Nôm :  Diễn Đàn Viện Việt Học
Diễn đàn thảo luận về các đề tài chữ Nôm. 
Goto Thread: PreviousNext
Goto: Forum ListMessage ListNew TopicSearch
làm ơn giải giùm !
Posted by: tò mò (136.160.157.---)
Date: April 19, 2004 07:05AM
Đa tình tự cổ nan di hận
Dĩ hận miên miên vô tuyệt kỳ

Tò mò thỉnh thoảng có nghe câu này trong phim nhưng không hiểu đích nghĩa của nó.
Xin mấy chú, mấy bác giúp tò mò hiểu thêm về câu nàỵ

di hận là sao ? và dĩ hận là sao ?

cảm ơn nhiều

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: Tam Phi (---.pge.com)
Date: April 19, 2004 10:40AM
Câu thứ 2 giống như câu chót trong bài Trường Hận Ca của Bạch Cư Dị:

此恨绵绵无绝期
thử hận miên miên vô tuyệt kỳ

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: XPH (203.162.175.---)
Date: April 20, 2004 07:40AM
Câu trên là Đa tình tự cổ không dư hận. Chữ không có nghĩa là chỉ (only) chứ không phải không (not). Vì thế câu đó hiểu là kẻ đa tình tự ngàn xưa chỉ còn lưu lại mối hận - tương tự như Thử địa không dư Hoàng hạc lâu vậy.

Câu sau là "Thử hận miên miên vô tuyệt kỳ", đúng như bác Tâm nói, xuất xứ từ Trường hận ca của Bạch Cư Dị, đại ý là "nỗi hận này dài dằng dặc biết bao giờ nguôi".

Hai câu này vốn dĩ không liên quan gì tới nhau, câu trên là một câu phương ngôn thường xuất hiện trong văn học cổ Trung Quốc, nếu tra xuất xứ của nó thì rất khó, cũng tương tự như câu "ngô đồng nhất diệp lạc, thiên hạ cộng tri thu" trong Hoài Nam tử vậy, người ta dùng qua nhiều thế hệ, nhưng cũng chẳng biết nó từ đâu ra.

Sở dĩ họ ghép hai câu đó với nhau vì nó tương đồng và nối tiếp về mặt nghĩa, vậy thôi. Có một version khác là Đa tình tự cổ không dư hận, hảo mộng do lai tối dị tỉnh.

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: tò mò (136.160.160.---)
Date: April 20, 2004 12:29PM
Cảm ơn 2 bác nhiều !

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: Tam Phi (---.dsl.pltn13.pacbell.net)
Date: May 16, 2004 05:40PM
Tôi không rõ trong 2 câu trên chữ nào đúng DI hay DƯ. DI có nghĩa là để lại. Còn DƯ nghĩa là gì?

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: nnt (---.w82-121.abo.wanadoo.fr)
Date: May 17, 2004 09:07PM
Hai câu
Đa tình tự cổ không dư hận,
hảo mộng do lai tối dị tỉnh


nguyên văn :

phồn thể:
多情自古空餘恨
好梦由来最易醒

giản thể:
多情自古空余恨
此恨绵绵无绝期

xuất phát từ tiểu thuyết Hoa Nguyệt Ngấn 花月痕 của Ngụy tử An 魏子安 đời Thanh:
đa tình từ xưa chỉ để lại mối ân hận, tỉnh dậy từ giấc mộng đẹp đến nay vẫn là việc rất dễ

[www.guxiang.com];

Còn hai câu
Đa tình tự cổ không hận,
thử hận miên miên vô tuyệt kỳ


多情自古空餘恨
此恨綿綿無絕期

chỉ là "thơ ghép" hai câu (một của Ngụy tử An, một của Bạch Cư Dị như các post trên đã dẫn) mà Trư bát Giới ngâm trong lúc thất tình trong phim Tây du Ký
mới ra.

dư = còn dư lại

Trong câu đầu "di hận", trong câu hai "dĩ hận" đều không đúng nguyên văn.


Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: nnt (---.w82-121.abo.wanadoo.fr)
Date: May 17, 2004 09:21PM
nnt wrote:
> đa tình từ xưa chỉ để lại mối ân hận,
> tỉnh dậy từ giấc mộng đẹp đến nay vẫn
> là việc rất dễ
>

Thay vì "việc rất dễ" xin đọc " sự dễ nhất"

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: Tam Phi (---.dsl.pltn13.pacbell.net)
Date: May 20, 2004 07:26PM
Cám ơn bạn nnt giải nghĩa thêm 2 chữ DI và DƯ. Website có nguyên bản chữ Hán thì không còn thắc mắc chữ nào đúng chữ nào sai.

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: XPH (203.162.175.---)
Date: May 21, 2004 07:05AM
Link của bạn nnt không vào được nữa rồi. Không biết trong tài liệu bạn tìm được người ta có ghi rõ rằng câu "Đa tình tự cổ không dư hận" xuất phát từ tiểu thuyết đó hay không, hay bạn chỉ đơn giản tìm thấy câu đó trong tiểu thuyết này?

Sở dĩ XPH hỏi vậy là vì theo như XPH ước đoán thì câu đó phải có tuổi lớn hơn nhiều, khó có thể ra đời muộn như vậy được, nhiều khi nó có từ rất xưa, nhưng được hậu nhân ghép vào trong tác phẩm của mình.

Có một ví dụ tương tự, Lý Hạ (Vãn Đường) trong bài Kim đồng tiên nhân từ Hán ca có một câu thơ truyền tụng muôn đời là "Thiên nhược hữu tình thiên diệc lão", người đời sau coi đó là thần cú không ai đối nổi. Thạch Diên Niên đời Tống khi nghe về tích đó thì cả cười mà đọc ra một câu xuất thần "Nguyệt như vô hận nguyệt thường viên". Sau này một số người thường mượn một trong hai câu thơ này đưa vào trước tác của mình, tỷ như bài này:

Xảo thê thường bạn chuyết phu miên
Thiên lý nhân duyên sử tuyến khiên
Thế sự đô tòng sầu lý quá
Nguyệt như vô hận nguyệt thường viên

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: nnt (---.w82-121.abo.wanadoo.fr)
Date: May 21, 2004 09:12AM
Cũng may tôi giữ lại bài đó, xin trích đăng phần liên quan đến 2 câu thơ trên để các bạn tham khảo:

燕垒说诗
燕垒生



花月痕诗词

  《花月痕》,清人魏子安所作小说此书是后来鸳蝶派的滥觞象徐枕亚的玉梨魂从小说名字和内容都是学它的
  这部书有名其实也只有名在里面的诗词缠绵悱恻哀感顽艳都是香奁体清末的文人很欣赏这些诗张恨水早期的小说里也常引用这里的诗词如果满分为一百分的话小说最多只能打个六十分诗却可以打上七十可这些诗也过于绵软香艳读过一些就觉得无味了我初读此书是在中学里十多年了记得的只有两句:“多情自古空余恨好梦由来最易醒。”这两句因为太有名了很多人都能上口可知道它出自于花月痕又有几人不免有点数典忘祖了
  清末这一类小说颇多但写得好的并不多除了花月痕以外陈森的一部有点变态的品花宝鉴写得还不错但里面的诗词却比花月痕差远了如果品花宝鉴还能打个六十五分那里面的诗最多也只有五十分了
  《花月痕因为诗词实在太多每一回都有诗但大多都千篇一律多选也无谓选上一词一诗可矣尝鼎一脔可知全味尽管这全味不见得如何味道好
  第十五回诗
  多情自古空余恨好梦由来最易醒
  岂是拈花难解脱可怜飞絮太飘零
  香巢乍结鸳鸯社新句犹书翡翠屏
  不为别离已肠断泪痕也满旧衫青
  此诗是书中女主角杜采秋写给男主角韩荷生的这首诗依我看来也是全书中最好的一首而首二句又是一诗之冠一首诗起二句太好并非好事试读古来的名句有哪一句是一首诗的起句起句起得太好了后面的句子就成了狗尾续貂象此诗有了头两句后面的几句读过便忘其实这两句诗本是一对也不适合作起句何况这两句已是意尽再接些滥熟之句反而多余

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: nnt (---.w82-121.abo.wanadoo.fr)
Date: May 21, 2004 09:46AM
XPH nói cũng đúng, vì nhiều người cho là người đầu tiên có câu thơ cùng ý là Lý Thương Ẩn đời Đường:

Đa tình tự cổ thương ly biệt


多情自古傷離別 (phồn thể)

多情自古伤离别 (giản thể)

mà câu này trong mấy bài Tống từ (Vũ lâm linh 雨霖鈴 của Liễu Vĩnh 柳永 )có mượn lại .

Nhưng khác nhau 3 chữ cuối, nên trả lại nửa câu cho Ngụy tử An chắc XPH cũng đồng ý smiling smiley

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: XPH (203.162.175.---)
Date: May 21, 2004 10:30AM
Đa tình tự cổ thương ly biệt
Cánh nả kham, lãnh lạc thu thanh tiết
Kim tiêu tửu tỉnh hà xứ
Dương liễu ngạn, hiểu phong tàn nguyệt

Té ra nnt cũng ưa từ Liễu Thị Khanh há... Hai câu Kim tiêu Dương liễu trong bài Vũ lâm linh được ca tụng là danh cú ngàn đời, cùng với nó là hai câu trong bài Bát thanh cam châu, cũng mang ý tứ tương tự "Tiệm sương phong thê nhứ, quan hà lãnh lạc, tàn chiếu đương lâu"

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: nnt (---.w82-121.abo.wanadoo.fr)
Date: May 21, 2004 10:30AM
TB
Tuy có tài liệu nói câu "Đa tình tự cổ thương ly biệt" của Lý thương Ẩn, nhưng hiện giờ tôi chỉ thấy bài của Liễu Vĩnh 柳永 nói trên được dẩn khi nhắc đến câu đó, nên tạm ghi là của Liễu Vĩnh đời Tống.
Nếu bạn nào có biết thêm về câu trên, xin bổ túc.

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: XPH (203.162.175.---)
Date: May 23, 2004 07:23AM
XPH có một tập thơ riêng của Lý Thương Ẩn, khoảng trên dưới 100 bài, nhưng tra thử thì không thể tìm thấy câu này; có tìm trong cả ba quyển 539-541 của Toàn Đường thi chép thơ Lý Thương Ẩn cũng không ra, tiếc là không thể giải đáp nghi vấn của bạn được.

Tuy nhiên khi XPH sử dụng các search engine để tìm kiếm trên mạng thì thấy câu thơ này chỉ gắn với Liễu Vĩnh chứ không hề thấy Lý Thương Ẩn. Không biết tài liệu nói "Đa tình tự cổ thương ly biệt" do Lý Nghĩa Sơn trước tác mà bạn đề cập tới có nhan đề là gì vậy?

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: nnt (---.w82-121.abo.wanadoo.fr)
Date: May 23, 2004 08:02AM
Lúc tôi tìm nguồn gốc câu "Đa tình tự cổ không dư hận" của Ngụy tử An, có tài liệu Web nói rằng câu đó lấ ý câu "Đa tình tự cổ thương ly biệt" của Lý Thương Ẩn chứ không nói là trong bài nào, làm tôi thắc mắc có ai mau tay hơn Liễu Vĩnh chăng?

Tôi cũng tìm trong Toàn Đường Thi cũng không có, vậy phải công nhận Liễu Vĩnh là người đầu tiên đưa ra câu "Đa tình tự cổ thương ly biệt" chứ không chép của ai hết (Râu bà kia trả lại cằm ông nọ Hi hi smiling smiley )

Giá ngừng ở câu "Đa tình tự cổ không dư hận" thỉ đâu có chuyện này nhỉ ...

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: brian (69.158.27.---)
Date: December 12, 2005 05:24PM
Tôi lại thấy một bài như thế này, xin các bác tham khảo chỉ giáo giùm tôi về ngữ nghĩa & nguồn gốc :

Ða tình tự cổ năng di hận
Hảo mộng du lai tối địch tình
Thiên trường địa cửu hữu thời tận
Dĩ hận miên miên vô tuyệt kỳ

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: thanh thao (203.162.3.---)
Date: December 12, 2005 05:43PM

> Author: nnt (---.w82-121.abo.wanadoo.fr)
Date: 05-17-04 23:07

Hai câu
Đa tình tự cổ không dư hận,
hảo mộng do lai tối dị tỉnh

nguyên văn :

phồn thể:
多情自古空餘恨
好梦由来最易醒

giản thể:
多情自古空余恨
此恨绵绵无绝期

>>>> Chỗ này có nhầm tí xíu xìu xiu, râu ông nọ cắm cằm bà kia .

Re: làm ơn giải giùm !
Posted by: minh2mum (---.fpt.vn)
Date: October 24, 2009 03:09PM
花月痕

多情自古空余恨好梦由来最易醒
岂是拈花难解脱可怜飞絮太飘零

Hoa Nguyệt Ngân.

Đa tình tự cổ không dư hận,
Hảo mộng do lai tối dị tỉnh.
Khởi thị niên hoa nan giải thoát,
Khả liên phi nhứ thái phiêu linh.

Cách đọc:

Đa tình / tự cổ / không dư / hận,
Hảo mộng / do lai / tối dị / tỉnh.
Khởi thị / niên hoa / nan / giải thoát,
Khả liên / phi nhứ / thái / phiêu linh.


Trước khi dịch nghĩa mình sẽ giải thích 1 số từ :

- “không” : có nghĩa là khoảng không, trống rỗng… Nhưng cũng có nghĩa là “chưa từng”
Ví dụ như từ “ không tiền” trong thành ngữ “ không tiền khoáng hậu” có nghĩa là : chưa từng thấy.
- “dư” : có nghĩa là dư thừa… nhưng cũng có nghĩa là “ngoài”

“không dư” nghĩa là chưa từng ở bên ngoài.

- “tối dị” : dễ dàng nhất ( không còn cái gì mà dễ dàng đơn giản hơn thế nữa )
- “niên hoa” : hái hoa nhưng chỉ dùng bằng đầu ngón tay ( nhón ) chứ không như bẻ hay ngắt hoa.
- “phiêu linh” : rơi rụng lả tả.

Vậy mình sẽ dịch nghĩa :

Từ xưa Đa Tình chưa từng đứng ngoài chữ “Hận”,
Ngày nay giấc mộng lành thật là dễ dàng vứt bỏ nhất.
Há chẳng phải như lúc nhón những cánh hoa mà khó lòng gỡ tay ra được,
Bới vì thương những sợi bông bông lau trong bụi hoa đó, nó sẽ bay ra rụng rơi lả tả.


Giải :

Xưa nay Giấc mộng đẹp có đến mấy thì cũng rất dễ dàng tỉnh dậy được. Nó đễ dàng như khi thò tay vào lùm hoa mà nhón lấy 1 cánh hoa vậy.
Còn kẻ đa tình muốn thoát khỏi chữ "Hận" ( đứng ra ngoài chữ Hận) nó cũng khó như khi rút tay lại. Không phải vì thương cánh hoa đâu. Mà là thương ... những sợi bông lau mọc lẫn trong đó nó sẽ rụng rơi lả tả. (Đa tình nó lẩn thẩn và khổ sở như thế đấy)



Your Name: 
Your Email: 
Subject: 
Việt mode:     Off   Telex   VNI   VIQR   Combination
Powered by phpWebSite ©.       Theme design © Sharondippity