo cách thức ngữ văn của họ. Chữ nghĩa còn trên sách báo hàng ngày. Còn ta thì khác.

Từ trong tiếng Quan Thoại và Hán Việt rất gần nghĩa và nếu phải dẫn văn Bạch Thoại tiếng quan thoại mà phiên âm thì lại dễ nhớ! Và đó là sự đối chiếu có lẽ gần nhất! Chẳng qua là một phương pháp tiếp cận vì sự học này đã trễ đối với nhiều người.

Còn như, nhiều người thấy vậy mà la làng lên thì cứ suy xét nội tâm. Tự hào dân tộc bấy lâu chẳng qua là tự ti dân tộc. Tự ái dân tộc chẳng phải mà chính là ganh tị với người Tàu. Thấy gì của Tàu phù nổi lên là cay mắt không chịu được, mới nói như vậy. Tất cả đều là cảm xúc tiêu cực chẳng đi đến đâu. Cũng như học chữ Nôm mà lại phủ nhận yếu tố khách quan của chữ Hán đã nằm trong thì chắc là không bao giờ học được.

Có người cao hứng bảo là Hán là Hán, Nôm là Nôm phải phân cho rõ! Ấy chẳng qua là nói kiểu mị dân mà thôi. Chữ Hán ta đã đọc thành âm Việt thì là của Việt. Chữ Nôm ta đang viết bằng chữ nguyên Hán thì cũng có yếu tố Hán rồi. Nhưng trội hơn tất cả đều đã Việt hóa thì là của Việt Nam chứ bên Tàu không có! Là của VN ta.

Ta đã mất nguồn này, thì nên mở lòng mà phục hồi! Phục hồi bằng nhiều phương pháp, cái nào tiện lợi thì sử dụng. Chứ cố chấp như vậy thì làm sao mà học được chứ! Có chí học võ mà đợi phải lên núi mới học thì uổng! Vả lại, có người định chỉ cho vài chiêu đường tắt đặng phóng tay thêm khi đang ở đồng bằng mà bị tấn công thì buồn quá!

Thấy mọi người cứ ham chuyện tấn công thật bất công cho ông Nguyễn.

Ðọc bài của Lê Quang, thấy sự công bằng, xin dùng tâm ý để trả lời vậy.

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Le an Kha (---.swipnet.se)
Date: May 09, 2002 02:12AM
Kính gửi anh Nguyen
Mong anh giải thích giùm cách học chữ Hán mà anh chuyển âm ở trên, ví dụ:
dong4wu4...
chuan2ran3...
Các con số mà anh xen kẽ nghĩa là gì ?
Nhận tiện, mong anh cho biết: Nếu một người muốn đọc được một quyển sách chữ Hán khoảng hai trăm trang thì cần phải thuộc bao nhiêu từ ?

Kính
LAK

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Lê Việt Ðiểu (---.campbelluhsd.k12.ca.us)
Date: May 10, 2002 12:32PM
Gửi anh Ly Vương,
Nhờ vô đây đoc đươc mấy hàng của anh giơi thiệu trang thân hữu nên đã đoc được 3 chương của anh Dũng Vũ. Nhân đây xin đề nghị quí vị nếu có bài xin đăng trên trang Thân Hữu cho tôi đọc với.
Ða tạ

Lê Việt Ðiểu

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Nguyen (---.abo.wanadoo.fr)
Date: May 11, 2002 10:19AM
Kính thưa Anh Lê
Những con số được kèm theo các âm PinYin(Phiên âm)cũa tiếng Hán Ngữ là(số 1 thay chữ không dấu,số 2 thay cho dấu hỏi,số 3 thay cho dấu huyền,số 4 thay cho dấu sắc,số 5 thay cho dấu huyền mà nói nặng hσn)
Thí dụ :Yue4 nan2-Việt Nam-được đọc là duế nản.
Bei3Yue4-Bắc Việt- được đọc là Bì duế
Yue4nan2gong1he2-Việt nam cộng Hoà- được đọc là duế nản cúng hở.
Một lần nữa xin mạn phép thưa chuyện cùng Anh,học Hán Nôm dựa theo phưσng pháp PinYin chỉ là một phưσng tiện để đạt được mục đích cũa mình,học để nhớ các nét cũa Hán tự rất là khó khăn mà chỉ dùng để bút đàm hay xem những bài văn cổ thì hσi uổng,vì lẽ đó tôi dùng PinYin cũa bạch thoại làm phưσng tiện dẫn chúng ta đến mục đích xa hσn nhưng bị Trò L. làm trò l. để chửi bới và tẩy chai cách học trên trong tinh thần đầy mặc cảm với quá khứ.Nếu nghĩ như người « mắt trắng môi thâm » thì làm sao âu châu đã thống nhất :không còn phân tranh biên giới và có cùng một tiền tệ chung(euro).
Nhân bất học bất tri lý(ren2 bu1 xue2 bu1 zhi1 li4)
Kính thư.

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Nguyen (---.abo.wanadoo.fr)
Date: May 11, 2002 10:49AM
Kính thưa Anh Lê
Những con số được kèm theo các âm PinYin(Phiên âm)cũa tiếng Hán Ngữ là(số 1 thay chữ không dấu,số 2 thay cho dấu hỏi,số 3 thay cho dấu huyền,số 4 thay cho dấu sắc,số 5 thay cho dấu huyền mà nói nặng hσn)
Thí dụ :Yue4 nan2-Việt Nam-được đọc là duế nản.
Bei3Yue4-Bắc Việt- được đọc là Bì duế
Yue4nan2gong1he2-Việt nam cộng Hoà- được đọc là duế nản cúng hở.
Một lần nữa xin mạn phép thưa chuyện cùng Anh,học Hán Nôm dựa theo phưσng pháp PinYin chỉ là một phưσng tiện để đạt được mục đích cũa mình,học để nhớ các nét cũa Hán tự rất là khó khăn mà chỉ dùng để bút đàm hay xem những bài văn cổ thì hσi uổng,vì lẽ đó tôi dùng PinYin cũa bạch thoại làm phưσng tiện dẫn chúng ta đến mục đích xa hσn nhưng bị Trò L. làm trò l. để chửi bới và tẩy chai cách học trên trong tinh thần đầy mặc cảm với quá khứ.Nếu nghĩ như người « mắt trắng môi thâm » thì làm sao âu châu đã thống nhất :không còn phân tranh biên giới và có cùng một tiền tệ chung(euro).
Nhân bất học bất tri lý(ren2 bu1 xue2 bu1 zhi1 li4)
Kính thư.

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Lê Quang (---.dialup.networktel.net)
Date: May 11, 2002 03:14PM
  

    

    

    

    

Người Việt mình đọc bài thơ này như sau:

Mẫu Hoài

Từ mẫu thủ trung tuyến

Du tử thân thượng y

Lâm hành mật mật phùng

Ý khủng trì trì quy


Người Hoa đọc bài thơ này như sau (theo âm Quan Thoại): (dấu nhấn: - # 1, ' # 2, v # 3, ` # 4, không dấu # 5 (không có trong bài thơ này) - xin xem phần giải thích của Ô. Nguyen ở trên về ý nghĩa của các số 1,2,3,4,5)

Mǔ Huái

Cí mǔ shǒu zhōng xiàn

Yóu zǐ shēn shàng yī

Lín xíng mì mì féng

Yì kǒng chí chí guī


Dịch Thơ:

Lòng Mẹ

Sợi chỉ trong tay mẹ

Chiếc áo trên thân con

Lúc đi mẹ may kỹ

Sợ con chậm lâu về


Dịch Nghĩa:

Lòng Mẹ

Sợi chỉ trong tay người mẹ hiền

là chiếc áo trên mình người du tử (đứa con ham chơi)

Lúc con đi, mẹ may kỹ

ý sợ rằng con mẹ sẽ lâu về


Vào dịp Mother's Day, tôi xin đăng bài thơ trên lên đây để quý vị đọc cho vui. Phần chữ Hán và phần dịch nghĩa là do tôi trích từ sách "Hán Văn Tự Học" của cụ Nguyễn Văn Ba, phần Pinyin và phần dịch thơ thì tôi làm ra.

Như quý vị cũng thấy, người Việt và người Hoa phát âm chữ Hán khác nhau, và điều này cũng đúng với người Hàn và Nhật. Phần lớn chữ Nôm của ta được tạo ra dựa vào sự kết hợp giữa phần nghĩa và phần âm - 2 phần này đều là chữ Hán. Phần âm là âm Hán-Việt dùng để chỉ cách đọc chữ Nôm. Âm Hán-Việt này thường là một âm na ná cái âm của chữ Nôm mà nó muốn diễn đạt. Vì vậy, để học chữ Nôm, thì trước hết ta phải biết rất nhiều từ Hán-Việt, phải biết làm sao đọc chữ Hán theo âm Hán-Việt, chứ mà ta chỉ biết đọc theo âm Quan Thoại thì nó không giúp cho ta trong việc học chữ Nôm. Tóm lại, muốn học chữ Nôm, thì trước tiên ta phải biết viết và hiểu nghĩa chữ Hán, và phải biết đọc chúng theo âm Việt (Hán-Việt), và sau đó thì ta mới có thể bắt đầu học chữ Nôm được. Dĩ nhiên nếu ta biết tiếng Quan Thoại hay một sinh ngữ mới thì rất quý, nhưng nếu ta thành tâm muốn học chữ Nôm (hay Hán-Nôm) thì ta nên bắt đầu học từ Hán-Việt càng sớm càng tốt thì mới mong mà thành công được.

Thân chào,

Lê Quang

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Lê Quang (---.dialup.networktel.net)
Date: May 11, 2002 03:46PM
Xin sữa lại câu 4 trong phần dịch thơ:


Lòng Mẹ

Sợi chỉ trong tay mẹ

Chiếc áo trên thân con

Lúc đi mẹ may kỹ

Sợ con chậm chậm về

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Le an Kha (---.swipnet.se)
Date: May 11, 2002 11:46PM
Thưa anh lê Quang

Cảm ơn anh đã post bài thơ trên, bài thơ rất hay cho những ai có tâm trạng trên.
Riêng vấn đề học chữ Hán hoặc Nôm, tôi xin thưa mỗi người có một mục đích khác nhau .Có người cần học để nghiên cứu, có người cần học vì nhu cầu thông tin.
Phần tôi, mê đọc sử VN nhưng rất tiếc sử của chúng ta qúa ít và tôi liên tưởng ngay đến sử Trung Quốc chắc sẽ viết về ta vì quan hệ qúa khứ. Ðồng thời, tôi cũng quan tâm về lĩnh vực kinh tế nhiều hơn.

Tôi cần học chữ Hán chỉ vì mục đích muốn đọc được sách tàu, và muốn học để đàm thoại thì tôi lại muốn chọn một ngôn ngữ được nhiều người biết đến và tiếng Quan Thoại chiếm phần đa số ở Trung Quốc. Riêng chữ Nôm tôi nghĩ đã mai một lâu qúa rồi, vả lại chữ Nôm nguồn gốc từ chữ Hán. Thế thì ta có thể học chữ Hán để sau này truy tìm ra chữ Nôm dễ dàng hơn.

Rất cảm ơn các anh đã gửi các bài học trên và tôi nghĩ Học chữ Hán không gì hay bằng học thuộc một bài thơ.

Kính
Le an Kha

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Nguyen (---.abo.wanadoo.fr)
Date: May 12, 2002 01:12AM
Thưa anh Lê
Xin kèm theo đây vài chữ dịch âm Hán Nôm đi bằng chữ từ :
*từ mẫu/cí mû(ci2 mu3)
*từ thiện/cí shàn(ci2 shan4)
*từ thiện sự nghiệp/cí shàn shì yè(ci2 shan4 shi4 ye4)
*từ bi/cí bei(ci2 bei1)
*từ ái/cí ài(ci2 ai4)
Mong anh nhận nơi này là một phương tiện nhỏ nhằm giúp chúng ta trên đường tự học Hán Nôm.
Kính thư.
Nguyen.

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Trò Mây (---.28.78.53.Dial1.Philadelphia1.Level3.net)
Date: May 14, 2002 05:56AM

Lê An Kha,

Ðúng như LAK nói, muốn học chữ Hán nhanh và dễ không gì bằng học từ một bài thơ. Nếu LAK muốn học cách này thì tạm thời có thể qua bên trang nhà www.thuvienvietnam.com vào forum Ðường Thi hiện có một số bài thơ có dạng tự Hán và phần dịch nghĩa để đối chiếu.

Trò Mây.

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Sơn Hải (---)
Date: December 19, 2006 04:47AM
Nhìn topic thì rõ là "Học tiếng Hán Nôm" nhưng vào thì lại là tiếng phổ thông trung Quốc? Sao lại có kiểu treo đều dê bán thịt chó thế này?

Bây giờ một là mời ông Nguyen xoá bài của mình đi, hai là ông xoá hết những chữ Bính âm và thay vào đó là phiên âm Hán Việt có giải nghĩa cho thiên hạ được nhờ!

Thứ hai nữa là theo tôi cái tiêu đề chưa được chuẩn. Chỉ có "tiếng Hán" chứ không có cái gọi là "tiếng Nôm". "Chữ Nôm" là để ghi âm tiếng Việt! Đề nghị đổi tên topic thành "Học chữ Hán Nôm" hoặc là "học tiếng Hán, chữ Nôm".

Cảm ơn.

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: hồng lăng ba (---.ras01.iad01.dial.cogentco.com)
Date: December 20, 2006 05:15PM
Du tử ngâm ( Nghênh mẫu phiêu thượng tác )

Từ mẫu thủ trung tuyến ,
Du tử thân thượng y .
Lâm hành mật mật phùng ,
Ý khủng trì trì quy .
Thuỳ ngôn thốn thảo tâm ,
Báo đắc tam xuân huy .

Mạnh Giao
Toàn Đường thi
Quyển 372-bài12

Bai` nga^m cua? ngu*o*i` du tu*?
(Tre^n du*o*ng` phie^u du don' me.)

Sợi chỉ trong tay ngu*o*i` mẹ hiền
Chiếc áo trên mình đứa con ham đi chơi
Lúc gần đi mẹ khâu rất kỹ
Ý mẹ sợ con về chậm trễ (sợ áo rách)
Ai nói tấm lòng tấc cỏ (của con)
Đền đáp được ánh sáng 3 tháng xuân (của mẹ)

遊子吟迎母漂上作

慈母手中線遊子身上衣
臨行密密縫意恐遲遲歸
誰言寸草心報得三春暉

孟郊
全唐詩
372_12

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: hlb (---.dc-01.cvx.algx.net)
Date: December 27, 2006 04:10PM
道德經
Đạo đức kinh
老子
Lão Tử

第一章
Đệ nhất chương

道可道非常道
Đạo khả đạo , phi thường đạo .
名可名非常名
Danh khả danh , phi thường danh .
無,名天地之始 有,名萬物之母
Vô , danh thiên địa chi thủy ; hữu , danh vạn vật chi mẫu .
故常無欲以觀其妙
Cố thường vô , dục dĩ quan kỳ diệu ;
常有欲以觀其徼
Thường hữu , dục dĩ quan kỳ kiếu .
此兩者同出而異名同謂之玄
Thử lưỡng giả , đồng xuất nhi dị danh , đồng vị chi huyền .
玄之又玄眾妙之門
Huyền chi hựu huyền , chúng diệu chi môn .

Đạo đức kinh
Lão Tử
Chương một

Đạo có thể nói lên được , không phải là Đạo thường (hằng)
Tên có thể gọi được , không phải là tên thường (hằng)
Không , là tên của nguyên thủy Trời Đất
Có , là tên của mẹ vạn vật
Nên trong cái Không thường hằng , muốn xem sự kỳ diệu của Đạo
Trong cái Có thường hằng , muốn xem dáng vẻ của Đạo
Hai cái trên , cùng sinh ra nhưng khác tên , cùng gọi là huyền nhiệm
Huyền nhiệm rồi lại càng huyền nhiệm , đó là cửa vào của mọi kỳ diệu

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: hlb (---.155.popsite.net)
Date: December 28, 2006 03:13PM
道德經
Đạo đức kinh
第二章
Đệ nhị chương

天下皆知美之為美斯惡已
Thiên hạ giai tri mỹ chi vi mỹ , tư ác dĩ .
皆知善之為善斯不善已
Giai tri thiện chi vi thiện , tư bất thiện dĩ .
有無相生難易相成長短相形
Hữu vô tương sinh , nan dị tương thành , trường đoản tương hình ,
高下相盈音聲相和前後相隨恆也
cao hạ tương doanh , âm thanh tương hòa , tiền hậu tương tùy . Hằng dã .
是以聖人處無為之事行不言之教
Thị dĩ thánh nhân xử vô vi chi sự , hành bất ngôn chi giáo ;
萬物作而弗辭生而弗有為而弗恃
vạn vật tác nhi phất từ , sinh nhi phất hữu , vi nhi phất thị ,
功成而不居夫唯弗居是以不去
công thành nhi bất cư . Phù duy phất cư , thị dĩ bất khứ .


Đạo đức kinh
Chương thứ hai

Thiên hạ đều biết đẹp là đẹp , nhưng đã có xấu .
Đều biết tốt là tốt , nhưng đã có không tốt .
Có , Không sinh ra nhau ; Khó , Dễ làm thành nhau ; Dài , Ngắn so sánh nhau ;
Cao , Thấp làm đầy đủ nhau ; Âm , Tiếng hòa với nhau ; Trước , Sau theo nhau . Thường như vậy .
Vì vậy thánh nhân dùng " Không Làm " để xử sự , dùng " Không Nói " để giảng dạy ;
Vạn vật được làm nên ( bởi Đạo ) mà không từ chối vật nào , sinh ra nhưng không nhận của mình ,
làm nhưng không nhận do mình , làm thành việc nhưng không ở lại .
Ôi vì Đạo không ở lại , nên không mất được .

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: Tiểu Đại (---)
Date: March 05, 2007 12:22AM
Kính gủi các Thầy trên Diễn đàn.
Theo thiển ý của tôi, chúng ta vào đây với tinh thần học hỏi, tự nguyện đóng góp ý kiến của mình.
có thể người này cho rằng p. pháp này hay, ng khác lại bảo dở, đó là quyền bình luận.
riêng tôi rất cảm ơn bác Nguyễn, và ủng hộ ý kiến bác Trần.
Bản thân tôi muốn trau dồi thêm về Hán văn cũng nhằm 2 mục đích:
1. hiểu rõ hơn về văn hoá Việt qua sách cổ, hoành phi, câu đối, bia đá...
2.Dễ tiếp cận với Hán ngữ hiện đại xiandai hanyu.
xiexie nimen.
Chân thành cảm tạ.
Tiểu Đại.

Re: Tu Hoc Tieng Han Nom
Posted by: anbinh4u (---)
Date: January 31, 2010 09:10AM
Kính thưa quý bạn hữu trên diễn đàn,
Tôi xin phép được góp đôi lời:
1)Trước đây tôi đã tự học chữ Nho bằng âm Việt.
2)Có bạn hỏi đọc được sách thì cần thuộc bao nhiêu từ?
Khi tôi học hết một quyển gồm 1000 từ thì tôi bắt đầu đọc Tam Quốc Chí (quảng ích thư cục)> Trong 1, 2 hồi đầu thì còn tra nhiều, nhưng qua hồi 3 trở đi tôi thậm chí không cần tra nữa.
Theo thiển ý, học bằng âm Việt Nam vẫn được và có khi còn dễ nhớ hơn.
Anbinh

Goto Page: Previous123Next
Current Page: 2 of 3


Your Name: 
Your Email: 
Subject: 
Việt mode:     Off   Telex   VNI   VIQR   Combination
Powered by phpWebSite ©.       Theme design © Sharondippity